WAZIRI MAVUNDE AHIMIZA UTAFITI WA MADINI

Waziri Mavunde ahimiza utafiti wa Madini kwa maendeleo ya Nchi. Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania imeendelea kuweka msisitizo mkubwa katika matumizi ya sayansi, teknolojia, na ubunifu kama nguzo kuu ya kuleta mapinduzi ya kiuchumi. Katika kuhakikisha rasilimali za nchi zinaleta tija inayokusudiwa, Waziri wa Madini, Anthony Mavunde , ametoa wito mzito kwa wanazuoni, wasomi, na watafiti nchini kuwa mstari wa mbele katika kugundua suluhu za changamoto zinazoikabili sekta ya madini.

Akizungumza leo tarehe 09 Juni, 2026 jijini Dar es Salaam,Mavunde amebainisha kuwa maendeleo ya sekta hiyo yanategemea sana mchango wa kitaaluma, hasa kupitia tafiti zenye tija zinazofanywa na vyuo vikuu vya ndani. Waziri ameyasema hayo wakati akifungua rasmi Wiki ya 11 ya Ubunifu na Utafiti iliyoandaliwa na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM)—jukwaa ambalo limekuwa likikutanisha akili kubwa nchini kuonyesha ubunifu mbalimbali.

Soma zaidi : Umuhimu wa uendelezaji wa sekta ya madini

Utafiti wa Madini Tanzania: Kipaumbele cha Kwanza cha Rais Samia

Katika hotuba yake iliyopokelewa kwa hisia chanya na hadhira, Waziri Mavunde amesisitiza kuwa utafiti wa madini Tanzania sio jambo la hiyari tena, bali ni kipaumbele namba moja chini ya uongozi thabiti wa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan

“Mheshimiwa Rais ametuelekeza kuweka mkazo mkubwa katika kusaidia upatikanaji wa ajira kwa vijana kupitia sekta za kimkakati. Sisi kama Wizara ya Madini, tunapoona jitihada hizi kubwa mnazofanya hapa chuoni UDSM kupitia tafiti, tunapata faraja kubwa sana na tupo tayari kuwaunga mkono wakati wote ili bunifu hizi ziwe na tija halisi kwa taifa letu,” alisema Mhe. Mavunde.

Serikali ya Awamu ya Sita imejipanga kimkakati kuhakikisha sekta ya madini inahama kutoka kwenye uchimbaji wa kubahatisha na kuelekea kwenye uchimbaji wa kisayansi unaoongozwa na data sahihi za kijiolojia. Hatua hii itasaidia kupunguza gharama za uwekezaji na kuongeza tija kwa wachimbaji wadogo, wa kati, na wakubwa.

Soma zaidi: Uimarishaji sekta ya madini

Dira ya “Vision 2030: Madini ni Maisha na Utajiri”

Kupitia mkakati kabambe wa Vision 2030: Madini ni Maisha na Utajiri, Serikali imeweka malengo makubwa ya kubadilisha taswira ya sekta hii. Waziri Mavunde amebainisha kuwa lengo kuu la wizara kwa sasa ni kuhakikisha eneo la nchi ambalo limefanyiwa utafiti wa kina wa kijiolojia linaongezeka kwa kasi kubwa sana.

Hali ya utafiti nchini inatarajiwa kubadilika kama ifuatavyo:

• Kiwango cha Sasa cha Utafiti: Ni asilimia 16% tu ya ardhi ya Tanzania iliyofanyiwa utafiti wa kina wa kijiolojia.
• Lengo la Mwaka 2030: Serikali imedhamiria kuongeza eneo hili na kufikia asilimia 50 ifikapo mwaka 2030.

Ili kufikia lengo hili la kihistoria, sekta inahitaji nguvu kazi yenye weledi na mifumo ya kisasa ya kiteknolojia. Hapa ndipo umuhimu wa kuimarisha mifumo ya utafiti wa madini Tanzania unapokuwa nguzo mama ya maendeleo ya kiuchumi.

Soma kwa undani zaidi : Umuhimu wa sekta ya madini

Mchango wa Sekta ya Madini Kwenye Pato la Taifa (GDP)

Pamoja na kuwepo kwa changamoto kadhaa za kiufundi na kifedha, sekta ya madini imekuwa moja ya mihimili mikuu ya uchumi wa taifa letu. Mhe. Mavunde ametoa takwimu zinazoonyesha ukuaji wa kuridhisha wa sekta hii katika miaka ya hivi karibuni.

Mchango wa sekta ya madini kwenye Pato la Taifa (GDP) umekua na kufikia asilimia 10.1 kwa mwaka 2024. Hatua hii kubwa ilifikiwa mwaka mmoja kabla ya mwaka wa lengo uliokuwa umepangwa hapo awali (mwaka 2025). Ukuaji huu unathibitisha kuwa na uwepo wa mikakati thabiti ya usimamizi, huku kukiwa na matumaini makubwa kuwa namba hizi zitazidi kuongezeka kadri tafiti mpya zinavyozidi kufanyika.

UDSM na Mfumo wa Kukuza Ajira Kupitia Ubunifu

Kwa upande wake, Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Dar es Salaam anayeshughulikia Utafiti, Prof. Nelson Boniface, alieleza historia fupi ya maonyesho hayo. Alibainisha kuwa Wiki ya Ubunifu na Utafiti imekuwa ikifanyika kwa mafanikio makubwa tangu ilipoanzishwa mwaka 2015.

Katika kipindi hiki cha miaka 11, maonyesho hayo yamefanikiwa:

1. Kuibua mawazo mengi ya kibiashara na kiteknolojia miongoni mwa wanafunzi.
2. Kuwezesha vijana wahitimu kujiajiri badala ya kusubiri kuajiriwa.
3. Kutengeneza suluhu za kidijitali zinazosaidia viwanda vya ndani.

Naye Makamu Mkuu wa UDSM, Prof. William Anangisye, aliongeza kuwa kauli mbiu ya mwaka huu inalenga kuhakikisha kuwa maarifa na taaluma inayozalishwa darasani inaingizwa moja kwa moja kwenye sera za nchi na kuchochea matumizi ya teknolojia ya kisasa katika uvunaji wa rasilimali za taifa kwa faida ya kizazi cha sasa na kile kijacho.

Ushirikiano wa Sekta Binafsi: Barrick Tanzania Yaingia Mkataba (MoU) na UDSM

Ili kuhakikisha tafiti hizo hazibaki kwenye maktaba za vyuo, ushirikiano wa karibu na sekta binafsi unahitajika. Katika hatua inayonyesha mwangaza mpya, Meneja Mkazi wa Kampuni ya Barrick Tanzania, Dkt. Melkiory Ngido, ameeleza furaha yake kuhusu mkataba wa makubaliano (MoU) waliosaini na chuo hicho.

Dkt. Ngido ameishukuru serikali kwa kutengeneza mazingira wezeshi ya uwekezaji na kusisitiza kuwa Kampuni ya Barrick ipo tayari kufadhili na kushirikiana na UDSM katika nyanja mbalimbali za kisayansi ili bunifu hizo ziweze kuleta tija halisi kwenye migodi na maeneo ya uzalishaji nchini.

Soma zaidi: Tambua madini 27 ya kimkakati

MGAWANYO: Takwimu za Sekta ya Madini kwa Mtazamo wa Haraka

Je, Wasomi Wetu Wapo Tayari kwa Utajiri Huu?

Wakati Waziri Mavunde akisisitiza kuwa utafiti wa madini Tanzania unapaswa kuongezeka kutoka asilimia 16 hadi asilimia 50 ifikapo mwaka 2030, kuna ukweli mmoja usiopingika unaoibuka nyuma ya pazia: Utajiri mkubwa wa madini ya kimkakati (kama vile lithiamu, nikeli, na koba) bado umelala chini ya ardhi yetu ukisubiri ‘darubini’ za wasomi wetu.