REA NA VIKOSI VYA JKT KUKUZA MATUMIZI YA NISHATI SAFI

REA na Vikosi vya Jkt kukuza matumizi ya Nishati Safi. Katika kipindi hiki ambacho ulimwengu unapambana na mabadiliko ya tabianchi, Tanzania imekuwa mstari wa mbele kuhakikisha kuwa wananchi wake wanahama kutoka kwenye nishati chafu na kuelekea kwenye matumizi ya nishati mbadala. Wakala wa Nishati Vijijini (REA) umekuwa na mchango mkubwa sana katika safari hii, na hivi karibuni, ushirikiano wao na Jeshi la Kujenga Taifa (JKT) umeanza kuleta matunda yenye tija kwa taifa.

Hivi karibuni, Mwenyekiti wa Bodi ya Nishati Vijijini (REB),Balozi Meja Jenerali Mstaafu Jacob Kingu, ametembelea kambi ya JKT Maramba mkoani Tanga. Katika ziara hiyo, ametoa wito mzito ambao si tu unalenga wanajeshi wetu, bali kila Mtanzania anayethamini mazingira na afya yake. Wito huo ulikuwa ni kuhimiza nishati safi ya kupikia kama suluhisho la kudumu la uharibifu wa misitu na matatizo ya kiafya yanayosababishwa na moshi wa kuni na mkaa wa miti.

Soma zaidi : Mkakati wa matumizi safi ya nishati ya kupikia

JKT Kama Mabalozi wa Nishati Safi ya Kupikia

Jeshi la Kujenga Taifa limekuwa chombo cha mfano katika nidhamu, uzalishaji, na uzalendo. Kupitia miradi inayotekelezwa na REA, vikosi vya JKT sasa vimepewa jukumu jipya na la kihistoria: kuwa mabalozi wa nishati safi ya kupikia. Balozi Kingu alisisitiza kuwa kwa kuwa vikosi hivi viko karibu na jamii, ni rahisi kwao kueneza elimu na teknolojia ya nishati mbadala kwa wananchi wanaowazunguka.

Matumizi ya nishati hii si tu jambo la kiteknolojia, bali ni mabadiliko ya kitamaduni. Kwa miongo mingi, Watanzania wengi wamekuwa wakitegemea kuni kama chanzo kikuu cha nishati. Hata hivyo, gharama za mazingira zimekuwa kubwa mno. Misitu inatoweka kwa kasi ya kutisha, na hali ya hewa inazidi kuwa ya joto na isiyotabirika. Kwa JKT kuingia kwenye mstari wa mbele, tunapata uhakika wa usimamizi makini na uendelevu wa miradi hii.

Soma zaidi : Elimu ya matumizi safi ya nishati ya kupikia

Mafunzo ya Mkaa Mbadala kwa Vijana: Ajira na Ujasiriamali

Moja ya maeneo muhimu yaliyogusiwa na Mwenyekiti Kingu ni umuhimu wa kuwapatia vijana wa JKT mafunzo ya utengenezaji wa mkaa mbadala (briquettes). Hii ni hatua ya kimkakati inayolenga kutatua changamoto mbili kwa wakati mmoja: ukosefu wa ajira kwa vijana na upatikanaji wa nishati safi ya kupikia.

Vijana wanapopata ujuzi wa kutengeneza mkaa mbadala kutokana na mabaki ya mazao, taka za misitu, na vifaa vingine vya asili, wanakuwa wamejipatia “mtaji wa mikono.” Wanapomaliza mkataba wao wa mafunzo ya kijeshi, hawarudi mtaani kusubiri ajira za serikali; badala yake, wanarudi kama mawakala wa mabadiliko. Wataweza kuanzisha viwanda vidogo vya kuzalisha mkaa mbadala katika maeneo yao, hivyo kukuza uchumi wa viwanda vijijini huku wakilinda mazingira.

Takwimu na Utekelezaji: Mashine 60 za Mapinduzi

Katika ziara hiyo, maelezo ya kitaalamu yalitolewa na Luteni Kanali Thobias Ngailo, Meneja wa Nishati Safi ya Kupikia kutoka JKT. Alibainisha kuwa serikali kupitia REA imewekeza kiasi kikubwa cha fedha ambacho kimeshanufaisha vikosi 22 nchi nzima. Mpango huo unahusisha ununuzi na usambazaji wa mashine 60 za kutengeneza mkaa mbadala.

Hadi sasa, mashine 30 tayari zimeshasambazwa na zinafanya kazi kwa ufanisi mkubwa. Mashine hizi zina uwezo wa kuzalisha nishati ya kutosha kulisha kambi nzima na ziada kuuzwa kwa jamii. Hii inapunguza kwa kiasi kikubwa gharama ambazo jeshi lingetumia kununua kuni au mkaa wa kawaida, na fedha hizo sasa zinaweza kuelekezwa kwenye miradi mingine ya maendeleo ya jeshi.

Soma kwa undani zaidi : Rea yahamasisha matumizi ya Nishati ya Kupikia

Umuhimu wa Nishati Safi ya Kupikia kwa Afya ya Taifa

Mbali na masuala ya mazingira na uchumi, nishati safi ya kupikia ina faida kubwa sana katika sekta ya afya. Inakadiriwa kuwa mamilioni ya watu duniani, hasa wanawake na watoto, hupata magonjwa ya mfumo wa upumuaji kutokana na kuvuta moshi wa kuni ndani ya nyumba. Matumizi ya majiko sanifu na mkaa mbadala yanapunguza uzalishaji wa moshi wenye sumu kwa zaidi ya asilimia 90.

Kanali Projest Rutaihwa, akimwakilisha Mkuu wa JKT, alikiri kuwa miradi hii itasaidia sana kulinda afya za askari na vijana wanaohusika na uandaaji wa chakula jikoni. Jikoni za kijeshi kwa kawaida huandaa chakula cha mamia au maelfu ya watu kwa wakati mmoja. Kutumia kuni katika kiwango hicho ni hatari kwa mapafu na macho. Kwa hiyo, REA haileti tu nishati, bali inaleta “uhai” ndani ya kambi hizi.

Changamoto na Mustakabali wa Nishati Tanzania

Pamoja na mafanikio haya, bado kuna safari ndefu. Ili Tanzania ifikie lengo la kuwa na asilimia 80 ya watumiaji wa nishati safi ya kupikia ifikapo mwaka 2034, kama alivyoelekeza Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan, ushirikiano kati ya sekta ya umma na binafsi unahitajika kuimarishwa. REA imetoa mfano bora kwa kushirikiana na taasisi za umma kama JKT, lakini bado kuna nafasi kwa wawekezaji binafsi kujitokeza.

Mkaa mbadala unapaswa kupatikana kwa urahisi na kwa bei nafuu kuliko mkaa wa kawaida. Hapo ndipo umuhimu wa mnyororo wa thamani (value chain) unapokuja. Tunahitaji mawakala wa usambazaji, wauzaji wa majiko sanifu, na elimu endelevu kwa mama lishe na wamiliki wa migahawa mikubwa.

Soma zaidi : Matumizi safi ya nishati ya kupikia na mikakati ya maendeleo

Siri Iliyojificha Kwenye “Jivu” la Mkaa Mbadala

Watu wengi wanafikiri kuwa nishati safi ya kupikia inaishia tu kwenye sufuria na jiko. Lakini kuna siri moja kubwa ambayo vijana wa JKT Maramba wameanza kuigundua: Jivu la mkaa mbadala (briquette ash) si takataka!

Tofauti na jivu la kuni ambalo mara nyingi lina kemikali kali, jivu linalotokana na mkaa mbadala uliotengenezwa kwa umakini limegundulika kuwa ni mbolea bora ya asili (organic fertilizer). Hii ina maana kwamba, JKT hawatakuwa tu wazalishaji wa nishati, bali watakuwa wazalishaji wa mbolea itakayosaidia mashamba yao ya mboga na matunda.

Hapa ndipo tunapopata picha kamili ya uchumi wa mzunguko (circular economy): Mabaki ya mazao yanatengeneza mkaa; mkaa unapikwa na kutoa nishati safi ya kupikia; kisha jivu lake linarudi shambani kukuza mazao mapya! Ni mnyororo wa baraka ambao REA imeuasisi, na JKT wameupokea kwa mikono miwili. Huu ni ushahidi tosha kuwa nishati safi si tu habari ya jikoni, ni habari ya usalama wa chakula na ustawi wa taifa zima la Tanzania.

Kwa hatua hizi, Tanzania si tu inajenga jeshi lenye nguvu, bali inajenga taifa lenye kijani kibichi, watu wenye afya, na uchumi imara unaotegemea teknolojia rafiki kwa mazingira. Safari ya kuelekea asilimia 100 ya matumizi ya nishati safi imeanza, na REA pamoja na JKT ndio dira yetu.