ETDCO YAKAMILISHA MRADI WA UMEME MASASI–NEWALA

ETDCO YAKAMILISHA MRADI WA UMEME MASASI–NEWALA,Sekta ya nishati nchini Tanzania inaendelea kushuhudia mapinduzi makubwa ya miundombinu kufuatia hatua ya hivi karibuni ya Kampuni ya Ujenzi na Ukarabati wa Miundombinu ya Usafirishaji na Usambazaji wa Umeme (ETDCO) kukamilisha kikamilifu na kukabidhi mradi wa kusambaza umeme Masasi–Newala.

Uzinduzi huo rasmi, uliofanyika Julai 21, 2026 mkoani Mtwara, uliyoongozwa na Waziri wa Nishati, Mhe. Deogratius John Ndejembi, unatarajiwa kukata mzizi wa fitina wa changamoto za umeme zilizokuwa zikiwakabili wakazi na wafanyabiashara wa mikoa ya Kusini kwa miaka mingi.

Serikali ya Awamu ya Sita na Azma ya Umeme wa Uhakika Kusini

Katika hafla hiyo ya uzinduzi iliyokusanya viongozi mbalimbali wa serikali, wataalamu wa sekta ya nishati, na wananchi wa Mtwara,Ndejembi amebainisha kuwa Serikali ya Awamu ya Sita chini ya uongozi shupavu wa Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan imejitolea kwa dhati kuhakikisha maeneo yote ya nchi yanapata nishati ya uhakika.

Ndejembi amefafanua kuwa mikoa ya Mtwara na Lindi ilikuwa imetengwa kwa muda mrefu katika masuala ya miundombinu imara ya nishati, lakini mkakati wa hivi sasa wa serikali ni kumaliza kabisa kero ya kukatika kwa umeme mara kwa mara.

Soma Pia :MIRADI YA KIMKAKATI YAIMARISHA GRIDI YA TAIFA

“Dhamira ya Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan ni kuona kila mwananchi, kuanzia mjasiriamali mdogo hadi mmiliki wa kiwanda kikubwa katika mikoa ya Kusini, anapata umeme wa uhakika na usio na migogoro. Mradi huu wa usambazaji umeme wa Masasi mpaka Newala ni ushahidi tosha wa utekelezaji wa ahadi hiyo,” ameeleza Waziri Ndejembi.

Ufanisi wa ETDCO: Miezi Saba Badala ya Miezi 12

Moja ya mambo yaliyovuta hisia za wengi katika uzinduzi huo ni kasi na weledi ulioonyeshwa na mkandarasi wa mradi huo, Kampuni ya ETDCO (ambayo ni kampuni anakadiriwa ya TANESCO).

Kaimu Meneja Mkuu wa ETDCO, Mhandisi Richard Mwanja, ameeleza kuwa mradi huo wenye urefu wa takribani kilomita 76 na msongo wa kilovolti 33 (kV 33) ulipangwa kukamilika ndani ya miezi 12 kulingana na mkataba.

Hata hivyo, kutokana na usimamizi madhubuti, kujituma kwa wafanyakazi, na matumizi ya vifaa vya kisasa, ETDCO imeweza kukamilisha kazi hiyo ndani ya miezi saba pekee—miezi mitano kabla ya muda wa mkataba kuisha.

Hatua hii ilimfanya Waziri Ndejembi kutoa pongezi za dhati kwa ETDCO na kuitaja kama mfano wa kuigwa na wakandarasi wote nchini. Alisisitiza kuwa wakandarasi wanaotekeleza miradi ya umeme lazima wafanye kazi kwa nidhamu, weledi, na kuzingatia muda ili kutoilaza serikali na wananchi njaa ya nishati.

Soma Pia:BENKI YA DUNIA KUIMARISHA GRIDI YA TAIFA TANZANIA

Naye Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati anayeshughulikia Umeme na Nishati Jadidifu, Mhandisi Felchesmi Mramba, ameongeza kuwa uwezo uliyoonyeshwa na ETDCO unadhihirisha kuwa makampuni ya ndani yana uwezo mkubwa wa kutekeleza miradi mikubwa ya kimkakati pindi yanapopewa dhamana na uwezeshaji unaostahili.

Teknolojia na Maelezo ya Mradi wa Kusambaza Umeme Masasi–Newala

Ili kuelewa ukubwa wa manufaa ya mradi wa kusambaza umeme Masasi–Newala, ni muhimu kuangalia uchambuzi wa kiufundi wa mradi huu pamoja na miradi mingine inayohusiana nayo katika ukanda huo wa Kusini.

Mkurugenzi Mtendaji wa Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO),Lazaro Twange, amebainisha kuwa laini hii mpya ya kV 33 itaondoa mzigo mkubwa uliokuwa kwenye miundombinu ya zamani na hivyo kupunguza kwa kiasi kikubwa tatizo la umeme kukatika au kuwa na nguvu ndogo (low voltage) mkoani humo.

Mipango Mipya ya TANESCO Kupoza Umeme Wilayani Newala

Twange hakuishia tu kutangaza kukamilika kwa laini hiyo, bali pia alitoa habari njema za mipango ya baadaye ya TANESCO inayolenga kuimarisha mtandao huo.

TANESCO inatarajia kuanza utekelezaji wa mradi mpya wenye thamani ya shilingi bilioni 5.27 kwa ajili ya ujenzi wa kituo kipya cha kupooza umeme (Switching Station) Wilayani Newala. Ujenzi wa kituo hiki utafanya mfumo wa umeme wa Newala na maeneo jirani kuwa wa kisasa zaidi na wenye uwezo wa kuhimili mahitaji makubwa ya viwanda vinavyochipukia.

Tazama mpangilio wa hatua za kuimarisha nishati ukanda wa Kusini:

1. Hatua ya 1 (Imekamilika): Ujenzi wa laini ya kV 33 ya Masasi–Newala (Km 76) uliotekelezwa na ETDCO kwa Sh bilioni 4.6.
2. Hatua ya 2 (Inayofuata): Ujenzi wa kituo cha kupooza umeme (Switching Station) Newala kwa Sh bilioni 5.27.
3. Hatua ya 3 (Mkakati wa Mtawanyiko): Laini kubwa ya usafirishaji umeme ya Masasi – Mahumbika yenye msongo wa kV 220, inayolenga kuunganisha mikoa ya Lindi na Mtwara kwenye gridi madhubuti.

Wananchi na Viongozi Wafunguka: Matarajio ya Kiuchumi Newala

Kukamilika kwa mradi wa kusambaza umeme Masasi–Newala kumepokelewa kwa kishindo na furaha kubwa na wakazi pamoja na viongozi wa Wilaya ya Newala.

Akizungumza kwa niaba ya wananchi, Mbunge wa Jimbo la Newala Vijijini, Mhe. Dkt. Yahya Nawanda, alieleza kuwa mradi huo wa shilingi bilioni 4.6 ni mkombozi wa kweli wa uchumi wa eneo hilo. Dkt. Nawanda alibainisha kuwa Wilaya ya Newala inategemea sana kilimo cha korosho na usindikaji wa mazao, na bila umeme wa uhakika, viwanda vidogo na vya kati vilikuwa vikipata hasara kubwa.

Soma Pia :SERIKALI KUJENGA VITUO VYA GESI YA CNG NCHINI

“Tunaishukuru sana Serikali ya Awamu ya Sita. Umeme huu wa uhakika sio tu kwamba utawasha taa majumbani, bali utachochea kasi ya viwanda vya kubangua korosho, kuboresha huduma za afya, kuimarisha umwagiliaji kwenye kilimo, na kutengeneza fursa tele za ajira kwa vijana wetu hapa Newala,” amesema Dkt. Nawanda.

Wakazi wa Newala pia wameeleza kuwa awali walikuwa wakipata changamoto ya vifaa vyao vya ndani kuungua kutokana na umeme kupanda na kushuka, lakini kuanzia sasa wana matumaini makubwa ya kuendesha shughuli zao za uzalishaji bila hofu.

Mtazamo Mpya: Je, Masasi na Newala Ziko Tayari Kuwa Kitovu Kipya cha Teknolojia na Viwanda?

Kwa miaka mingi, Wilaya za Masasi na Newala zimejulikana zaidi kama maeneo ya kilimo cha korosho na biashara za kienyeji. Lakini kupatikana kwa umeme huu wa msongo wa kV 33 (ukisindikizwa na ujenzi wa kituo cha kupooza umeme cha Sh bilioni 5.27 na laini ya kV 220 ya Masasi–Mahumbika) kunafungua ukurasa mpya ambao wengi hawajautazama: Masasi na Newala kuwa kitovu kipya cha Teknolojia ya Data (Data Centers) na Viwanda vya Dijiti mkoani Mtwara.

Kwa nini Mtazamo Huu ni wa Tofauti?

1. Nishati ya Uhakika kwa Miundombinu ya Kidijiti: Vituo vya kuhifadhia data (Data Centers) na viwanda vya kisasa vinahitaji umeme usiozima hata kwa sekunde moja. Miundombinu hii mpya inatoa msingi huo.
2. Ukaribu na Gesi Asilia na Pwani: Mtwara ikiwa ni kitovu cha gesi asilia na ikiwa karibu na bahari, uwepo wa umeme thabiti Masasi na Newala unazifanya wilaya hizi kuwa maeneo salama na nafuu kwa uwekezaji wa viwanda vya usindikaji wa hali ya juu ambavyo vilikuwa vinakimbilia mijini tu.
3. Mapinduzi ya Ajira za Baadaye: Badala ya vijana wa Newala kuwaza ajira za msimu za korosho pekee, uwepo wa nishati hii thabiti unakwenda kuwezesha kuanzishwa kwa viwanda vya kielektroniki, gereji za kisasa za mitambo, na studio za kidijiti.

Kukamilika kwa mradi huu kunamaanisha kuwa Masasi na Newala si tena maeneo ya “pembenezoni” kimaendeleo, bali yameingia rasmi kwenye ramani ya kimkakati ya uwekezaji wa viwanda na teknolojia nchini Tanzania.