TANZANIA NA DRC KUSHIRIKIANA KATIKA MAFUTA NA GESI

Tanzania na DRC kushirikiana katika mafuta na gesi.Sekta ya nishati katika kanda ya Afrika Mashariki na Kati inaendelea kushuhudia mabadiliko makubwa ya kimkakati, huku mataifa jirani yakianza kutambua umuhimu wa kuunganisha nguvu ili kunufaika na rasilimali zilizopo.

Katika hatua nyingine ya kihistoria, ushirikiano wa Tanzania na DRC katika mafuta na gesi umezidi kuimarika kufuatia kikao cha ngazi ya juu kilichofanyika jijini Dodoma, kikilenga kubadilisha mwelekeo wa uchumi wa mataifa haya mawili.

Tanzania, ikiwa ni nchi yenye utulivu wa kisiasa na jiografia ya kimkakati inayounganisha nchi zisizo na bandari, imekuwa kitovu cha usafirishaji wa nishati.

Kwa upande mwingine, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo (DRC) ni taifa lenye mahitaji makubwa ya nishati kwa ajili ya viwanda na matumizi ya nyumbani, lakini inakabiliwa na changamoto za miundombinu ya usambazaji. Hapo ndipo umuhimu wa ushirikiano wa Tanzania na DRC katika mafuta na gesi unapoleta suluhisho la kudumu.

Soma zaidi: Vijue vituo vipya vya uzalishaji wa gesi

Mazungumzo ya Mawaziri: Msingi wa Ushirikiano wa Tanzania na DRC katika Mafuta na Gesi

Mnamo Mei 7, 2026, Waziri wa Nishati wa Tanzania, Deogratius Ndejembi, amefanya mazungumzo rasmi na Waziri wa Hydrocarbons wa DRC, Acacia Bandubola Mongo. Kikao hiki kilichofanyika katika Ofisi za Wizara ya Nishati, Mji wa Serikali Mtumba, hakikuwa tu cha kidiplomasia, bali ni kikao cha kiufundi kilicholenga utekelezaji wa miradi halisi.

Lengo kuu la mazungumzo haya ni kuimarisha ushirikiano wa Tanzania na DRC katika mafuta na gesi kupitia utafutaji, uendelezaji, na usambazaji wa bidhaa za petroli. Tanzania imejipanga kutumia uzoefu wake katika kusimamia miradi mikubwa ya mabomba ya mafuta ili kuisaidia DRC kupata nishati kwa gharama nafuu na kwa uhakika zaidi.

Waziri Ndejembi alisisitiza kuwa Tanzania imebarikiwa kuwa na akiba kubwa ya gesi asilia ambayo inaweza kuwa mkombozi kwa mataifa ya jirani. Kupitia ushirikiano wa Tanzania na DRC katika mafuta na gesi, nchi hizi mbili zinaweza kutengeneza mfumo wa pamoja wa kibiashara utakaopunguza utegemezi wa nishati kutoka nje ya bara la Afrika, hivyo kuimarisha usalama wa nishati (energy security).

Soma zaidi : Tanzania na uwenyeji wake wa masuala ya mikutano ya mafuta na gesi

Miradi ya Kimkakati: EACOP na TAZAMA kama Kiunganishi

Moja ya maeneo yaliyopewa kipaumbele katika mazungumzo hayo ni namna miradi iliyopo nchini Tanzania inavyoweza kunufaisha DRC. Miradi kama Mradi wa Bomba la Mafuta Ghafi la Afrika Mashariki (EACOP) kutoka Hoima nchini Uganda hadi Tanga, na mradi wa Bomba la TAZAMA, ni mifano ya miundombinu inayoweza kutanuliwa au kutumika kama mfano wa kuigwa katika ushirikiano wa Tanzania na DRC katika mafuta na gesi.

Kwa sasa, DRC inategemea kwa kiasi kikubwa bandari ya Dar es Salaam kupitisha bidhaa zake. Hata hivyo, ushirikiano huu mpya unakwenda mbali zaidi ya kupitisha mizigo; unalenga kujenga mabomba mapya na vituo vya usambazaji vitakavyofikisha mafuta na gesi moja kwa moja hadi mikoa ya Mashariki mwa DRC. Hii itapunguza bei ya mafuta nchini DRC na kuchochea ukuaji wa viwanda katika maeneo hayo.

Wataalamu wa nishati wanabainisha kuwa ushirikiano wa Tanzania na DRC katika mafuta na gesi utasaidia pia katika kubadilishana teknolojia. Tanzania, kupitia Shirika la Maendeleo ya Petroli (TPDC), ina uzoefu wa miongo kadhaa katika utafiti wa gesi asilia, uzoefu ambao wataalamu wa DRC wanaweza kuutumia katika maeneo yao yenye utajiri wa Hydrocarbons lakini hayajafanyiwa utafiti wa kutosha.

Soma kwa undani zaidi : Watanzania kujua sekta ya mafuta na gesi

Manufaa ya Kiuchumi na Kijamii kwa Wananchi

Ushirikiano huu si kwa ajili ya serikali pekee, bali una faida za moja kwa moja kwa wananchi wa kawaida. Kwanza, kuongezeka kwa uwekezaji katika sekta ya mafuta na gesi kutatengeneza maelfu ya ajira kwa vijana wa Kitanzania na Wakongo. Kuanzia wahandisi, madereva, hadi watoa huduma za chakula na malazi katika maeneo ya miradi, mnyororo wa thamani ni mpana sana.

Pili, upatikanaji wa gesi asilia kutoka Tanzania kwenda DRC utasaidia kupunguza uharibifu wa mazingira. Katika maeneo mengi ya DRC, wananchi wanategemea mkaa na kuni. Kupitia ushirikiano wa Tanzania na DRC katika mafuta na gesi, nishati safi ya kupikia (Clean Cooking Energy) inaweza kusambazwa kwa urahisi, jambo ambalo ni kipaumbele cha Rais wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, katika jitihada za kuhifadhi mazingira barani Afrika.

Ushiriki wa Wadau na Wataalamu

Katika kikao hicho, uwepo wa viongozi kama Katibu Mkuu Dkt. James Mataragio na Mkurugenzi Mtendaji wa TPDC, Mussa Makame, ulionyesha utayari wa kiufundi. Hii ina maana kuwa ushirikiano wa Tanzania na DRC katika mafuta na gesi umeshaingia katika hatua ya mipango ya utekelezaji (actionable plans). TPDC na upande wa DRC wamepanga kuanza kufanya tafiti za pamoja katika maziwa makuu (kama Ziwa Tanganyika) ambako kuna uwezekano mkubwa wa kuwepo kwa akiba ya mafuta.

Vilevile, upande wa DRC ulionyesha kuvutiwa na mfumo wa Tanzania wa kusimamia sekta ndogo ya petroli kupitia mamlaka kama EWURA na PURA. Hii inaonyesha kuwa ushirikiano wa Tanzania na DRC katika mafuta na gesi unahusisha pia ujenzi wa mifumo imara ya kisheria na kidhibiti (regulatory frameworks) ili kuvutia wawekezaji wa kimataifa.

Soma zaidi : Usafirishaji mpya wa mafuta

Zaidi ya Mafuta na Gesi – Mapinduzi ya Magari ya Umeme?

Ingawa mazungumzo yamejikita katika mafuta na gesi, kuna jambo moja la kusisimua linalojificha nyuma ya ushirikiano wa Tanzania na DRC katika mafuta na gesi. DRC ni nchi inayoongoza duniani kwa uzalishaji wa madini ya cobalt na lithium, ambayo ni muhimu kwa betri za magari ya umeme (EVs). Tanzania, kwa upande wake, ina akiba kubwa ya graphite na nickel.

Ushirikiano huu wa sasa katika sekta ya mafuta unaweza kuwa “daraja” la kuelekea muungano mkubwa zaidi wa nishati ya kijani. Huku dunia ikielekea kwenye nishati mbadala, miundombinu na mahusiano yanayojengwa sasa kupitia ushirikiano wa Tanzania na DRC katika mafuta na gesi yataziwezesha nchi hizi kutawala soko la betri na nishati ya kesho. Labda siku za usoni, mabomba haya hayatabeba mafuta pekee, bali yatahusika katika kusafirisha hidrojeni ya kijani (Green Hydrogen), huku viwanda vya betri vikiunganisha rasilimali za nchi hizi mbili. Huu ni mwanzo wa himaya mpya ya nishati barani Afrika!