BILIONI 44 KUCHOCHEA KILIMO SAME

Bilioni 44 kuchochea Kilimo Same.Mkakati wa Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kuimarisha sekta ya kilimo nchini na kuwainua wananchi kiuchumi umezidi kushika kasi mkoani Kilimanjaro.

Katika hatua kubwa inayotarajiwa kubadilisha kabisa mwelekeo wa kiuchumi wa Wilaya ya Same, Serikali ya Awamu ya Sita imetoa kiasi cha Shilingi bilioni 44.1 kwa ajili ya utekelezaji wa mradi mkubwa wa ujenzi wa Bwawa la Yongoma.

Hatua hii inaleta matumaini mapya kwa zaidi ya wakulima 23,000 katika Tarafa za Ndungu na Gonja, ambao kwa muda mrefu wamekuwa wakikabiliwa na changamoto za uhaba wa maji na utegemezi wa mvua za msimu zisizotabirika.

Uwekezaji huu mkubwa unatajwa kuwa miongoni mwa miradi ya kimkakati ya maendeleo inayolenga sio tu kukuza sekta ya kilimo, bali pia kuhakikisha usalama wa chakula na kuongeza upatikanaji wa maji safi na salama kwa matumizi ya nyumbani.

Bwawa hili linajengwa katika Kijiji cha Vumba, Kata ya Lugulu, ndani ya Jimbo la Same Mashariki, eneo ambalo lina sifa kubwa ya uzalishaji wa mazao ya chakula na biashara lakini lilikuwa likikwamishwa na ukame wa mara kwa mara.

Soma zaidi:Mafanikio ya Kilimo miaka mitatu

Ukaguzi wa Maendeleo ya Ujenzi wa Bwawa la Yongoma Wilayani Same

Ili kuhakikisha kuwa fedha hizo za walipa kodi zinasimamiwa ipasavyo na mradi unaanza kwa kasi inayotakiwa, Mkuu wa Wilaya ya Same, Mhe. Kasilda Mgeni, alifanya ziara maalum ya kikazi kukagua maendeleo ya mradi huo. Katika ziara hiyo, Mkuu wa Wilaya aliambatana na wajumbe wa Kamati ya Ulinzi ya Usalama ya Wilaya, pamoja na wataalamu mbalimbali kutoka sekta ya maji, wahandisi, na wasimamizi wa miundombinu ya umwagiliaji.

Akizungumza mara baada ya kukagua eneo hilo,Kasilda ameeleza kuwa ujenzi wa Bwawa la Yongoma ni suluhisho la kudumu linalokwenda kumaliza kilio cha miaka mingi cha wananchi wa Same Mashariki.

Katika hotuba yake kwa wananchi na watendaji waliohudhuria, Mkuu huyo wa Wilaya alichukua fursa hiyo kumshukuru kwa dhati Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,Dkt. Samia Suluhu Hassan, kwa kuonyesha upendo na dhamira ya dhati kwa wana-Same kwa kutoa kiasi hicho kikubwa cha fedha.

“Serikali ya Awamu ya Sita imedhihirisha kwa vitendo kuwa inajali maisha ya wananchi wa hali ya chini. Mradi huu wa bilioni 44 si tu kwamba unakwenda kumaliza tatizo la maji, bali unakwenda kuleta mageuzi makubwa ya kiuchumi. Wakulima wetu sasa watakuwa na uhakika wa kuzalisha mazao yao bila hofu ya ukame,” amesema Kasilda.

Mkuu wa Wilaya ameongeza kuwa kukamilika kwa bwawa hili kutaimarisha ustawi wa jamii kwa kutoa maji ya matumizi ya nyumbani, jambo ambalo litapunguza kwa kiasi kikubwa muda ambao wanawake na watoto walikuwa wanapoteza kutafuta maji safi maeneo ya mbali.

Soma zaidi:TADB kuwapa fursa wakulima

Ratiba, Maendeleo ya Kitaalamu na Skimu Zitakazonufaika

Kutokana na ukubwa wa miundombinu inayotakiwa, mradi huu unatekelezwa kwa awamu chini ya usimamizi wa karibu wa wataalamu wa ndani. Meneja wa Mradi, ambaye pia ni Mhandisi wa Umwagiliaji Mkoa wa Kilimanjaro, Mhandisi Jacob Towa, ametoa mchanganuo wa kitaalamu kuhusu maendeleo ya mradi huo hadi sasa.

Mhandisi Towa amebainisha kuwa ujenzi rasmi wa mradi huu ulianza mnamo Februari 11, 2026, na unatarajiwa kukamilika kikamilifu ifikapo Februari 10, 2029. Katika kipindi hiki cha mwanzo, utekelezaji umefikia asilimia 4.28. Hatua za awali zimehusisha maandalizi ya ardhi, upimaji wa kina wa kijeshi na kihandisi, pamoja na kuleta mitambo mizito eneo la mradi.

Kukamilika kwa ujenzi wa Bwawa la Yongoma kutasababisha mapinduzi ya kimfumo katika skimu kuu nne za umwagiliaji zilizopo wilayani Same ambazo zilikuwa zikisuasua kwa kukosa maji ya kutosha. Skimu hizo ni pamoja na:

• Skimu ya Ndungu: Moja ya skimu kubwa za kimkakati mkoani humo.
• Skimu ya Ndungu Fidia: Inayohudumia maeneo mapya ya mashamba ya mpunga.
• Skimu ya Kalemane–Mpirani: Eneo muhimu kwa kilimo cha mboga-mboga.
• Skimu ya Kalemane–Vumba: Inayogusa moja kwa moja kijiji kilichopo karibu na mradi.

Mhandisi Towa amefafanua kuwa, bwawa hili likishaanza kazi, litaondoa kabisa hali ya wakulima kusubiri misimu ya mvua. Badala yake, mfumo huu utawawezesha kufanya kilimo endelevu cha zaidi ya msimu mmoja au miwili kwa mwaka mmoja, jambo ambalo litaongeza maradufu uzalishaji wa mazao ya chakula na yale ya biashara.

Soma kwa undani zaidi: Vijana na fursa za Kilimo

Ulinzi wa Miundombinu na Ushirikiano wa Wananchi

Katika kuhakikisha mradi huu unaleta tija iliyokusudiwa, Mkuu wa Wilaya, Kasilda Mgeni, ametoa agizo zito kwa wananchi wa maeneo hayo kuwa walinzi wa kwanza wa miundombinu hiyo. Alisisitiza kuwa serikali haitafanya mzaha na mtu yeyote atakayejaribu kuhujumu mradi huo, iwe kwa wizi wa vifaa vya mkandarasi au uharibifu wa mazingira yanayozunguka chanzo cha maji.

Serikali imewataka wananchi kutoa ushirikiano wa hali ya juu kwa mkandarasi ili kazi iendelee kwa kasi na kukamilika kwa wakati uliopangwa. Mhe. Kasilda alionya kuwa hatua kali sana za kisheria zitachukuliwa dhidi ya vitendo vya ubadhirifu na uhujumu, kwani mradi huu ni mkombozi wa kiuchumi kwa wakulima wa mazao mbalimbali kama vile tangawizi na mpunga, ambayo ni nguzo kuu ya kipato kwa wakazi wa Same na Kilimanjaro kwa ujumla.

Jukumu la Ubunge na Shukrani kutoka kwa Wananchi

Ufanisi wa kupatikana kwa mradi huu pia umechangiwa kwa kiasi kikubwa na ushawishi wa kisiasa na uwakilishi mzuri bungeni.Kasilda alimpongeza kwa dhati Mbunge wa Jimbo la Same Mashariki,Anne Kilango Malecela, kwa jinsi anavyoendelea kuwasemea wananchi wake bungeni na kuhakikisha kuwa kero zao zinapatiwa ufumbuzi na serikali kuu.

Wananchi wa Kata ya Lugulu na maeneo jirani waliojitokeza wakati wa ziara hiyo walieleza furaha yao na kuridhishwa kikamilifu na utendaji kazi wa mbunge wao. Walieleza kuwa kupitia vyombo vya habari, wamekuwa wakimshuhudia , Anne Kilango akipaza sauti bila uchovu kutaka miundombinu ya barabara, maji na kilimo iboreshwe katika jimbo lake.

“Sisi kama wananchi wa Jimbo la Same Mashariki tuna imani kubwa sana na mbunge wetu Anne Kilango kwa namna anavyopambana kuhakikisha maendeleo yanapatikana katika maeneo yetu. Mara nyingi tumekuwa tukimuona akizungumza kwenye vyombo vya habari na kufuatilia kwa karibu mahitaji ya wananchi wetu wa kawaida,” amesema mmoja wa wakazi wa Kata ya Lugulu wakati wa ziara hiyo.

Wananchi hao walihitimisha kwa kutoa shukrani za kipekee kwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan, wakisema kuwa utekelezaji wa mradi huu ni kielelezo tosha kuwa serikali inasikiliza sauti za wanyonge vijijini.

Soma zaidi : Umuhimu wa uwekezaji sekta ya Kilimo

Mabadiliko ya Kiuchumi na Soko la Tangawizi:

Hapa ndipo tunapoona upande mwingine wa mradi huu ambao wengi walikuwa hawajautazama kwa kina. Huku wachambuzi wengi wa masuala ya kilimo wakitazama ujenzi wa Bwawa la Yongoma kama mradi wa kawaida wa kutoa maji ya umwagiliaji kwa ajili ya mpunga na tangawizi, ukweli ni kwamba mradi huu unakwenda kubadilisha ramani ya biashara ya kimataifa kwa Wilaya ya Same na Tanzania kwa ujumla.

Same inafahamika kama kitovu kikubwa cha uzalishaji wa tangawizi bora barani Afrika, lakini kwa miaka mingi wakulima walikuwa wanauza tangawizi ghafi (raw ginger) kwa bei ya chini kwa walanguzi kutoka nchi jirani kwa sababu walishindwa kuhimili gharama za kilimo cha umwagiliaji wa kisasa na usindikaji wa kutosha kutokana na uhaba wa maji ya uhakika.

Mabadiliko makubwa yatakayoletwa na ujenzi wa Bwawa la Yongoma si tu kuongeza idadi ya magunia ya tangawizi, bali ni kuanzishwa kwa viwanda vya kimkakati vya usindikaji wa tangawizi (Ginger Processing Plants) karibu na vyanzo vya skimu hizo. Kutokana na uwepo wa maji ya uhakika ya bwawa hili, Same sasa inasubiriwa kuwa mzalishaji mkubwa wa mafuta ya tangawizi (ginger essential oils) na unga wa tangawizi utakaouzwa moja kwa moja kwenye masoko makubwa ya Ulaya, Marekani, na Asia bila kupitia nchi kati.

Hii ina maana kwamba, ifikapo mwaka 2029 mradi huu utakapokamilika, thamani ya soko la tangawizi la Same itapanda kwa zaidi ya asilimia 300. Wakulima wa Tarafa za Ndungu na Gonja hawatakuwa tena wakulima wa kawaida wa jembe la mkono wanaosubiri mvua; watakuwa wafanyabiashara wakubwa wa kimataifa na wamiliki wa viwanda vidogo na vya kati, shukrani kwa uamuzi wa busara wa serikali kuwekeza mabilioni haya kwenye miundombinu ya maji. Ujenzi huu si mradi wa maji pekee, ni mradi wa viwanda na mapinduzi ya kiuchumi.