WAFUGAJI KUNUFAIKA NA TUZO KUONGEZA UZALISHAJI

Wafugaji kunufaika na tuzo kuongeza uzalishaji.Sekta ya mifugo nchini Tanzania inalenga kupiga hatua kubwa za kimaendeleo kufuatia kuzinduliwa rasmi kwa Mradi wa Tuzo Shindani za Watoa Huduma kwa Ajili ya Tasnia Himilivu ya Maziwa.

Mradi huo kabambe, unaofadhiliwa na shirika la kimataifa la Heifer International, unalenga kuhamasisha matumizi ya mbinu za kisasa za ufugaji, upatikanaji wa mbegu bora za malisho, na utoaji wa huduma bora za kitaalamu kwa wafugaji.

Lengo kuu la juhudi hizi ni kuongeza kwa kiasi kikubwa uzalishaji wa maziwa Tanzania na kuwainua kiuchumi wafugaji wadogo na wa kati.

Mradi huu unatekelezwa kwa awamu ya kwanza katika mikoa minne ya kimkakati ambayo ni Iringa, Njombe, Mbeya, na Morogoro. Mikoa hii inajulikana kwa kuwa na fursa kubwa za kiikolojia pamoja na idadi kubwa ya wafugaji wa ng’ombe wa maziwa.

Soma Pia:BRELA NA WIPO WAINUA SEKTA YA KILIMO

Kupitia utaratibu wa tuzo na hamasa, wafugaji wanatarajiwa kubadilisha mfumo wao wa ufugaji kutoka ule wa mazoea na kuelekea kwenye ufugaji wa kibiashara wenye tija na endelevu.

Hali Halisi ya Uzalishaji wa Maziwa Tanzania na Pengo Kubwa la Soko

Akizindua mradi huo jijini Dodoma, Naibu Waziri wa Mifugo na Uvuvi, Ng’wasi Kamani, alibainisha kuwa tuzo hizo ni sehemu ya mkakati mpana wa Serikali wa kuongeza tija katika sekta ya mifugo. Alifafanua kuwa Serikali itaendelea kutoa elimu endelevu kwa wafugaji kuhusu matumizi ya mbegu bora za ng’ombe, upandaji wa mbegu bora za malisho, na matumizi ya teknolojia mpya zinazosaidia kukuza uzalishaji wa maziwa Tanzania.

Kamani amesisitiza kuwa changamoto ya uzalishaji mdogo wa maziwa nchini inahitaji ushirikiano wa dhati kati ya Serikali, wafugaji, na wadau wa maendeleo ili kubadili hali hiyo na kuwawezesha wafugaji kujipatia kipato cha uhakika. Serikali imeahidi kuendelea kushirikiana na wadau wote kuhakikisha mradi huo unatekelezwa kwa ufanisi wa hali ya juu na unafikia malengo yaliyokusudiwa.

Kwa upande wake, Muwasilishaji wa Mradi kutoka Heifer International, Edna Lusuva,ametoa takwimu zinazoonyesha hali halisi ya sekta hiyo nchini:

• Mahitaji ya Maziwa Nchini: Takribani lita bilioni 13 kwa mwaka.
• Uzalishaji wa Sasa: Takribani lita bilioni 3.1 pekee kwa mwaka.
• Pengo la Uzalishaji: Zaidi ya lita bilioni 9.9 zinazohitajika kuziba pengo ili kutosheleza soko la ndani.

Lusuva ametaja kuwa sababu kuu zinazosababisha kiwango hiki kidogo cha uzalishaji ni pamoja na:

1. Wafugaji wengi kutumia ng’ombe wa kienyeji au wenye uwezo mdogo wa kijenetiki wa kutoa maziwa mengi.
2. Ukosefu wa malisho bora, virutubisho sahihi, na huduma duni za afya ya mifugo.

Soma Pia:BILIONI 44 KUCHOCHEA KILIMO SAME

Lusuva ameeleza kuwa malengo makuu ya tuzo hizi ni kuhamasisha uzalishaji wa malisho bora, kuongeza uzalishaji wa maziwa Tanzania, kuimarisha uhusiano wa kibiashara kati ya watoa huduma na wafugaji, pamoja na kuongeza kipato cha wafugaji wadogo wadogo.

Ushirikiano wa Wadau Katika Kukuza Uzalishaji wa Maziwa Tanzania

Msajili wa Bodi ya Maziwa Tanzania, George Msaja, amebainisha kuwa mradi huo umeanzishwa maalum kwa lengo la kuongeza uzalishaji na kuimarisha masoko ya maziwa, sambamba na kuboresha huduma za ugani kwa wafugaji.

Ameeleza kuwa mradi unafadhiliwa na mashirika mbalimbali ili kuwawezesha wafugaji kupata huduma bora zitakazowasaidia kupata masoko ya uhakika na ya kudumu.

Naye Mkurugenzi Mkazi wa Heifer International, Mark Tsoxo, ameeleza kuwa ingawa kaya nyingi nchini zinategemea tasnia ya maziwa kama chanzo kikuu cha maisha, uzalishaji bado ni wa chini mno. Ili kurekebisha hali hii, Heifer International imeanzisha mfumo wa “kulipa kwa matokeo” (Pay-for-Results framework). Mfumo huu unalenga kuleta utaalamu wa hali ya juu katika utoaji wa huduma na kuhakikisha changamoto zinazowakabili wafugaji zinapatiwa ufumbuzi wa vitendo na unaopimika.

Fursa za Mitaji kutoka Benki ya NBC na Sauti za Wafugaji

Ili kukuza uzalishaji wa maziwa Tanzania, uwekezaji wa kifedha ni nguzo asilia. Katika hafla hiyo, wawakilishi kutoka Benki ya NBC walieleza kuwa wafugaji watapata fursa za kupata mitaji na mikopo yenye masharti nafuu ili kuendeleza shughuli zao. Wafugaji walihimizwa kutumia fursa hizo za mikopo kuwekeza kwenye miundombinu ya kisasa kama vile ununuzi wa ng’ombe bora wa maziwa, zana za kukamulia, na ujenzi wa mabanda ya kisasa.

Soma Pia:BILIONI 44 KUCHOCHEA KILIMO SAME

Mwenyekiti wa Chama cha Wazalishaji Maziwa, Hamisi Mzee, amesema wafugaji wamepokea maelekezo yote yaliyotolewa na Serikali na wadau, na watahakikisha wanayafanyia kazi kwa vitendo ili kuongeza uzalishaji.

Naye Anna Almas, mzalishaji wa maziwa kutoka wilayani Mvomero, amebainisha kuwa wadau wote wanapaswa kutumia mradi huo kuboresha uzalishaji, malisho, na huduma kwa wafugaji ili kuifanya tasnia ya maziwa kuwa na tija zaidi na kuondoa umaskini.

Tahadhari ya Mabadiliko ya Hali ya Hewa na Mvua za El Niño

Katika hatua nyingine, Serikali imewataka wafugaji wote wanaofuga katika maeneo ya mabondeni na vyanzo vya maji kuchukua tahadhari mapema na kuhamishia mifugo yao maeneo salama kutokana na uwezekano wa mvua za El Niño kusababisha mafuriko.

Naibu Waziri Ng’wasi Kamani amesisitiza kuwa wafugaji wanapaswa kuchukua hatua za haraka badala ya kusubiri madhara yatokee, huku akisisitiza umuhimu wa kuandaa na kuhifadhi malisho ya kutosha (kama vile hay na silage) pamoja na kutenga maeneo salama kwa ajili ya mifugo yao wakati wa msimu wa mvua kubwa.

Maziwa Kama Injini ya Nishati Safi na Biashara ya Carbon Tanzania

Wafugaji wengi wanatazama uzalishaji wa maziwa Tanzania kama njia ya kupata chakula na mauzo ya maziwa pekee. Hata hivyo, mabadiliko ya kisasa ya kiteknolojia na kiikolojia yanaleta fursa mpya na ya kipekee: “Dhahabu ya Kijani” kutokana na Biogas na Mikopo ya Carbon (Carbon Credits)!

Kupitia mradi huu wa Heifer International na uwekezaji kutoka benki kama NBC, ng’ombe wa maziwa hawatambuliwi tena kama wazalishaji wa maziwa pekee, bali pia kama mitambo ya kuzalisha nishati safi. Kinyesi cha ng’ombe wa maziwa kikitumika kuzalisha Biogas na mbolea ya maji (bio-slurry):