TANZANIA MWENYEJI WA MKUTANO WA WANAHISA WA AFRICA50

Tanzania inajiandaa kuandika ukurasa mwingine wa kihistoria katika diplomasia ya kiuchumi na maendeleo ya miundombinu. Jijini Dar es Salaam, kitovu cha biashara na uchumi nchini, Ukumbi wa Kimataifa wa Mikutano wa Julius Nyerere (JNICC) utakuwa mwenyeji wa matukio mawili makubwa ya kimataifa: Mkutano Mkuu wa Wanahisa wa Taasisi ya Africa50 (General Shareholders’ Meeting – GSM) pamoja na Jukwaa la Miundombinu Afrika (Infra for Africa Forum).

Mkutano huu wa siku mbili utakaofanyika Agosti 5 na 6, 2026, unatarajiwa kukusanya zaidi ya wajumbe 1,200 kutoka pembe zote za dunia. Washiriki hawa ni pamoja na maraisi na viongozi wa serikali, viongozi wa taasisi za fedha za kimataifa, wawekezaji wa sekta binafsi, wanahisa wa Africa50, pamoja na wadau mbalimbali wa maendeleo.

Urumuzi wa tukio hili ulithibitishwa rasmi na Waziri wa Fedha, Balozi Khamis Mussa Omar, wakati akizungumza na waandishi wa habari jijini Dar es Salaam. Waziri Omar amebainisha kuwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Dkt. Samia Suluhu Hassan, anatarajiwa kuwa mwenyeji mkuu na Mwenyekiti wa hafla ya ufunguzi wa mkutano huo mzito wa bara la Afrika.

Historia na Asili ya Taasisi ya Africa50

Ili kuelewa uzito wa Mkutano wa Africa50 Dar es Salaam, ni muhimu kutambua chimbuko na jukumu la taasisi hii ya kimkakati:

• Mwaka wa Kuanzishwa: Taasisi ya Africa50 iliasisiwa mwaka 2013 na kuanza shughuli zake rasmi mwaka 2016 kufuatia azimio la viongozi wa Baraza la Wakuu wa Nchi za Afrika.
• Waasisi Wakuu: Ilianzishwa kwa ushirikiano kati ya Serikali za Nchi za Afrika na Benki ya Maendeleo ya Afrika (AfDB).
• Makao Makuu: Taasisi hii ina makao makuu yake jijini Casablanca, nchini Morocco.
• Dhamira Kuu: Kurahisisha na kuharakisha utekelezaji wa miradi mikubwa ya kimkakati kupitia Programu ya Maendeleo ya Miundombinu Afrika (PIDA), ikiwa ni nguzo muhimu ya kufikia malengo ya Agenda 2063 ya Umoja wa Afrika (AU).

Soma Pia:USAJILI WA HAKI YA DHAMANA KUTOLEWA KIDIJITALI

Africa50 inafanya kazi kama jukwaa la kifedha linalosaidia serikali za Afrika kuandaa miradi ya miundombinu inayokidhi vigezo vya kibenki (bankable projects) na kuhamasisha mitaji kutoka sekta ya umma na sekta binafsi kupitia mfumo wa Ubia kati ya Sekta ya Umma na Sekta Binafsi (PPP – Public-Private Partnerships).

Fursa Zilizopo na Nufaiko la Tanzania Katika Mkutano wa Africa50 Dar es Salaam

Tanzania haitakuwa mwenyeji tu wa tukio hili, bali ni mnufaika wa moja kwa moja wa uwekezaji wa taasisi hii. Tanzania ilijiunga rasmi na Africa50 mnamo Februari 14, 2023, kama mwanahisa wa Kundi “A” linalojumuisha nchi huru za Afrika.

Hatua hii ya kujiunga ilifungua milango mipana kwa nchi kushiriki katika maandalizi, uendelezaji, na ufadhili wa miradi mikubwa ya kimfano. Tangu kujiunga kwake, Tanzania imeanza kunufaika kupitia Maandalizi na Tathmini ya Miradi mbalimbali, ikiwemo:

1. Uboreshaji na Maendeleo ya Bandari ya Mangapwani (Zanzibar): Mradi mkubwa unaolenga kuifanya Zanzibar kuwa kitovu cha usafirishaji wa baharini na vifaa vya baharini (maritime hub).
2. Mradi wa Mini Liquefied Natural Gas (Mini LNG): Kuongeza matumizi ya gesi asilia iliyosafishwa nchini kwa ajili ya viwanda na usafirishaji.
3. Miradi ya Miundombinu ya Usafirishaji wa Umeme: Kuimarisha gridi ya taifa na kuhakikisha nishati ya umeme inawafikia wananchi na viwanda kwa ufanisi.
4. Upanuzi wa Huduma za Usafishaji wa Figo (Dialysis): Kuimarisha sekta ya afya kwa kuongeza vifaa na vituo vya tiba ya figo kupitia mfumo wa PPP.

Kufanyika kwa Mkutano wa Africa50 Dar es Salaam kutasaidia kuharakisha mazungumzo na utiaji saini wa mikataba ya kifedha kwa ajili ya miradi hii na mingine mipya inayopendekezwa na serikali.

Kaulimbiu ya Mwaka 2026: Miaka 10 ya Mafanikio na Hatua Mpya

Mkutano wa mwaka huu una adhimisho la pekee kwani unawazia miaka 10 tangu Africa50 ianze shughuli zake rasmi mwaka 2016. Kaulimbiu rasmi ya mkutano ni:

“A Decade of Economic Impact: From Ambition to Delivery”

(Muongo Mmoja wa Athari za Kiuchumi: Kutoka Kwenye Dira Mpaka Utekelezaji)

Soma Pia:SAMIA AZINDUA MIRADI MIKUBWA YA USAFIRI NCHINI

Kaulimbiu hii inadhihirisha mpito kutoka kwenye mipango na nadharia kuelekea kwenye matokeo yanayoonekana. Katika kipindi cha miaka kumi iliyopita, Africa50 imewekeza mamia ya mamilioni ya dola katika sekta muhimu kama vile:

• Nishati: Miradi ya umeme wa jua, upepo, na gesi.
• Uchukuzi na Logistiki: Barabara kuu, reli, bandari, na viwanja vya ndege.
• TEHAMA na Huduma za Kidijitali: Miundombinu ya intaneti ya kasi na minara ya mawasiliano.
• Afya na Elimu: Ujenzi wa vituo vya afya vya kisasa na miundombinu ya elimu.

Sekta Zikazoshiriki na Wadau wa Ndani ya Nchi

Waziri Balozi Khamis Mussa Omar amebainisha kuwa mbali na wajumbe wa kimataifa, sekta mbalimbali za umma na binafsi kutoka nchini Tanzania zitanufaika kwa kukutana na wawekezaji wakuu duniani.

Kukutana kwa wadau hawa jijini Dar es Salaam kutatengeneza mtandao mpana wa kibiashara na fursa za mikataba ya pamoja (joint ventures) kati ya kampuni za kitanzania na wawekezaji wa kimataifa.

Tanzania kutoka kuwa Mwenyeji hadi kuwa Kinara wa Mitaji

Mara nyingi mikutano mikubwa ya kimataifa kama hii inapotokea, mtazamo wa wengi huwa ni fursa za muda mfupi za hoteli, usafiri, na utalii kwa wajumbe wanaowasili. Hata hivyo, ukweli uliojificha nyuma ya Mkutano wa Africa50 Dar es Salaam ni mkubwa zaidi na una mabadiliko ya kimkakati kwa uchumi wa Tanzania na Kanda ya Afrika Mashariki.

Tanzania haishiriki kwenye mkutano huu kama nchi inayoomba msaada au mikopo pekee, bali kama Mwanahisa Mwenye Kura na Mwekezaji (Shareholder & Co-Investor).

Kupitia hisa zake Kundi “A”, Tanzania sasa ina sauti ya moja kwa moja katika kuamua wapi na vipi mitaji ya miundombinu barani Afrika inapaswa kuelekezwa. Badala ya kusubiri wafadhili wa nje watuchagulie miradi, Tanzania inatumia nafasi yake ndani ya Africa50 kushawishi mitaji kuelekezwa kwenye korido za usafirishaji zinazoiunganisha nchi hii na nchi jirani zisizo na bahari (kama Zambia, DRC, Rwanda, Burundi, na Uganda).

Soma Pia:UTT AMIS YAVUTIA SABASABA KWA FURSA ZA UWEKEZAJI

Hii inamaanisha kuwa Mkutano wa Africa50 Dar es Salaam ni kiini cha kuifanya Tanzania kuwa Kitovu Kikuu cha Lojistik na Fedha (Financial & Logistics Hub) cha Afrika Mashariki na Kati. Kila Dola inayowekezwa kwenye bandari, reli ya SGR, au gridi ya umeme nchini kupitia jukwaa hili, sio tu inainua uchumi wa Tanzania, bali inafanya nchi jirani kuitegemea Tanzania kiuchumi kwa miaka 50 ijayo.