MITAMBO YA KUCHENJUA DHAHABU KUTENGEWA KUTENGEWA ENEO LAKE

Mitambo ya Kuchenjua dhahabu kutengewa eneo lake.Manispaa ya Kahama mkoani Shinyanga inaendelea kuchukua hatua madhubuti za kimkakati katika kupanga mji na kulinda afya za wakazi wake, huku ikiimarisha sekta ya uchimbaji na uchenjuaji wa madini.

Katika kikao cha kawaida cha Baraza la Madiwani cha Halmashauri ya Manispaa ya Kahama, Hoja nzito imeibuliwa ikitaka eneo maalum lililotengwa kwa ajili ya mitambo ya kuchenjua dhahabu (Elution plants) lipelekwe miundombinu yote muhimu mara moja ili kupisha uhamaji wa wamiliki wa mitambo hiyo.

Diwani wa Kata ya Majengo katika Halmashauri ya Manispaa ya Kahama, Zachary Soko, amesisitiza kuwa kuna haja ya haraka ya kufikisha huduma za msingi kama vile barabara, maji, na nishati ya umeme katika eneo jipya lililotengwa. Hatua hii inalenga kuhakikisha wamiliki wa mitambo ya kuchenjua dhahabu wanapata mazingira bora na salama ya kuendeshea shughuli zao bila kukutana na vikwazo vya kiutendaji.

Soma Pia :TANZANIA YAENDELEA KUVUTIA UWEKEZAJI WA MADINI

Kwa mujibu wa Diwani Soko, kuwepo kwa mitambo ya kuchenjua dhahabu katikati ya maeneo ya makazi ya wananchi kumeleta changamoto kubwa za kiafya na kimazingira. Utaratibu wa uchenjuaji wa madini ya dhahabu mara nyingi unahusisha matumizi ya kemikali mbalimbali na kelele zinazoweza kuathiri ustawi wa jamii inayozunguka.

Hivyo basi, kuhamishia shughuli hizi katika eneo lililotengwa ni suluhu ya kudumu itakayolinda afya za wananchi, viumbe hai, pamoja na ikolojia ya eneo hilo kwa ujumla.

Eneo la Nyashimba na Maandalizi ya Miundombinu

Eneo lililopo Nyashimba ndani ya Halmashauri ya Manispaa ya Kahama tayari limeshatengwa rasmi na serikali za mitaa kwa ajili ya kupokea mitambo ya kuchenjua dhahabu. Hata hivyo, changamoto kubwa inayokabili uhamaji huo kwa sasa ni ukosefu wa miundombinu iliyokamilika.

Wamiliki wengi wa mitambo wameonyesha nia ya kuondoka katika maeneo ya makazi, lakini wanasubiri utekelezaji wa uboreshaji wa eneo hilo jipya ili wasisimamishe uzalishaji wao.

Akizungumzia swala la miundombinu, Mkuu wa Wilaya ya Kahama, Frank Nkinda, ameliomba Baraza la Madiwani pamoja na wataalamu wa Manispaa kuhakikisha changamoto ya barabara inapewa kipaumbele cha juu.

DC Nkinda amebainisha kuwa barabara za kuelekea eneo hilo zinapaswa kujengwa kwa kiwango cha changalawe imara, kwani sehemu kubwa ya ardhi ya Kahama ni ya mchanga na huelekea kuharibika kwa urahisi wakati wa mvua.

Mbali na miundombinu ya usafiri, Mkuu wa Wilaya pia amewashauri madiwani kutumia kikamilifu vikao vyao vya Kamati za Maendeleo za Kata (WDC) kushirikisha wananchi kikamilifu. Ushirikishwaji huu utasaidia kubainisha miradi ya maendeleo inayohitajika kwa haraka katika maeneo yao, ikiwemo ile inayogusa sekta ya uwekezaji na ulinzi wa mazingira.

Usimamizi wa Miradi na Utekelezaji wa Maagizo ya Serikali

Upande wa uongozi wa Manispaa umechukua maelekezo hayo kwa mikono miwili. Mkurugenzi wa Halmashauri ya Manispaa ya Kahama, Masudy Kibetu, ameeleza kuwa ushauri wote uliotolewa na madiwani pamoja na viongozi mbalimbali wa Serikali utafanyiwa kazi kwa haraka na kwa mujibu wa taratibu za kisheria na kikanuni. Kibetu amesema Serikali imejitolea kuhakikisha sekta ya madini mkoani Shinyanga inakuwa na mchango chanya bila kuhatarisha maisha ya wananchi.

Soma Pia:UTAFITI WA MADINI KUONGEZA FURSA ZA UWEKEZAJI

Naye Meya wa Manispaa ya Kahama, Mataluma Kaniki, ameweka sisitizo kubwa katika usimamizi wa wakandarasi wanaopewa kazi za ujenzi wa miradi ya umma. Kaniki amesema mamlaka husika lazima ziwe macho kuhakikisha wakandarasi wanatekeleza miradi kwa viwango vinavyotakiwa. Amesisitiza kuwa ujenzi wa miundombinu ya barabara za kuelekea eneo la Nyashimba lazima uwe wa viwango vya juu ili uweze kuhimili magari mazito yanayobeba mitambo ya kuchenjua dhahabu na malighafi za madini.

Usimamizi thabiti wa miradi hii utahakikisha kuwa fedha za umma zinazowekezwa katika miundombinu hiyo zinaleta tija iliyokusudiwa na kufungua fursa mpya za kiuchumi kwa wakazi wa Kahama na maeneo ya jirani.

Uchumi wa Madini na Ulinzi wa Mazingira Kahama

Mji wa Kahama unajulikana kote nchini Tanzania na ukanda wa Afrika Mashariki kama kitovu muhimu cha biashara na uchimbaji wa madini, hususan dhahabu. Shughuli za uchenjuaji wa dhahabu zimekuwa chanzo kikubwa cha ajira kwa vijana na kukuza uchumi wa mji huo. Hata hivyo, ukuaji huu wa kasi wa viwanda vidogo vya uchenjuaji unakuja na changamoto zake za kiikolojia.

Uchenjuaji wa dhahabu kwa kutumia mitambo ya kuchenjua dhahabu ya kisasa (Elution plants) husaidia kuongeza kiwango cha dhahabu inayopatikana kutoka kwenye udongo au marudio ya mchanga wa madini (tailings). Lakini michakato hii inapofanyika karibu na makazi, kuna hatari kubwa ya:

• Mvuke na kemikali kuingia kwenye vyanzo vya maji ya kunywa.
• Udongo wa maeneo ya makazi kuchafulwa na taka za viwandani.
• Kelele za masaa 24 kutoka kwenye injini za mitambo ya kuchenjua dhahabu kuathiri amani na afya ya akili ya wakazi.

Kwa kuhamishia mitambo ya kuchenjua dhahabu katika eneo la Nyashimba, Manispaa ya Kahama itakuwa imeweka mfano bora wa jinsi ya kuboresha sekta ya madini huku ikizingatia Malengo ya Maendeleo Endelevu (SDGs), hasa yanayohusu miji endelevu na ulinzi wa mazingira.

Mitambo ya Kuchenjua Dhahabu na Mapinduzi ya Kidijitali Kahama

Wakati Manispaa ya Kahama ikikamilisha miundombinu ya barabara na umeme katika eneo jipya la Nyashimba, mtazamo wa wataalamu wa madini na wawekezaji umeanza kubadilika kwa kasi kubwa. Wazo la kutenga eneo hili sasa halitazamiwi tu kama hatua ya kuondoa kero za mazingira maeneo ya makazi, bali linakwenda kuwa mwanzo wa mapinduzi makubwa ya kiteknolojia nchini Tanzania!

Soma Pia:TANZANIA NA CANADA KUSHIRIKIANA UTAFITI WA MADINI

Katika muundo mpya wa eneo la Nyashimba, imepangwa kuwa mitambo ya kuchenjua dhahabu yote itakayowekwa hapo itafungamanishwa na mfumo wa kidijitali wa AI (Artificial Intelligence) na sensor za Mtandao wa Vitu (IoT). Kupitia mfumo huu mpya:

1. Kila mtambo utakuwa unatoa taarifa za papo kwa papo (real-time data) kwenda Wizara ya Madini na Mamlaka ya Mapato (TRA) kuhusu kiasi cha dhahabu kilichochenjuliwa.
2. Mfumo utapima kiotomati kiwango cha kemikali kinachotumika na kutoa tahadhari mapema kabla ya uvujaji wowote kutokea.
3. Wamiliki wa mitambo ya kuchenjua dhahabu wataweza kuendesha na kufuatilia utendaji wa mitambo yao kupitia simu za mkononi wakiwa mahali popote duniani.

Hatua hii itafanya eneo la Nyashimba kuwa “Smart Mining Hub” ya kwanza kabisa katika Kanda ya Maziwa Makuu. Kwa kuanzisha teknolojia hii, Kahama haitakuwa tu mji uliotatua kero ya kelele na sumu mitaani, bali itakuwa kituo cha mfano ambacho kitazifanya nchi jirani kujifunza jinsi mitambo ya kuchenjua dhahabu inavyoweza kuendeshwa kwa usalama, uwazi wa kiwango cha juu, na tija ya kiteknolojia katika karne ya 21.