NMB YATANGAZA GAWIO LA KIHISTORIA KWA WANAHISA

NMB yatangaza gawio la kihistoria kwa wanahisa. Sekta ya kibenki na kifedha nchini Tanzania imeshuhudia tetemeko kubwa la kiuchumi baada ya Benki ya NMB (NMB Bank Plc) kutangaza neema kubwa kwa wawekezaji wake.

Katika hatua ambayo haijawahi kushuhudiwa tangu kuanzishwa kwa benki hiyo, uongozi umependekeza kutoa kiasi cha takribani Shilingi bilioni 305 kama gawio la NMB 2025. Hatua hii si tu kwamba inavunja rekodi za benki hiyo, bali inaweka alama mpya katika historia ya soko la hisa la Dar es Salaam (DSE) na sekta ya fedha kwa ujumla nchini.

Malipo haya makubwa yanakuja baada ya mwaka mzuri wa kifedha ambapo benki hiyo imepata faida kubwa, jambo linalothibitisha ukomavu wake kiutendaji na uaminifu mkubwa inayopewa na wateja wake kote nchini. Kwa kila mwanahisa anayemiliki hisa za benki hii, tangazo hili ni habari njema inayokwenda kubadilisha hali yao ya kiuchumi.

Soma zaidi : Fahamu gawio la NMB

Mchanganuo wa Kina: Shilingi 610.15 kwa Kila Hisa

Ukiangalia kwa ukaribu mapendekezo hayo ya bodi, utagundua kuwa kila hisa moja itapata malipo ya jumla ya Shilingi 610.15. Hili ni ongezeko kubwa sana ambalo halikutarajiwa na wengi wa wawekezaji wa rejareja na wale wa taasisi. Kiwango hiki kimegawanyika katika sehemu kuu mbili:

1. Gawio la Kawaida: Kiasi cha Shilingi 504.26 kwa kila hisa. Hili ni gawio linalotokana na mwenendo wa kawaida wa kibiashara na faida iliyopatikana katika uendeshaji wa kila siku wa benki kwa mwaka wa fedha wa 2025.
2. Gawio Maalum (Special Dividend): Kiasi cha Shilingi 105.89 kwa kila hisa. Hii ni mara ya kwanza kabisa katika historia ya NMB kutoa gawio maalum. Huu ni bonasi ya ziada kwa wanahisa kutokana na ukasi (liquidity) mkubwa na mtaji wa ziada ambao benki imeweza kuuzalisha bila kuathiri uendeshaji wake wa baadaye.

Mapendekezo haya yote ya kusisimua yanatarajiwa kuwasilishwa rasmi mbele ya wanahisa ili yapitishwe kwenye Mkutano Mkuu wa 26 wa Mwaka (AGM). Mkutano huo muhimu umepangwa kufanyika mnamo Juni 10, 2026, katika Ukumbi wa Kimataifa wa Mikutano wa Julius Nyerere (JNICC) uliopo jijini Dar es Salaam.

Soma zaidi : Fahamu umuhimu wa kuweka hisa

Jinsi Ukuaji wa Thamani na Gawio la NMB 2025 Unavyoakisi Miaka Mitano ya Dhahabu

Ili kuelewa ukubwa wa mafanikio ya sasa, ni lazima uangalie tulikotoka. Ndani ya kipindi cha miaka mitano tu iliyopita, NMB imepiga hatua ambayo mataasisi mengi ya kifedha barani Afrika yanaweza tu kuiota. Rekodi zinaonyesha ukuaji wa kasi wa kijiometri (exponential growth) katika nyanja zote kuu za utendaji.

Mwaka 2020, jumla ya gawio lililotolewa lilikuwa ni Shilingi bilioni 48 pekee. Ukilinganisha na gawio la NMB 2025 ambalo limepaa hadi kufikia zaidi ya Shilingi bilioni 305, utaona kuwa thamani inayorudishwa kwa wanahisa imeongezeka kwa zaidi ya asilimia 500! Hali hii imeambatana na ukuaji mkubwa wa thamani ya hisa yenyewe sokoni. Bei ya hisa moja ya NMB imepanda kutoka takribani Shilingi 2,340 mwaka 2020 hadi kufikia Shilingi 13,130 kufikia sasa.

Huu hapa chini ni mchanganuo wa jinsi mabadiliko hayo yalivyotokea katika kipindi hiki cha miaka mitano:

Ukuaji huu wa bei ya hisa maana yake ni kwamba, mbali na kupokea gawio la NMB, wawekezaji walionunua hisa hizi miaka mitano iliyopita wameongeza thamani ya mtaji wao (capital gains) kwa kiwango kikubwa sana, na kuifanya NMB kuwa moja ya taasisi zenye thamani kubwa zaidi ya kifedha katika ukanda mzima wa Afrika Mashariki (EAC).

Soma zaidi: Fahamu elimu ya uwekezaji

Siri ya Mafanikio: Faida ya Shilingi Trilioni 1.1 Kabla ya Kodi

Je, ni kitu gani kimesukuma matokeo haya makubwa? Jibu liko kwenye namba za faida zilizoripotiwa. Baada ya kukamilika kwa ukaguzi wa kina kutoka kwa wakaguzi wa nje wa hesabu, Benki ya NMB ilitangaza kupata faida ya kutisha ya Shilingi trilioni 1.1 kabla ya makato ya kodi. Baada ya kodi, faida halisi iliyobaki (Net Profit) ilikuwa ni Shilingi bilioni 756.

Mwenyekiti wa Bodi ya Wakurugenzi wa benki hiyo, David Nchimbi, amebainisha wazi kuwa kiwango hiki kinafanya mwaka wa fedha uliopita kuwa wa kihistoria, si tu kwa benki hiyo, bali kwa sekta nzima ya kifedha nchini Tanzania. Hakuna benki yoyote ya ndani ya nchi iliyowahi kugusa kiwango hiki cha faida huko nyuma.

Kwa upande wake, Mkurugenzi Mtendaji na Afisa Mtendaji Mkuu wa NMB, Ruth Zaipuna, amefafanua kuwa mafanikio haya si ya kubahatisha. Yamepatikana kutokana na mambo makuu manne:

• Mpango Mkakati thabiti: Utekelezaji wa makusudi wa Mpango Mkakati wa miaka mitano (2021-2025).
• Uwekezaji kwenye Teknolojia: Mifumo ya kisasa ya kibenki inayoruhusu miamala kufanyika kwa haraka na usalama.
• Upanuzi wa Huduma za Kidijitali: Huduma kama NMB Mkononi zilizosogeza huduma za kifedha hadi vijijini.
• Ufanisi wa Wafanyakazi: Kujenga timu ya wafanyakazi wenye weledi na motisha ya juu ya kazi.

Soma kwa undani zaidi: Utunzaji na umuhimu wa mikopo

Je, Hili ni Gawio au ni Anguko la Mbinu za Zamani za Kutunza Fedha?

Hapa ndipo hadithi inapovutia zaidi, na huu ndio ukweli ambao wengi hawajaufikiria: gawio la NMB 2025 linakwenda kuua kabisa utamaduni wa kizamani wa Watanzania kuweka fedha kwenye akaunti za akiba za kawaida (savings accounts) au kununua viwanja visivyoendelezwa kama njia ya kutunza utajiri.

Fikiria kwa sekunde moja; kama uliweka Shilingi milioni 10 kwenye akaunti ya akiba benki miaka mitano iliyopita, leo hii labda ina thamani ya Shilingi milioni 11 au 12 kutokana na faida ndogo ya riba (ambayo mara nyingi inamezwa na mfumuko wa bei).

Lakini, ungalikuwa umezichukua fedha hizo hizo milioni 10 na kuzigeuza kuwa hisa za NMB mwaka 2020, leo hii mtaji wako ungalikuwa na thamani ya zaidi ya Shilingi milioni 56 sokoni! Na juu ya hapo, mwaka huu pekee ungeingiziwa mamilioni ya shilingi kama gawio la NMB 2025 moja kwa moja kwenye akaunti yako pasipo kufanya kazi yoyote.

Mgeuko huu wa kiuchumi unamaanisha nini? Unamaanisha kuwa “njia salama” tulizofundishwa na wazazi wetu kuhusu fedha—kama vile kuficha fedha chini ya godoro au kuziacha zilale kwenye akaunti za akiba—kwa sasa ni njia za haraka za kuwa maskini. Soko la hisa, kupitia mifano hai kama huu wa NMB, limethibitisha kuwa ndiyo mashine ya kweli ya kuzalisha utajiri wa kizazi (generational wealth) nchini Tanzania.

Swali lililobaki kwa Watanzania wengi sasa hivi si “Je, ninunue hisa?”, bali ni “Nilikuwa wapi wakati NMB wanatengeneza matajiri wapya wa Kitanzania?” Mkutano wa Juni 10 utakuwa zaidi ya mkutano; utakuwa ni sherehe ya mavuno kwa wale walioamini katika nguvu ya uwekezaji wa hisa mapema.