Pesatu ni jukwaa la habari, elimu ya kifedha, na ujasiriamali Tanzania. Pata taarifa mpya za biashara, uwekezaji, ajira, kilimo, mitindo, na burudani kwa Kiswahili, pamoja na mwongozo wa kufanikisha mafanikio yako.
TANZANIA NA MALAWI WAFUNGUA MILANGO YA BIASHARA.Tanzania na Malawi zimeingia katika hatua mpya ya kihistoria ya kuimarisha uhusiano wa kibiashara na uwekezaji, hatua inayotazamiwa kufungua milango mikubwa ya kiuchumi kwa wananchi na sekta binafsi za nchi zote mbili.
Yaliyomo
Hatua hii imebainishwa kwa uwazi kupitia Kongamano la Tatu la Biashara na Uwekezaji kati ya Tanzania na Malawi, ambapo Serikali za pande zote mbili zimeeleza dhamira ya dhati ya kukuza biashara ya mipakani, kuvutia uwekezaji mpya, na kuongeza matumizi bora ya miundombinu ya usafirishaji.
Kongamano hilo la siku tatu limekutanisha mamia ya wafanyabiashara, wawekezaji wa ndani na nje, viongozi wa taasisi za serikali, pamoja na wadau mbalimbali wa maendeleo kutoka pande zote mbili.
Lengo kuu la mkutano huu wa kimkakati ni kujadili kwa kina fursa za biashara na uwekezaji Tanzania na Malawi, huku kukiwa na mkazo wa kutatua changamoto mbalimbali za kibiashara zinazokwamisha nchi hizi kutumia kikamilifu uwezo wao wa kiuchumi.
Fursa za Biashara na Uwekezaji Tanzania na Malawi Kupitia Sekta Binafsi
Akizungumza wakati wa ufunguzi wa kongamano hilo, Waziri wa Viwanda, Biashara na Utalii wa Malawi, Simon Itaye, alibainisha kuwa Tanzania na Malawi zina uhusiano wa muda mrefu uliojengwa juu ya msingi thabiti wa ukaribu wa kijiografia na kihistoria. Alisisitiza kuwa wakati umefika wa kugeuza historia na ukaribu huo kuwa matokeo yanayoshikika ya kiuchumi.
Waziri Itaye alieleza kuwa ingawa tayari kuna mabadilishano ya bidhaa na huduma kati ya nchi hizo mbili, bado kuna eneo kubwa la fursa ambazo hazijatumika kikamilifu. Uwepo wa bidhaa mbalimbali za kilimo na viwandani katika nchi zote mbili unatoa nafasi pekee ya kujenga mnyororo wa thamani ulio imara.
“Tunataka kuona maeneo ambayo tunaweza kuendesha manufaa ya pamoja kwa nchi hizi mbili. Kuna biashara inayofanyika hivi sasa, lakini tunaamini kwa dhati kuwa bado hatujatumia kikamilifu uwezo na fursa tulizonazo,” amesema Waziri Itaye.
Ameongeza kuwa kongamano hilo linatoa jukwaa muafaka kwa sekta binafsi kukutana na viongozi wa serikali ili kujadili vikwazo vya kibiashara, kuondoa urasimu, na kuweka miundombinu ya sera na sheria inayochochea ukuaji wa haraka wa biashara.
Uwepo wa bidhaa mbalimbali zilizosindikwa kutoka Malawi katika kongamano hilo pia ulikuwa thibitisho wa uwezo wa nchi hiyo katika kuongeza thamani kwenye mnyororo wa uzalishaji.
Uboreshaji wa Miundombinu Kama Chachu ya Biashara
Kwa upande wa Serikali ya Tanzania, Naibu Waziri wa Viwanda na Biashara, Dennis Londo, alibainisha kuwa Tanzania iko tayari wakati wote kuimarisha mazingira ya kibiashara na miundombinu ili kuziwezesha nchi jirani, hususan Malawi, kufanya biashara bila vikwazo.
Malawi ni miongoni mwa nchi muhimu zisizo na bahari (landlocked countries) zinazotegemea sana bandari za Tanzania kwa ajili ya kuingiza na kusafirisha mizigo kwenda masoko ya kimataifa. Naibu Waziri Londo alieleza kuwa miradi mikubwa ya kimkakati inayotekelezwa na Tanzania katika sekta ya reli na uboreshaji wa bandari itakuwa na mchango mkubwa katika kurahisisha usafirishaji na kupunguza gharama za biashara.
Uboreshaji wa Bandari: Upanuzi wa Bandari ya Dar es Salaam, Mtwara na Tanga umeongeza ufanisi wa kuhudumia mizigo ya Malawi.
Ujenzi wa Mtandao wa Reli: Kuimarishwa kwa usafiri wa reli kutawezesha malighafi na bidhaa za viwandani kufika mipakani kwa haraka na kwa gharama nafuu.
Urahisi wa Mipaka: Kuweka taratibu rahisi za kifedha na forodha mipakani ili kuharakisha mzunguko wa bidhaa.
Amefafanua kuwa kuwekeza kwenye miundombinu rafiki hakuwanufaishi tu wafanyabiashara wa Malawi, bali pia kunaongeza mapato ya serikali ya Tanzania na kutengeneza ajira kwa mamia ya vijana wa Kitanzania walio katika sekta ya usafirishaji na vifaa (logistics).
Manufaa ya Bandari za Tanzania na Soko la Kariakoo
Balozi wa Tanzania nchini Malawi, Agnes Kayola, ameeleza kuwa hili ni kongamano la tatu la aina yake kufanyika, likifuatia lile la mwaka 2022. Alisisitiza kuwa Watanzania wana fursa kubwa ya kunufaika kiuchumi ikiwa watachangamkia soko la Malawi.
Balozi Kayola amebainisha kuwa bandari kuu za Tanzania—ikiwemo Bandari ya Dar es Salaam, Tanga, na Mtwara—zinaendelea kuwa ututi wa mgongo wa biashara za kikanda. Fursa hii si tu kwa ajili ya makampuni makubwa ya meli, bali pia kwa wafanyabiashara wadogo na wa kati (SMEs).
“Kwa wafanyabiashara wetu wa Kitanzania, hii ni fursa ya dhahabu. Wamiliki wa magari ya kubeba mizigo, wauzaji wa mazao ya chakula, na wazalishaji wa bidhaa za matumizi ya nyumbani wanapaswa kutambua kuwa soko la Malawi linahitaji bidhaa zetu kwa kiasi kikubwa,” amesema Balozi Kayola.
Mchango wa TanTrade na Uwezo wa Soko la Kariakoo
Mkurugenzi Mkuu wa Mamlaka ya Maendeleo ya Biashara Tanzania (TanTrade), Ephraim Mafuru, ameeleza kuwa kongamano hili ni sehemu ya mikakati kabambe ya Serikali ya Awamu ya Sita chini ya Uongozi wa Rais Samia Suluhu Hassan katika kukuza biashara kama injini kuu ya ukuaji wa uchumi.
TanTrade imekuwa ikiratibu mikutano na makongamano ya kibiashara katika ngazi ya kitaifa, kikanda na kimataifa ili kuunganisha wazalishaji wa ndani na masoko ya nje. Kwa mujibu wa takwimu zilizotolewa na TanTrade, katika mwaka uliopita pekee, Tanzania iliuza bidhaa zenye thamani ya zaidi ya Dola za Marekani milioni 86 (sawa na zaidi ya Shilingi bilioni 220 za Kitanzania) nchini Malawi.
Mafuru amewataka wafanyabiashara wa Kitanzania kutobweteka na takwimu hizo, bali wazitumie kama chachu ya kuongeza uzalishaji na kuboresha viwango vya ubora wa bidhaa zao. Alitolea mfano Soko la Kariakoo jijini Dar es Salaam, ambalo limekuwa kituo kikuu cha ununuzi kwa wafanyabiashara wengi wanaotoka Malawi.
“Wafanyabiashara kutoka Malawi tayari wamekuwa wakinunua bidhaa nyingi hapa nchini, hususan katika Soko la Kariakoo. Ni wajibu wa wafanyabiashara wetu wa ndani kutumia fursa hii kuongeza ubora wa bidhaa na kujenga mahusiano ya muda mrefu ya kibiashara,” ameongeza Mafuru.
Mbali na vipindi vya majadiliano na mikutano ya ana kwa ana (B2B), washiriki wa kongamano hilo wanatarajiwa kufanya ziara katika maeneo mbalimbali ya viwanda na uzalishaji nchini Tanzania ili kujionea wenyewe fursa za uwekezaji na kujifunza teknolojia mbalimbali za uzalishaji.
Mapinduzi ya Kidijitali na Biashara ya Mipakani
Wakati Tanzania na Malawi zikiendelea kuimarisha fursa za biashara na uwekezaji Tanzania na Malawi kupitia miundombinu ya jadi kama vile reli, barabara na bandari, kumeibuka mwelekeo mpya na wa kipekee unaoweza kubadilisha kabisa mchezo huu wa kiuchumi: Mapinduzi ya Biashara ya Kidijitali (E-Commerce) na Mfumo wa Malipo ya Pamoja.
Katika dunia ya sasa, vikwazo halisi vya biashara havipo tena tu kwenye mipaka ya nchi au ubovu wa barabara, bali vipo kwenye mifumo ya malipo na upatikanaji wa taarifa za masoko kwa wakati. Wataalamu wa uchumi wanakadiria kuwa ikiwa Tanzania na Malawi zitafanikiwa kuunganisha mifumo yao ya malipo kwa njia ya simu na benki (interoperable digital cross-border payments), mzunguko wa biashara kati ya nchi hizo mbili unaweza kuongezeka kwa zaidi ya 40% ndani ya miaka miwili ijayo.
Fikiria mfanyabiashara mdogo wa nguo katika Soko la Kariakoo, Dar es Salaam, au mkulima wa mpunga kutoka Kyela, Mbeya, akiweza kuuza bidhaa zake moja kwa moja kwa mteja aliye Lilongwe au Blantyre nchini Malawi kupitia simu yake ya mkononi, na kupokea fedha papo hapo bila haja ya kubadilisha sarafu kupitia mawakala wa kati. Mfumo huu wa kielektroniki sio tu utapunguza gharama za usafirishaji na usimamizi, bali utawawezesha vijana na wanawake—ambao ndio nguzo kuu ya biashara ndogondogo—kuwa wachezaji wakubwa katika soko la kikanda.
Kwa mwelekeo huu mpya, fursa za biashara na uwekezaji Tanzania na Malawi hazitakuwa tena za makampuni makubwa pekee yenye malori ya mizigo na viwanda vikubwa. Mabadiliko haya ya kidijitali yanatazamiwa kuifanya mipaka ya kimwili kuwa rasmi kwenye ramani pekee, huku uchumi wa nchi hizi mbili ukishikana mikono kupitia teknolojia.
