TANZANIA NA CANADA KUSHIRIKIANA KWENYE UTAFITI WA MADINI

Tanzania na Canada kushirikiana utafiti wa madini.Katika hatua nyingine kubwa ya kukuza diplomasia ya uchumi na rasilimali, Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania imedhamiria kuongeza kasi ya utafiti wa madini Tanzania kupitia ushirikiano na nchi ya Canada.

Hatua hii inakuja wakati ambapo dunia inatafuta madini mkakati (critical minerals), huku Tanzania ikiwa ni moja ya nchi zenye hazina kubwa ya utajiri huo ambao bado haujaguswa kwa kiwango kikubwa.

Hivi karibuni, jijini Dodoma, Waziri wa Madini, Anthony Mavunde, amefanya mazungumzo ya kina na Balozi wa Canada nchini Tanzania, Emily Burns. Kikao hicho kilichofanyika katika ofisi ndogo za Wizara, jengo la Tume ya Madini, Kilimani, kimefungua milango mipya ya uwekezaji, hasa katika eneo la utafiti na teknolojia ya kisasa ya uchenjuaji madini.

Soma zaidi : Tanzania yang’ara sekta ya madini

Umuhimu wa Utafiti wa Madini Tanzania Katika Uchumi wa Bluu na Kijani

Waziri Mavunde amesisitiza kuwa, bila kufanya utafiti wa kina, taifa haliwezi kufaidika kikamilifu na rasilimali zake. Kwa sasa, utafiti wa madini Tanzania kwa kutumia teknolojia ya kurusha ndege (high-resolution airborne geophysical survey) umefanyika kwa asilimia 16 tu ya eneo lote la nchi. Takwimu hizi zinaonesha kuwa bado kuna fursa kubwa ya kiuwekezaji kwa nchi kama Canada, ambayo ina tajriba ya miaka mingi katika sayansi ya miamba.

“Tunafahamu kuwa nchi yetu tumeweza kufanya utafiti wa kina kwa asilimia 16 tu. Hivyo, tuna uhitaji mkubwa wa kupata uwekezaji zaidi katika eneo hili ili kuongeza mchango wa sekta ya madini kwenye maendeleo ya nchi yetu,” amesema Mavunde.

Serikali imetenga maeneo ya utafiti katika bloku sita (6) za kimkakati nchini kote. Hadi sasa, bloku moja pekee ndiyo ipo mbioni kuanza kufanyiwa kazi kupitia mradi unaofadhiliwa na Umoja wa Ulaya (EU) kwa kushirikiana na Serikali ya Spain. Hii inaacha bloku tano (5) zilizobaki wazi kwa ajili ya makampuni makubwa kutoka Canada kuja kuwekeza na kuleta teknolojia yao.

Soma zaidi : Uwekezaji wa madini waisaidia Tanzania kushika nafasi ya nne

Mazingira Wezeshi Chini ya Uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan

Mafanikio yote haya yanatokana na mazingira bora ya biashara yaliyowekwa na Serikali ya Awamu ya Sita chini ya Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan. Kupitia diplomasia yake ya “R4” (Reconciliation, Resilience, Reforms, and Rebuilding), Tanzania imekuwa kivutio namba moja kwa wawekezaji wa madini barani Afrika.

Sheria za madini zimeboreshwa ili kuhakikisha kuwa kuna ushindi wa pande zote (Win-Win Situation). Mwekezaji anapata faida ya mtaji wake, na nchi inapata kodi, ajira, na uhamishaji wa teknolojia. Utafiti wa madini Tanzania unahitaji mitaji mikubwa, na Canada imethibitisha kuwa tayari kuleta mitaji hiyo kupitia makampuni yake yenye sifa duniani.

Teknolojia kwa Wachimbaji Wadogo: Ahadi ya Canada

Moja ya mambo yaliyopewa kipaumbele katika mazungumzo hayo ni hatima ya wachimbaji wadogo nchini Tanzania. Balozi Emily Burns ameeleza kufurahishwa kwake na namna Tanzania inavyowasimamia wachimbaji wadogo kwa kuwapa maeneo na ruzuku.

Ili kuongeza tija, Canada imeonesha utayari wa kuleta makampuni yanayotengeneza vifaa vya uchenjuaji madini. Hii itasaidia wachimbaji wadogo kuachana na mbinu za kizamani zinazopoteza madini mengi na badala yake kutumia teknolojia inayookoa muda na kulinda mazingira. Hii ni sehemu ya mapinduzi ya utafiti wa madini Tanzania ambapo hata mchimba mdogo anapata taarifa sahihi za miamba kabla ya kuanza kuchimba.

Soma kwa undani zaidi : NMB yaitangaza madini kimataifa

Fursa Katika Madini Mkakati na Nishati Safi

Dunia inapoelekea kwenye nishati safi (Green Energy), mahitaji ya madini kama Nickel, Graphite, na Lithium yameongezeka. Tanzania ina akiba kubwa ya madini haya. Kupitia ushirikiano huu, Canada inategemewa kuwa mshirika mkuu katika kuchakata madini haya hapa nchini (Value Addition) badala ya kusafirisha mchanga wa madini kwenda nje.

Utafiti wa madini Tanzania utasaidia kugundua maeneo mapya yenye madini haya ya “baadaye”, jambo ambalo litaifanya Tanzania kuwa kitovu cha usambazaji wa malighafi za kutengeneza betri za magari ya umeme na vifaa vingine vya kielektroniki duniani.

Mvuto wa Kimataifa wa Sekta ya Madini ya Tanzania

Sekta ya madini nchini Tanzania imekuwa ikichangia takriban asilimia 7 mpaka 10 katika Pato la Taifa (GDP), lakini lengo la Serikali ni kufikia asilimia 10 au zaidi ifikapo mwaka 2025. Hili linawezekana tu kupitia uwekezaji mkubwa katika utafiti wa madini Tanzania.

Balozi Burns amesisitiza kuwa makampuni ya Canada yamevutiwa na uwazi (transparency) na utulivu wa kisiasa uliopo Tanzania. Hii inawapa ujasiri wa kuweka mabilioni ya dola katika miradi ya muda mrefu. Canada, ikiwa ni nchi inayoongoza duniani katika soko la hisa la madini (Toronto Stock Exchange – TSX), ina uwezo wa kuisaidia Tanzania kupata mitaji ya kimataifa.

Changamoto na Masuluhisho katika Utafiti

Ingawa fursa ni nyingi, bado kuna changamoto za miundombinu katika maeneo ya mbali ambako madini yanapatikana. Hata hivyo, Waziri Mavunde amebainisha kuwa Serikali inaendelea kuboresha barabara, nishati ya umeme kupitia mradi wa Bwawa la Mwalimu Nyerere (JNHPP), na reli ya SGR ili kurahisisha usafirishaji wa mitambo ya utafiti na madini yenyewe.

Soma zaidi : Sekta ya madini yazidi kupaa

Siri Iliyofichwa Chini ya Miamba ya Tanzania

Je, unajua kuwa kinachotafutwa sasa si dhahabu pekee? Wakati Canada ikileta teknolojia yake ya kisasa kwa ajili ya utafiti wa madini Tanzania, kuna tetesi za kisayansi zinazoashiria kuwa Tanzania inaweza kuwa na akiba kubwa zaidi ya madini adimu ya “Helium” na “Nickel” kuliko nchi yoyote ile barani Afrika.

Ikiwa utafiti huu utakamilika katika bloku tano zilizobaki, huenda Tanzania isiwe tu nchi inayochimba madini, bali ikawa “Benki ya Dunia ya Madini ya Teknolojia.” Ushirikiano huu na Canada si wa kibiashara tu; ni hatua ya kuifanya ardhi ya Tanzania kuwa injini ya mapinduzi ya nne ya viwanda duniani. Je, uko tayari kwa Tanzania itakayoamua bei ya madini duniani? Wakati ni sasa!

Sekta ya madini inafunguka. Kila kijana, mjasiriamali, na mchimba mdogo anapaswa kujiandaa kunufaika na mnyororo wa thamani utakaotokana na uwekezaji huu wa Canada.

Kuanzia kutoa huduma za chakula, usafirishaji, hadi ufundi wa mitambo, fursa ni nyingi. Utafiti wa madini Tanzania ni ufunguo wa utajiri wetu, na sasa ufunguo huo umeanza kuzungushwa kwenye mlango wa mafanikio.