WIZARA YA FEDHA YAENDELEA NA MAPITIO YA SHERIA

Wizara ya fedha yaendelea na mapitio ya Sheria.Katika jitihada za kuhakikisha kuwa rasilimali za nchi zinatumika kwa ufanisi na tija, Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kupitia Wizara ya Fedha, imechukua hatua kubwa ya kimkakati. Hatua hii inahusisha kufanya mapitio ya kina ya Sheria ya Ununuzi wa Umma, Sura ya 410, kwa lengo la kuifanya iendane na kasi ya mabadiliko ya kiuchumi na malengo ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Hivi karibuni, jijini Dodoma, wadau mbalimbali kutoka sekta ya umma na binafsi walikutana katika hoteli ya St. Gasper. Lengo lilikuwa ni moja: kuichambua sheria hii na kutoa maoni yatakayoziba mianya ya upotevu wa fedha na kuimarisha mnyororo wa ugavi nchini.

Soma zaidi : Mapitio ya fedha yaendelea

Umuhimu wa Maboresho katika Sheria ya Ununuzi wa Umma

Kaimu Kamishna wa Idara ya Sera za Ununuzi wa Umma, Wizara ya Fedha, Alex Haraba, amefungua kikao kazi hicho kwa kusisitiza kuwa Sheria ya Ununuzi wa Umma si waraka wa kisheria tu, bali ni injini ya maendeleo ya Taifa. Ununuzi wa umma unachukua sehemu kubwa ya bajeti ya serikali, hivyo ufanisi wake una athari za moja kwa moja kwenye huduma za kijamii na miundombinu.

Haraba alifafanua kuwa mapitio haya yanalenga kujenga mfumo wa kisasa unaojumuisha hatua zote za mnyororo wa ugavi. Hii ni pamoja na:

• Upangaji wa mahitaji ya taasisi.
• Mchakato wa ununuzi na zabuni.
• Upokeaji na ugomboaji wa bidhaa.
• Uhifadhi, utunzaji na usambazaji.
• Uondoshaji wa mali (disposal).

Kwa mujibu wa Haraba, mageuzi haya yatakuwa chachu ya kuchochea maendeleo ya Taifa kwa kuzingatia nguzo na malengo ya Dira ya Maendeleo 2050, ikiwemo ukuaji wa uchumi, maendeleo ya viwanda, pamoja na maendeleo jumuishi na endelevu.

Soma zaidi : Sheria ya ununuzi

Ushiriki wa Wadau: Msingi wa Sheria Jumuishi

Ili kuhakikisha kuwa Sheria ya Ununuzi wa Umma inakidhi mahitaji ya soko la sasa na la baadaye, Wizara ya Fedha ilialika wataalamu na wadau kutoka nyanja mbalimbali. Ushiriki huu mpana unalenga kuondoa vikwazo vya kiritimba na kuongeza uwazi katika utoaji wa zabuni.

Miongoni mwa taasisi za umma zilizoshiriki ni pamoja na:

• Mamlaka ya Udhibiti wa Ununuzi wa Umma (PPRA) – Msimamizi mkuu wa sheria hizi.
• Wakala wa Huduma ya Ununuzi Serikalini (GPSA).
• Bodi ya Wataalamu wa Ununuzi na Ugavi (PSPTB).
• Tume ya Mipango, Benki Kuu ya Tanzania (BoT), na mashirika kama STAMICO na EWURA.

Kwa upande wa sekta binafsi, makampuni kama Jali Motors Ltd, Firebrand Technologies, na Primezone Ltd yalipata nafasi ya kueleza changamoto wanazokutana nazo wakati wa kuomba zabuni za serikali. Maoni yao ni muhimu katika kuhakikisha kuwa mazingira ya biashara yanaboreshwa ili kutoa nafasi sawa kwa wazabuni wazawa.

soma kwa undani zaidi : Mikakati ya wizara ya fedha

Changamoto Zinazotatuliwa na Mapitio Haya

Kwa muda mrefu, kumekuwa na malalamiko kuhusu kuchelewa kwa michakato ya ununuzi na gharama kubwa za uendeshaji. Kupitia mapitio ya Sheria ya Ununuzi wa Umma, serikali inalenga kupunguza urasimu usio na lazima.

Haraba ameongeza kuwa Sura ya 410 ya sheria hiyo imeipa Wizara ya Fedha jukumu la kisheria la kupitia na kuhuisha sera, sheria, kanuni, na miongozo yote inayohusu ununuzi wa umma na ugavi nchini. Hii ina maana kuwa mabadiliko haya hayataishia kwenye karatasi tu, bali yatatafsiriwa katika kanuni zitakazorahisisha ufanyaji kazi wa kila siku.

Soma zaidi : Wizara ya fedha na mikakati ya maendeleo katika sekta nyingine

Dira ya 2050 na Mustakabali wa Ugavi Tanzania

Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 inatabiri Tanzania inayojitegemea kiuchumi ikiwa na viwanda imara. Bila kuwa na Sheria ya Ununuzi wa Umma iliyo thabiti, malengo haya yanaweza kukwama. Ununuzi wa kimkakati unaweza kutumika kama chombo cha kuimarisha viwanda vya ndani kwa kutoa kipaumbele kwa bidhaa zinazozalishwa nchini (Local Content).

Haraba amewahimiza wadau kutoa maoni kwa uhuru, akisisitiza kuwa ushiriki wao ndio utakaohakikisha sheria mpya inakuwa bora na yenye tija. “Wizara itazingatia na kufanyia kazi mapendekezo yote yatakayowasilishwa,” amesisitiza.

Je, Sheria Hii Italeta Mapinduzi ya Kidijitali?

Wakati wadau wakijadili mapitio ya Sheria ya Ununuzi wa Umma, kuna siri moja ambayo huenda ikabadilisha kila kitu: Teknolojia ya Blockchain na AI.

Ingawa mjadala wa sasa unahusu kanuni na taratibu, uvumi kutoka ndani ya korido za Wizara ya Fedha unaashiria kuwa Sheria mpya itatoa mwanya mkubwa kwa “Smart Contracts.” Fikiria mfumo ambapo malipo ya mzabuni yanatokea kiotomatiki mara tu mfumo wa satelaiti unapothibitisha kuwa barabara imekamilika kwa viwango vilivyowekwa, bila kupitia mikono ya binadamu inayoweza kuomba “asante.”

Hii ina maana kuwa Sheria ya Ununuzi wa Umma ya mwaka 2050 haitakuwa tu kuhusu makaratasi na mihuri, bali itakuwa ni kanuni za kidijitali (algorithms) zinazozuia rushwa kabla hata haijatokea. Kwa mara ya kwanza katika historia ya Afrika Mashariki, huenda tukaona sheria inayojiendesha yenyewe (Self-Executing Law), ambapo mnyororo wa ugavi unakuwa wa uwazi kiasi kwamba mwananchi wa kawaida anaweza kufuatilia kila senti ya kodi yake kupitia App ya simu. Je, wazabuni wetu wamejiandaa kwa ulimwengu huu wa kidijitali, au watapitwa na wakati sheria itakapoanza “kufikiri” yenyewe?

Mabadiliko haya ni makubwa, na kama yatafanikiwa, Tanzania itakuwa imeweka msingi ambao nchi nyingine za Afrika zitakuja kujifunza. Sheria hii siyo tu marekebisho ya maneno, ni ujenzi wa mfumo wa ulinzi wa fedha za umma kwa karne ijayo

Mapitio ya Sheria ya Ununuzi wa Umma ni hatua ya kishujaa. Ni wito kwa kila mdau, kuanzia injini wa TBA hadi muuzaji wa vifaa vya ofisi pale Firebrand Technologies, kuhakikisha wanashiriki kikamilifu.