TANESCO YAZINDUA ULIPAJI FIDIA LINDI NA MTWARA

Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) limeingia katika hatua nyingine muhimu ya kihistoria kwa wakazi wa mikoa ya Kusini. Hatua hii inahusu uzinduzi rasmi wa zoezi la ulipaji fidia TANESCO Lindi na Mtwara, ambalo ni maandalizi ya awali ya utekelezaji wa mradi mkubwa wa ujenzi wa njia ya kusafirisha umeme wa msongo wa kilovoti 220 (220kV) kutoka Masasi mkoani Mtwara hadi Mahumbika mkoani Lindi.

Tukio hili la kihistoria lililofanyika Mei 7, 2026, katika Kata ya Kiwalala, Halmashauri ya Mtama, linaashiria dhamira ya dhati ya Serikali ya Awamu ya Sita chini ya Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika kuboresha miundombinu ya nishati nchini, hususan katika maeneo ambayo yamekuwa na changamoto ya umeme wa uhakika kwa muda mrefu.

Soma zaidi : Hatua za ufikishiwaji waumeme kwa wananchi

Maandalizi na Malengo ya Ulipaji Fidia TANESCO Lindi na Mtwara

Mradi huu wa Masasi-Mahumbika si tu mradi wa miundombinu, bali ni mkombozi wa kiuchumi kwa mikoa ya Lindi na Mtwara. Ili mradi huu uanze, ni lazima wananchi waliopisha maeneo yao wapate haki zao za msingi. Kwa mujibu wa Mkurugenzi Mtendaji wa TANESCO, Bw. Lazaro Twange, serikali imetenga kiasi cha Shilingi bilioni 5.1 kwa ajili ya zoezi hili la ulipaji fidia TANESCO Lindi na Mtwara.

Lengo kuu la malipo haya ni kuhakikisha kuwa wananchi wapatao 1,730 wanaopitiwa na mradi huo katika vijiji 46 tofauti wanapata fidia stahiki. Hii itawawezesha wananchi hao kutafuta maeneo mengine ya makazi au biashara, huku wakipisha eneo la mradi ambalo ni muhimu kwa usalama na ufanisi wa njia hiyo ya umeme ya msongo mkubwa.

Mkurugenzi Twange amebainisha kuwa uwekezaji huu mkubwa ni sehemu ya mkakati wa serikali wa kuunganisha mikoa ya Kusini kwenye Gridi ya Taifa. Hivi sasa, mikoa ya Lindi na Mtwara inategemea zaidi umeme unaozalishwa na vituo vya gesi asilia vya Mtwara, ambao wakati mwingine hukumbwa na changamoto kutokana na kusafirishwa umbali mrefu kupitia njia za msongo mdogo.

Soma zaidi : Tanesco yaruhusu ubia usafirishaji wa umeme

Mgawanyo wa Awamu za Malipo kwa Wananchi

Katika uzinduzi huo, ilielezwa kuwa zoezi la ulipaji fidia TANESCO Lindi na Mtwara litaanza kwa awamu, kuanzia na maeneo yenye uhitaji wa haraka ili kuruhusu ujenzi kuanza mara moja. Katika awamu ya kwanza, kaya 78 katika vijiji vya Kiwalala na Mahumbika zitapata malipo yenye thamani ya zaidi ya Shilingi milioni 253.

Baada ya kukamilika kwa awamu hii ya kwanza, malipo yataendelea katika vijiji vingine vilivyosalia. Jumla ya wilaya nne zitanufaika na mchakato huu, ambazo ni:

1. Wilaya ya Lindi (Halmashauri ya Mtama)
2. Wilaya ya Ruangwa
3. Wilaya ya Newala
4. Wilaya ya Masasi

Hali hii inaonyesha jinsi mradi huu unavyogusa maeneo mapana ya kijiografia na idadi kubwa ya watu, jambo linalofanya ushirikiano kati ya serikali, TANESCO, na wananchi kuwa nguzo muhimu ya mafanikio.

Soma kwa undani zaidi : Tanesco yajipanga kufikisha umeme kila kona

Kauli ya Serikali na Wito kwa Wananchi

Mkuu wa Wilaya ya Lindi, Mhe. Victoria Mwanziva, akizungumza katika hafla hiyo, amesisitiza umuhimu wa uaminifu na ushirikiano wakati wa zoezi hili. Amempongeza Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa kuidhinisha fedha hizi, akisema kuwa kitendo cha kutoa bilioni 5.1 ni uthibitisho wa mapenzi ya Rais kwa watu wa Kusini.

Mwanziva amewataka wananchi watakaopokea fedha hizi kuzitumia kwa malengo yaliyokusudiwa, ikiwemo kujenga makazi bora na kujiendeleza kiuchumi, badala ya kuzitumia kwa mambo yasiyo na tija. “Ulipaji huu wa fidia unalenga kuhakikisha wananchi wote wanaopitiwa na mradi huu wanalipwa stahiki zao ili kurahisisha utekelezaji wa miradi ya maendeleo,” amesema Mwanziva.

Pia, amewasisitiza wananchi kutoa ushirikiano kwa wataalamu wa TANESCO watakapofika katika maeneo yao kwa ajili ya uhakiki na taratibu nyingine za malipo ili kuepuka ucheleweshaji usio wa lazima.

Soma zaidi : Tanesco kufikisha umeme bandari ya uvuvi

Faida za Mradi wa 220kV Masasi-Mahumbika kwa Uchumi wa Kusini

Mradi huu unapokamilika, mabadiliko makubwa yanatarajiwa kuonekana katika nyanja mbalimbali za maisha:

1. Umeme wa Uhakika: Kwa mara ya kwanza, mikoa ya Lindi na Mtwara itapata umeme wenye nguvu kubwa na imara (Gridi ya Taifa), jambo litakalopunguza kukatika kwa umeme kinyume na inavyotokea sasa.
2. Ukuaji wa Viwanda: Nishati ya uhakika ni kichocheo cha viwanda. Miradi ya kusindika korosho na rasilimali nyingine itanufaika na kupunguza gharama za uendeshaji zinazosababishwa na matumizi ya majenereta.
3. Biashara Ndogondogo: Mafundi chomeleaji (welders), wenye saluni, na wafanyabiashara wa vinywaji baridi wataweza kufanya kazi saa 24 bila hofu ya kupata hasara.
4. Huduma za Jamii: Hospitali na shule zitapata nishati ya kutosha kuendesha vifaa vya kisasa vya tiba na maabara.

Zoezi la ulipaji fidia TANESCO Lindi na Mtwara ni daraja linalovusha wananchi kutoka katika hali ya sasa ya nishati kuelekea katika mustakabali wa nishati ya kisasa na ya kutosha.

Siri Iliyofichika Nyuma ya Fidia Hii

Hata hivyo, wakati zoezi la ulipaji fidia TANESCO Lindi na Mtwara likiwa ni habari njema kwa wengi, kuna upande wa pili wa sarafu unaopaswa kutiliwa maanani. Je, umewahi kujiuliza kwa nini serikali imewekeza bilioni 5.1 sasa hivi?

Siri kubwa ni kwamba, eneo hili la Masasi hadi Mahumbika linatarajiwa kuwa “Kitovu cha Nishati” (Energy Hub) kwa nchi jirani za Kusini mwa Afrika. Kupitia njia hii ya 220kV, Tanzania haina lengo la kupeleka umeme Lindi tu, bali inatengeneza njia ya kuuza umeme nje ya nchi (Energy Export). Hii ina maana kuwa wale wananchi 1,730 wanaopokea fidia leo, hawajui kuwa wamepisha ardhi itakayokuja kuwa “mshipa wa dhahabu” wa nishati kwa nchi nzima.