TANESCO YAHAMASISHA MATUMIZI YA VYOMBO VYA UMEME

Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) limekuwa mstari wa mbele kuchochea mabadiliko haya kwa kuelimisha umma kuhusu faida za kiuchumi na kimazingira zinazopatikana kupitia matumizi ya nishati safi.

TANESCO yahamasisha matumizi ya vyombo vya Umeme.Sekta ya usafirishaji nchini Tanzania inashuhudia mapinduzi makubwa ya kiteknolojia yanayolenga kupunguza gharama za uendeshaji na kulinda mazingira.

Wakati mijadala mingi mijini ikijikita kwenye ujio wa magari ya umeme Tanzania, shirika hilo limebainisha kuwa mapinduzi haya si ya magari manne pekee, bali yanajumuisha vyombo vya usafiri vinavyotumiwa na wananchi wengi wa kipato cha chini na kati, vikiwemo bajaji na pikipiki (bodaboda).

Hatua hii inalenga kubadili mtazamo wa kimila kwamba mifumo ya kisasa ya nishati ni kwa ajili ya matajiri pekee.

Kauli ya TANESCO Kwenye Maonesho ya 50 ya Saba Saba

Akizungumza katika Banda la TANESCO kwenye Maonesho ya 50 ya Kimataifa ya Biashara ya Dar es Salaam (yanayojulikana kama Saba Saba), Afisa Uhusiano wa TANESCO, Amanda Tagame, amewasihi wananchi kuchangamkia fursa za usafiri wa nishati ya umeme.

Tagame amefafanua kuwa elimu inayotolewa sasa inalenga kuondoa dhana potofu kuwa matumizi ya umeme kwenye usafiri yamebana kwenye magari ya umeme Tanzania pekee.

Soma Pia:TANZANIA YAJINADI MATUMIZI NISHATI SAFI KIMATAIFA

“Tunaposema endesha kwa umeme hatumaanishi katika magari pekee, bali pia katika bajaji na pikipiki. Ukitumia nishati ya umeme kwenye pikipiki ni nafuu sana; hutumia wastani wa uniti 3 pekee za umeme zenye thamani ya takribani shilingi 1,500, zinazowezesha kusafiri hadi kilometa 130,” amefafanua Tagame.

Ufafanuzi huu unafungua ukurasa mpya kwa wamiliki wa pikipiki na bajaji nchini, ambao kwa muda mrefu wamekuwa wakiteseka na kupanda kwa bei ya mafuta ya petroli na dizeli katika soko la dunia.

Uchambuzi wa Gharama: Pikipiki, Bajaji na Magari ya Umeme Tanzania

Ili kuelewa ukubwa wa unafuu huu, ni vyema kufanya ulinganifu wa kihesabu kati ya mifumo ya mafuta ya mafuta (fossil fuels) na mifumo ya sasa ya umeme. Kwa mujibu wa takwimu zilizotolewa na TANESCO:

• Matumizi ya Uniti: Pikipiki ya umeme inahitaji uniti 3 tu za umeme ili kujaa chaji kikamilifu.
• Gharama ya Kifedha: Kwa bei ya sasa ya umeme nchini Tanzania, uniti hizo tatu zina thamani ya takribani Shilingi 1,500 tu za Kitanzania (TZS).
• Uwezo wa Safari: Kwa chaji hiyo moja ya Shilingi 1,500, chombo hicho kina uwezo wa kusafiri umbali wa hadi kilometa 130.

Ukiangalia upande wa pili, pikipiki inayotumia mafuta ya petroli kusafiri umbali wa kilometa 130 inahitaji wastani wa lita 3 hadi 4 za mafuta. Kwa bei ya sasa ya petroli nchini, dereva anahitaji kutumia kati ya Shilingi 9,000 hadi 12,000.

Hii ina maana kwamba mtumiaji wa chombo cha umeme anaokoa zaidi ya asilimia 80 ya gharama za kila siku za nishati. Huu ni mnyororo wa thamani unaoonesha jinsi soko la magari ya umeme Tanzania na vyombo vingine vya nishati mbadala linavyoweza kuinua uchumi wa mtu mmoja mmoja.

Soma Pia:TANZANIA YAJINADI MATUMIZI NISHATI SAFI KIMATAIFA

Jedwali la Ulinganifu wa Gharama za Uendeshaji (Kilometa 130)

Manufaa ya Kijamii na Kiuchumi kwa Sekta ya Bodaboda na Bajaji

Sekta ya usafiri wa bodaboda na bajaji ni moja ya sekta zinazoajiri vijana wengi zaidi nchini Tanzania, hasa katika majiji makubwa kama Dar es Salaam, Mwanza, Arusha, na Dodoma. Kupungua kwa gharama za uendeshaji kutoka Shilingi 10,000 hadi Shilingi 1,500 kwa siku kuna athari ya moja kwa moja kwenye kipato cha familia.

Fedha zinazookolewa zinaweza kuelekezwa kwenye mahitaji mengine ya msingi kama vile elimu, afya, na akiba kwa ajili ya maendeleo ya baadaye. Aidha, kupungua kwa kelele na moshi barabarani kunaboresha afya ya jamii kwa ujumla na kupunguza magonjwa ya mfumo wa hewa yanayosababishwa na moshi wa vyombo vya moto.

Mikakati ya TANESCO Katika Kuimarisha Miundombinu ya Umeme

Ili kufanikisha azma ya kuwepo kwa magari ya umeme Tanzania kwa kiwango kikubwa, TANESCO inaendelea kuwekeza katika kuboresha gridi ya taifa na miundombinu ya usambazaji nishati. Shirika limebainisha kuwa gridi ya taifa ina uwezo wa kutosha kuhimili ongezeko la mahitaji ya chaji kwa vyombo vya umeme, kutokana na kukamilika na kuimarika kwa miradi mikubwa ya kimkakati ya uzalishaji umeme nchini.

Soma Pia:TANZANIA NA NORWAY KUHARAKISHA MIRADI YA NISHATI

Amanda Tagame amesisitiza kuwa TANESCO haitaishia tu kutoa elimu kwenye maonesho ya biashara kama Saba Saba, bali itaendelea na kampeni endelevu nchi nzima. Lengo ni kuhakikisha kuwa wananchi wanapata uelewa sahihi wa kiteknolojia ili wafanye maamuzi yenye tija kiuchumi.

Pia, shirika linashirikiana na wadau wa sekta binafsi ili kuweka vituo vingi zaidi vya kuchaji vyombo hivyo (charging stations) katika maeneo ya kimkakati nchini.

Changamoto na Mustakabali wa Nishati Safi Tanzania

Pamoja na faida hizo kubwa, bado kuna changamoto zinazohitaji kufanyiwa kazi ili kuongeza kasi ya upokeaji wa teknolojia hii. Miongoni mwa changamoto hizo ni pamoja na:

1. Gharama za awali za ununuzi wa pikipiki na magari ya umeme ambazo bado ziko juu kwa kiasi fulani ikilinganishwa na vyombo vya kawaida.
2. Uhaba wa mafundi waliobobea katika matengenezo ya mifumo ya kielektroniki na betri za vyombo hivi.
3. Uhitaji wa sera madhubuti za kikodi zinazotoa motisha (incentives) kwa waagizaji wa teknolojia hii safi.

Hata hivyo, serikali ya Tanzania kwa kushirikiana na wadau mbalimbali tayari imeanza kuangalia namna ya kupunguza kodi kwenye vifaa vya nishati mbadala ili kuvutia uwekezaji mkubwa zaidi.

Sura Mpya ya Sekta ya “Bodaboda” na Ajira Nchini

Mapinduzi ya magari ya umeme Tanzania yanakaribia kufuta kabisa taswira ya zamani ya biashara ya bodaboda na bajaji nchini. Katika miaka michache ijayo, madereva wa bodaboda hawatakuwa tena watu wanaolalamikia bei ya mafuta kila asubuhi, bali watakuwa “Wajasiriamali wa Tech” wanaosimamia vyombo vyao kidijitali kupitia simu za mkononi, huku wakijaza chaji kwenye vituo vya kisasa kwa kutumia miamala ya kifedha.

Vijana waliokuwa wakisita kuingia kwenye sekta ya usafirishaji kwa hofu ya faida ndogo, sasa wanatengeneza ushirika (cooperatives) kununua vyombo vya umeme kwa pamoja.

Kwa msaada wa TANESCO katika kuhakikisha upatikanaji wa nishati ya uhakika, mabadiliko haya hayatabadilisha tu jinsi tunavyosafiri, bali yanenda kuweka kiwango kipya cha utajiri wa kiuchumi kwa vijana wa Kitanzania.