TANZANIA YAENDELEA KUVUTIA UWEKEZAJI WA MADINI

Tanzania yaendelea kuvutia uwekezaji wa madini.Mkakati wa kuimarisha uwekezaji katika sekta ya madini Tanzania umechukua hatua nyingine kubwa kufuatia kikao muhimu cha majadiliano kilichowakutanisha viongozi wa Serikali, wawekezaji wakubwa, na watoa huduma migodini jijini Dar es Salaam.

Kikao hicho cha siku moja cha Mining Breakfast Briefing (MBB), kilichoandaliwa kwa ushirikiano wa Chemba ya Migodi Tanzania (TCM) na Wizara ya Madini, kiliangazia mafanikio yaliyopatikana, changamoto zinazoikabili sekta hiyo, pamoja na kuweka miundombinu rafiki ya kisera na kiuchumi ili kuvutia mitaji zaidi kutoka ndani na nje ya nchi.

Hatua hii inadhihirisha madhumuni ya Serikali ya Awamu ya Sasa, chini ya uongozi wa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan, ya kuhakikisha rasilimali za madini hazibaki kuwa malighafi pekee zinazosafirishwa kwenda nje, bali zinakuwa chachu kuu ya viwanda, ajira, na ukuaji wa Pato la Taifa (GDP).

Fursa Mpya za Uwekezaji Katika Sekta ya Madini Tanzania na Wito wa Ujenzi wa Viwanda

Akizungumza katika ufunguzi wa jukwaa hilo, Waziri wa Madini,Anthony Mavunde, amesisitiza kuwa Serikali itaendelea kuweka mazingira ya uwazi na ushirikiano wa karibu na sekta binafsi ili kuimarisha uwekezaji katika sekta ya madini Tanzania.

Mavunde ameeleza kuwa majukwaa ya majadiliano kama MBB ni muhimu sana kwa sababu yanatoa fursa ya kipekee kwa pande zote mbili kusikilizana, kubaini changamoto kabla hazijawa kubwa, na kutafuta suluhu za pamoja zinazolinda maslahi ya mwekezaji na ya Taifa.

“Serikali inathamini utaratibu huu wa kukutana na wadau wa sekta ya madini kupitia Mining Breakfast Briefing, kwa kuwa unatoa fursa ya kufanya mazungumzo yenye tija, kujenga uelewa wa pamoja, kupokea changamoto zinazojitokeza na kutafuta suluhisho kwa pamoja,” amesema Waziri Mavunde.

Pamoja na pongezi kwa viongozi wa Chemba ya Migodi na kampuni ya Mantra Tanzania Limited iliyodhamini kikao hicho, Mavunde ametoa wito maalum kwa wafanyabiashara na watoa huduma wa Kitanzania kuchangamkia fursa zilizopo kwa kuanzisha viwanda vya kuzalisha bidhaa na zana zinazotumika migodini. Hatua hii itasaidia kupunguza uagizaji wa vifaa kutoka nje na kuhakikisha fedha nyingi zinabaki ndani ya uchumi wa nchi kupitia mfumo wa ushirikishwaji wa wazawa (Local Content).

Ushirikiano wa Sekta Binafsi na Serikali Katika Kukuza Mitaji na Teknolojia

Katika kuimarisha misingi ya uwekezaji katika sekta ya madini Tanzania, Katibu Mkuu wa Wizara ya Madini, Eng. Yahya Samamba, amebainisha kuwa mshikamano kati ya sekta ya umma na sekta binafsi ni nguzo asilia katika kuleta mabadiliko ya kiteknolojia na kuongeza tija kwenye uzalishaji.

Eng. Samamba ameeleza kuwa mawasiliano ya mara kwa mara ndiyo nyenzo kuu inayowezesha kuweka sera zinazotabirika (predictable policies), jambo ambalo wawekezaji wakubwa wa kimataifa hulitazama kabla ya kuleta mitaji yao nchini.

Naye Mwenyekiti wa Chemba ya Migodi Tanzania (TCM), Mhandisi Philbert Rweyemamu, amempongeza Waziri Mavunde na uongozi mzima wa Wizara ya Madini kwa kudumisha uhusiano mwema na wawekezaji. Mhandisi Rweyemamu alibainisha kuwa utayari wa Serikali wa kuwasikiliza wadau umeongeza imani ya wawekezaji waliopo na kuvutia wengine wapya.

Ameongeza kuwa Chemba ya Migodi itaendelea kuungana mkono juhudi za Serikali chini ya Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan ili kuhakikisha sekta hiyo inakuwa nguzo kuu ya maendeleo ya kiuchumi na kijamii kote nchini.

Mradi wa Uranium wa Mantra Tanzania: Hatua Kubwa Katika Uwekezaji wa Madini

Moja ya vivutio vikubwa vilivyojadiliwa katika kikao hicho ni maendeleo ya mradi mkubwa wa madini ya Uranium unaoendeshwa na kampuni ya Mantra Tanzania Limited. Mradi huu unatarajiwa kuweka historia mpya katika ramani ya nishati na michezo ya kijiografia ya kiuchumi (geopolitics).

Akiwasilisha taarifa ya mradi huo, Meneja wa Uendelevu wa Mantra Tanzania Limited, Majani Wambura, ameeleza kuwa utafiti uliofanyika umebaini kuwepo kwa hifadhi kubwa ya takribani tani 58,500 za Uranium.

Manufaa makuu ya mradi huu yanajumuisha:

• Kiwango cha Uzalishaji: Mradi unatarajia kuzalisha takribani tani 3,000 za Uranium kwa mwaka utakapofikia kilele chake.
• Fursa za Ajira: Zaidi ya Watanzania 4,000 wanatarajiwa kupata ajira za moja kwa moja na zisizo za moja kwa moja pindi uzalishaji utakapostawi.
• Muda wa Mradi: Uzalishaji unatarajiwa kuanza rasmi mwaka 2029 na kuendelea kwa zaidi ya miaka 20, huku utafiti zaidi ukiendelea katika maeneo ya jirani.
• Nafasi ya Kimataifa: Hatua hizi zitaiwezesha Tanzania kuingia kwenye orodha ya nchi 10 bora duniani kwa uzalishaji wa Uranium.

Bwana Wambura amefafanua kuwa Uranium ni madini ya kimkakati yenye matumizi mapana mno—ikiwemo kuzalisha nishati safi ya umeme wa nyuklia pamoja na matumizi ya mionzi katika sekta ya afya kwa ajili ya uchunguzi na matibabu ya magonjwa sugu kama saratani.

Msisitizo wa Endelevu wa Majadiliano ya Sekta ya Madini

Wakihitimisha jukwaa hilo, Naibu Waziri wa Madini, Dkt. Steven Kiruswa, alibainisha kuwa mikutano ya mara kwa mara ya Mining Breakfast Briefing isiwe tu tukio la mara moja, bali iwe utamaduni wa kisekta unaolinda mafanikio yaliyopatikana.

Dkt. Kiruswa amesisitiza kuwa njia pekee ya kuendelea kuvutia uwekezaji katika sekta ya madini Tanzania ni kuhakikisha kuwa kero za wawekezaji ndogo na kubwa zinafanyiwa kazi kwa wakati, na kwamba matunda ya uwekezaji huo yanawafikia wananchi wa kawaida kupitia fursa za biashara, ajira, na huduma za kijamii (CSR).

Je, Uranium Ndiyo Mbadala wa Dhahabu na Bima ya Uchumi wa Kesho?

Tukiangazia kwa kina mjadala mzima wa kikao hiki, kuna mtazamo mpya wa kimkakati unaojitokeza kuhusu uwelekeo wa uwekezaji katika sekta ya madini Tanzania. Kwa miaka mingi, sekta ya madini nchini imekuwa ikitawaliwa na dhahabu (gold). Hata hivyo, ujio wa mradi wa Uranium unaleta “twist” au mabadiliko makubwa ya kiuchumi na kijiografia kwa nchi yetu.

1. Kutoka Kwenye Dhahabu Hadi Madini ya Nishati ya Kesho (Green Transition)

Dunia kwa sasa ipo katika mabadiliko makubwa ya kutafuta nishati mbadala na safi ili kupunguza mabadiliko ya tabianchi. Wakati dhahabu ikisalia kuwa hifadhi ya thamani ya kifedha (financial asset), Uranium ni madini ya nishati ya kimkakati (strategic energy asset). Kuingia kwa Tanzania kwenye orodha ya nchi 10 bora duniani kwa kuzalisha Uranium kuanzia mwaka 2029 kutaiweka nchi katika meza kuu ya maamuzi ya nishati ya nyuklia duniani.

2. Geopolitics na Ulinzi wa Kiuchumi (Economic Diplomacy)

Uwekezaji katika Uranium unailetea Tanzania uzito mpya wa kidiplomasia. Nchi zinazozalisha Uranium huwa na ushawishi mkubwa wa kijiografia kwa sababu mataifa makubwa yaliyoendelea yanategemea madini haya kuendesha viwanda vyao na mitambo ya umeme. Hii inamweka mwekezaji na Serikali katika nafasi ya kutengeneza mikataba ya muda mrefu yenye tija kubwa ya kifedha na kiteknolojia.

3. Athari kwa Sekta ya Afya ya Ndani

Mara nyingi Uranium inatazamwa kama silaha au nishati tu, lakini mfumo wa uchenjuaji na uzalishaji wa Uranium nchini unatarajiwa kuboresha teknolojia ya mionzi katika afya (nuclear medicine).

Hii ina maana kwamba uwekezaji katika sekta ya madini Tanzania hautaleta tu dola za Marekani, bali pia utaimarisha uwezo wa hospitali zetu za ndani kufanya uchunguzi wa mapema na matibabu ya saratani bila kutegemea kikamilifu uagizaji wa teknolojia hiyo kutoka nje.

Matokeo ya kikao cha Mining Breakfast Briefing yanaonyesha wazi kuwa uwekezaji katika sekta ya madini Tanzania upo kwenye uwelekeo sahihi.

Mchanganyiko wa sera rafiki za Serikali, ufunguaji wa fursa za ujenzi wa viwanda vya ndani vya zana za migodini, pamoja na miradi mikubwa ya kimkakati kama Uranium ya Mantra Tanzania, unaiweka nchi katika nafasi nzuri ya kuwa kinara wa mabadiliko ya kiuchumi katika ukanda wa Afrika na duniani kote.