WIZARA YA FEDHA YABORESHA MIRADI YA MAENDELEO

Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kupitia Wizara ya Fedha, imetangaza rasmi dhamira yake ya kuendelea kuimarisha ushirikiano wa Serikali na NGO (Mashirika Yasiyo ya Kiserikali) ili kuhakikisha miradi ya maendeleo inayotekelezwa nchini inaleta tija na ufanisi uliokusudiwa. Hatua hii inakuja wakati ambapo mahitaji ya huduma za kijamii yakiongezeka, huku kukiwa na haja ya uwazi zaidi katika usimamizi wa rasilimali.

Katika warsha maalum iliyofanyika jijini Dodoma, Wizara ya Fedha imebainisha kuwa itajielekeza katika kujenga uelewa wa pamoja, kubadilishana uzoefu, na kuweka mifumo imara itakayounganisha nguvu kati ya sekta ya umma na sekta ya mashirika ya kiraia.

Soma zaidi : Serikali kuimarisha uchumi wa kidigital

Kwanini Ushirikiano wa Serikali na NGO ni Muhimu Sasa?

Akizungumza wakati wa ufunguzi wa warsha hiyo katika ukumbi wa mikutano wa Mkandarasi, Kaimu Kamishna Msaidizi wa Idara ya Fedha za Nje,John Kuchaka, amesisitiza kuwa Serikali inatambua mchango mkubwa wa NGO katika kufikisha huduma kwa wananchi, hasa katika maeneo ya pembezoni.

“Jitihada za Serikali ya Tanzania zimekuwa zikilenga kuhakikisha kuwa maendeleo ya wananchi yanapatikana kwa njia jumuishi na endelevu,” amesema Kuchaka. Ameongeza kuwa ushirikiano wa Serikali na NGO si hiari tena, bali ni hitaji la msingi katika kufikia vipaumbele vya kitaifa na Dira ya Maendeleo ya Taifa.

Mashirika yasiyo ya kiserikali yamekuwa yakifanya kazi kubwa kwenye sekta za afya, elimu, maji, na haki za binadamu. Hata hivyo, bila uratibu mzuri na Wizara ya Fedha pamoja na mamlaka nyingine, kuna hatari ya kuingiliana kwa majukumu au kutumika vibaya kwa rasilimali.

Miongozo ya Kifedha na Bajeti: Nguzo ya Uwazi

Moja ya malengo makuu ya warsha hiyo ilikuwa ni kutoa mafunzo kuhusu miongozo mipya ya kifedha.Kuchaka amefafanua kuwa ili ushirikiano wa Serikali na NGO uwe na tija, ni lazima pande zote zizungumze lugha moja ya kiufundi, hususan katika masuala ya fedha na mipango.

Katika mafunzo hayo, mada zifuatazo zilipewa kipaumbele:

1. Mwongozo wa Kufuata Taratibu za Kifedha: Maelekezo kuhusu namna NGO zinavyopaswa kupokea na kutoa taarifa za fedha kutoka kwa wafadhili wa nje na ndani.
2. Mwongozo wa Bajeti ya Serikali: Elimu kuhusu jinsi ya kuoanisha bajeti za mashirika na mzunguko wa bajeti ya kitaifa.
3. Miongozo ya Uratibu na Ushirikiano wa Maendeleo: Mifumo ya kidijitali na kisheria inayotumika kufuatilia utekelezaji wa miradi.

“Tunataka kuwa na uelewa wa pamoja kuhusu mifumo na taratibu zinazosimamia shughuli hizi. Lengo letu si kudhibiti uhuru wa NGO, bali ni kuongeza uwazi na uwajibikaji,” amesema Kuchaka.

Soma zaidi: Wizara ya fedha na vipaumbele vyake tisa

Kujenga Uwezo kwa Matokeo Chanya ya Kijamii

Mafunzo haya yanatarajiwa kujenga uwezo wa wadau wote. Serikali ina amini kuwa NGO zikiwa na uwezo mkubwa wa kiutendaji na kufuata sheria, itakuwa rahisi kuvutia wafadhili wengi zaidi wa kimataifa kuleta fedha nchini Tanzania. Hii ni kwa sababu wafadhili hupendelea mazingira ambapo kuna ushirikiano wa Serikali na NGO ulio wazi na unaoheshimu misingi ya utawala bora.

Kuchaka ametoa rai kwa washiriki kutumia fursa hiyo kubaini maeneo ya kuboresha ushirikiano. Amesisitiza kuwa kila mradi unaotekelezwa na shirika lolote lazima uwe na matokeo yanayopimika kwa mwananchi wa kawaida.

Soma kwa undani zaidi : Fahamu vipaumbele vitano vya Wizara ya Elimu

Sauti za Wadau: Matumaini ya Mabadiliko

Nao baadhi ya washiriki wa warsha hiyo wamepongeza hatua hii ya Wizara ya Fedha. Mkurugenzi wa Shirika la Doyodo Tanzania, Rajabu Juma, amesema kuwa mafunzo hayo yamekuja wakati muafaka kwani mashirika mengi yamekuwa yakikwama kutokana na kutoelewa taratibu za kiserikali.

“Hii itatusaidia kuimarisha mazingira ya ushirikiano na kuongeza ufanisi. Tunapoelewa taratibu za bajeti ya serikali, tunajua ni wapi nguvu zetu zinahitajika zaidi,” Amesema Juma.

Naye Msajili Msaidizi wa Mashirika yasiyo ya kiserikali mkoani Manyara, Anna Emmanuel, ameongeza kuwa mafunzo haya yatapunguza migogoro kati ya watendaji wa serikali mikoani na NGO. Amebainisha kuwa uelewa wa pamoja utafanya kazi za usajili na ufuatiliaji kuwa rahisi zaidi.

Soma zaidi : Wizara ya fedha na mapitio ya Sheria

Ushiriki wa Mikoa: Picha ya Kitaifa

Warsha hii haikuwa ya Dodoma pekee, bali ilihusisha wawakilishi kutoka mikoa 13 ya Tanzania Bara. Hii inaashiria kuwa ushirikiano wa Serikali na NGO unachukuliwa kama ajenda ya kitaifa inayovuka mipaka ya mji mkuu. Mikoa iliyoshiriki ni pamoja na:

• Kigoma na Kagera (Maeneo yenye changamoto za wakimbizi na miradi ya mipakani).
• Mara, Manyara, na Arusha (Maeneo ya utalii na jamii za kifugaji).
• Tabora, Rukwa, Singida, na Shinyanga (Kanda ya kati na magharibi).
• Simiyu, Geita, na Dodoma yenyewe.

Uwepo wa wawakilishi kutoka mikoa hii mbalimbali unahakikisha kuwa miongozo inayotolewa itafika hadi ngazi ya kijiji, ambako ndiko miradi mingi inatekelezwa.

Changamoto Zinazotafutiwa Suluhu

Licha ya nia njema, bado kuna changamoto ambazo Wizara ya Fedha inapania kuzitatua kupitia ushirikiano wa Serikali na NGO. Changamoto hizo ni pamoja na:

1. Kuchelewa kwa Taarifa: Baadhi ya NGO zimekuwa zikichelewa kuwasilisha ripoti za robo mwaka za matumizi ya fedha.
2. Upatikanaji wa Takwimu: Ugumu wa kupata takwimu sahihi za mchango wa NGO kwenye Pato la Taifa (GDP).
3. Utekelezaji wa Miradi Nje ya Vipaumbele: Mashirika mengine kutekeleza miradi ambayo haipo kwenye mpango wa maendeleo wa wilaya husika.

Wizara imeahidi kuwa kupitia warsha hizi, kutakuwa na jukwaa la kudumu la majadiliano ili changamoto hizi ziishe na badala yake kuwe na urari wa maendeleo.

Je, NGO Ziko Tayari kwa Uwazi Huu?

Kwa miaka mingi, baadhi ya NGO zimekuwa zikifanya kazi kama “visiwa,” zikitegemea siri kubwa katika mikataba yao na wafadhili wa nje.

Sasa, kwa Wizara ya Fedha kuweka msisitizo kwenye “Mwongozo wa Bajeti ya Serikali” na “Taratibu za Kifedha,” ina maana kuwa kuta za usiri zinaanza kubomoka. Je, mashirika haya yataweza kuhimili shinikizo la kuwa wazi kwa asilimia 100 kuhusu kila senti inayopokelewa?

Wakati viongozi wa NGO wakitabasamu mbele ya kamera mkoani Dodoma, ukweli ni kwamba miongozo hii mipya ni kama “mtego wa panya” kwa mashirika yaliyokuwa yakitumia mwanya wa kutokubadilishana taarifa kufanya ubadhirifu au kutekeleza ajenda zisizoendana na utamaduni wa Kitanzania.

Ushirikiano wa Serikali na NGO sasa unageuka kuwa darubini ya serikali. Wale watakaoshindwa kwenda na kasi hii ya uwazi, huenda wakajikuta wakipoteza usajili wao au kukosa vibali vya kutekeleza miradi mipya.