SERIKALI KUJENGA VITUO VYA GESI YA CNG NCHINI

Serikali kujenga vituo vya Gesi ya CNG nchini. Katika jitihada za kuendeleza mapinduzi ya nishati safi na kupunguza mzigo wa gharama za mafuta kwa wananchi, Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania imetangaza mpango mkakati wa kupanua mtandao wa usambazaji wa Gesi Asilia Iliyobanwa (CNG). Hatua hii inalenga kuongeza upatikanaji wa nishati mbadala kwa vyombo vya moto na viwanda vidogo nchini kote.

Kupitia mabadiliko haya ya kisera na kiundani, ujenzi wa vituo vya gesi ya CNG unatarajiwa kushika kasi mpya, ukiendeshwa kwa ushirikiano wa karibu kati ya sekta ya umma na sekta binafsi ili kuwafikia walaji wengi zaidi.

Akizungumza bungeni jijini Dodoma leo Mei 28, 2026, Naibu Waziri wa Nishati, Salome Makamba, amebainisha kuwa Serikali kupitia Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC) inaendelea na maandalizi ya kina ya ujenzi wa vituo vipya 10 vya kimkakati.

Hatua hii imekuja wakati muafaka ambapo mahitaji ya nishati ya gesi yameongezeka kwa kasi kubwa kuliko wakati mwingine wowote, kutokana na mwamko mkubwa wa kiuchumi na kimazingira miongoni mwa wamiliki wa magari, malori, na mifumo mingine ya usafirishaji nchini Tanzania.

Soma zaidi: Vituo vya gesi ya CNG kumaliza tatizo

Uchambuzi wa Maeneo Mapya ya Vituo vya Gesi ya CNG

Mpango huu madhubuti wa Serikali unalenga maeneo yenye mzunguko mkubwa wa kiuchumi na idadi kubwa ya magari ili kuhakikisha uwekezaji unaofanyika unaleta tija ya haraka na kupunguza adha ya nishati. Katika awamu hii ya ujenzi wa vituo 10 vipya, mikoa mitatu ya kimkakati itafaidika moja kwa moja na miundombinu hii ya kudumu. Mkoa wa Dar es Salaam, ambao ndio kitovu cha biashara na unaoongoza kwa idadi na msongamano wa vyombo vya moto nchini, utapata jumla ya vituo nane (8) vya gesi asilia. Mgawo huu mkubwa unalenga kutatua changamoto ya misururu mirefu na adha ya kusubiri inayoshuhudiwa sasa kwenye vituo vichache vilivyopo jijini humo.

Mbali na Dar es Salaam, mikoa mingine iliyotengewa miundombinu hii ni Mkoa wa Mtwara, ambao utapata kituo kimoja (1) cha kudumu, na Mkoa wa Morogoro utakaopata kituo kimoja (1).

Kuongezeka kwa vituo vya gesi ya CNG katika mikoa hii kutasaidia kurahisisha safari za masafa marefu, hasa kwa malori ya mizigo na mabasi ya abiria yanayotumia ukanda huo wa usafirishaji kwenda mikoa ya ndani na nchi jirani.

Hii itapunguza kwa kiasi kikubwa gharama za uendeshaji (operational costs) kwa wasafirishaji na hatimaye kushusha bei za bidhaa kwa walaji wa mwisho.

Soma zaidi : Serikali kupongezwa ujenzi wa Vituo vya gesi

Ubunifu wa Teknolojia: Vituo Vitano vya CNG Vinavyohamishika Kupunguza Makali

Ili kukabiliana na changamoto ya muda mrefu unaohitajika kujenga miundombinu ya kudumu ya mabomba na majengo, Serikali imeanzisha suluhisho la haraka kwa kutumia teknolojia ya kisasa inayohamishika. Naibu Waziri Salome Makamba amefafanua kuwa TPDC ipo katika hatua za mwisho za kukamilisha taratibu za ununuzi wa vituo vitano vya CNG vinavyohamishika (CNG Mobile Stations). Vituo hivi vina sifa ya kipekee ya kuweza kusafirishwa au kuhamishwa kutoka eneo moja kwenda jingine kulingana na mabadiliko ya mahitaji ya soko, matukio maalum, au dharura za nishati zinazoweza kujitokeza.

Mchanganuo wa usambazaji wa vituo hivi vinavyohamishika unaonyesha jinsi Serikali inavyojali maeneo ya taasisi na maeneo mapya ya kiutawala:

1. Mkoa wa Dar es Salaam: Utapokea vituo viwili (2) vinavyohamishika ili kusaidia maeneo yenye dharura au uhitaji mkubwa wa usambazaji unaojitokeza ghafla.
2. Mkoa wa Morogoro: Kituo kimoja (1) kitawekwa katika eneo la Chuo cha Ardhi, kikilenga kutoa huduma ya haraka kwa taasisi za elimu, wanafunzi, na jamii pana inayozunguka chuo hicho.
3. Mkoa wa Dodoma: Vituo viwili (2) vitawekwa katika makao makuu ya nchi—kimoja kikiwekwa Mji wa Serikali (Mtumba) na kingine eneo la Chako ni Chako, ili kuwahudumia viongozi, watumishi wa umma, na wananchi wanaozidi kuongezeka katika jiji la serikali.

Soma kwa undani zaidi : Bilioni 8.4 kujenga vituo vya gesi

Muktadha wa Kisiasa na Kijamii: Swali la Mbunge Arif Premji Bungeni

Kauli hiyo ya Naibu Waziri ilikuwa ni majibu ya moja kwa moja kwa swali la Arif Suleman Premji, Mbunge wa Mtwara Vijijini. Mbunge huyo alitaka kujua kwa kina mkakati na hatua madhubuti za Serikali katika kuwekeza kwa kasi kwenye vituo vya gesi ya CNG nchini, hususan baada ya hatua kubwa ya kihistoria ya kuondoa ushuru wa shilingi 382 kwa kila kilo moja ya gesi asilia. Hatua hiyo ya kifedha ilichukuliwa na Serikali kwa lengo mahususi la kuchochea na kuhimiza matumizi ya CNG kwenye vyombo vya moto ili kulinda mifuko ya wananchi dhidi ya mfumuko wa bei za mafuta ya petroli na dizeli unaoendelea kuporomoka na kupanda kwenye soko la dunia.

Uondoaji huo wa ushuru umefanya gesi asilia kuwa nishati nafuu zaidi kwa karibu asilimia 40 hadi 50 ikilinganishwa na mafuta ya kawaida ya kigeni. Hata hivyo, changamoto kubwa iliyobaki kwa wadau wengi ilikuwa ni uhaba wa maeneo ya kujazia gesi hiyo, jambo ambalo sasa Serikali imelipatia majibu ya kisera na kiutekelezaji kupitia mikakati hii mipya inayotekelezwa kwa kasi na TPDC.

Hali Halisi ya Sasa na Mikakati ya Baadaye (Mini-LNG)

Hadi kufikia sasa, tayari kuna hatua kubwa zilizokwisha pigwa katika sekta hii. Tanzania ina jumla ya vituo 18 vya CNG vinavyofanya kazi kikamilifu na kutoa huduma usiku na mchana katika mikoa ya Dar es Salaam, Mtwara, na Pwani. Vituo hivi vimekuwa msaada mkubwa kwa madereva wa taksi, daladala, na magari binafsi ambao tayari wamebadilisha mifumo ya magari yao (conversion) kutumia gesi asilia, na wameshuhudia ongezeko kubwa la faida katika biashara zao.

Ili kuhakikisha mtandao huu unakua kwa kasi kubwa, Serikali haifanyi kazi peke yake; inaendelea na majadiliano ya kina na kampuni binafsi sita (6) kwa ajili ya kuendeleza miradi midogo ya kubadili gesi asilia kuwa kimiminika (Mini-LNG). Teknolojia hii ya Mini-LNG itawawezesha wasafirishaji kutumia magari maalum (cryogenic trucks) kusafirisha nishati hiyo kwenda mikoa ya mbali ambayo haijafikiwa kabisa na miundombinu ya mabomba ya gesi asilia, kama vile mikoa ya Kanda ya Ziwa, Kanda ya Kaskazini, na Nyanda za Juu Kusini.

Kwa mikoa ambayo tayari imepitiwa na bomba kuu la gesi, ikiwemo Mtwara, Salome Makamba alisisitiza kuwa Serikali imejielekeza zaidi katika kusambaza gesi moja kwa moja majumbani na kwenye taasisi kupitia mifumo ya mabomba. Lengo ni kuhakikisha wananchi wa maeneo hayo wanapunguza matumizi ya mkaa na kuni, na badala yake wananufaika na rasilimali hii ya taifa kwa gharama nafuu na kwa usalama wa mazingira yetu.

Soma ziadi : CNG yazidi kukua

MAENDELEO YA VITUO VYA GESI YA CNG NA MAPINDUZI YA KIDIJITALI

Ongezeko la ujenzi wa vituo vya gesi ya CNG halitabadilisha tu sekta ya usafirishaji barabarani, bali linakwenda kutengeneza mfumo mpya kabisa wa uchumi wa kidijitali nchini Tanzania (Digital Fuel Economy).

Fikiria hili kwa upande wa teknolojia ya utafutaji mtandaoni—hivi karibuni, programu za simu za ramani (Google Maps), mifumo ya usafiri wa kidijitali kama Uber, Bolt, na InDrive, pamoja na majukwaa makubwa ya utafutaji yataelemewa na mamia ya maelfu ya maswali kutoka kwa madereva wanaotafuta neno linalovuma la “vituo vya gesi ya CNG karibu nami” (CNG stations near me).

Hii ina maana gani kwa mfanyabiashara wa Kitanzania? Wafanyabiashara wa sekta binafsi, wamiliki wa gereji za kubadilisha mifumo ya magari, na wamiliki wa vituo vya mafuta wanaochamgamkia fursa hii sasa wanatakiwa kuwekeza mapema kwenye mikakati ya SEO ya Ndani (Local SEO). Ukiwahi kuandika maudhui yaliyoboreshwa kuhusu nishati hii na kusajili biashara yako mtandaoni kwa maneno haya muhimu, injini za utafutaji zitakutambua kama mamlaka kuu ya nishati hiyo kwenye eneo lako.

Huu sio tu ushindi wa kimazingira dhidi ya hewa ukaa, bali ni fursa adhimu ya kidijitali ambapo utafutaji wa huduma za nishati utakwenda sambamba na ukuaji wa kasi wa mtandao wa usambazaji wa nishati ya gesi asilia nchini Tanzania.