TANZANIA YANG’ARA AFRICA BLOCKCHAIN FESTIVAL

TANZANIA YANG’ARA AFRICA BLOCKCHAIN FESTIVAL.Jitihada za Serikali na sekta binafsi nchini katika kuharakisha matumizi ya teknolojia za kisasa, zikiwemo Akili Mnemba (AI), blockchain, na mifumo mbalimbali ya kiteknolojia, zinatarajiwa kuwa sehemu ya mjadala mpana wa kikanda.

Hatua hii inakuja wakati mageuzi ya kidijitali Tanzania yakichukua sura mpya na kupewa kipaumbele kikubwa na wadau wa maendeleo, huku Dkt. Nkundwe Moses Mwasaga, Mkurugenzi Mkuu wa Tume ya TEHAMA Tanzania (ICTC), akitarajiwa kushiriki kikamilifu katika mkutano huo mkubwa jijini Nairobi.

Tamasha hilo mashuhuri, Africa Blockchain Festival 2026, litafanyika kuanzia Oktoba 15 hadi 17 katika ukumbi wa Sarit Expo Centre jijini Nairobi. Linatarajiwa kuwakutanisha zaidi ya washiriki 3,000, wakiwemo watunga sera, wawekezaji, kampuni za teknolojia, wabunifu wa mifumo, wafanyabiashara, na taasisi mbalimbali za fedha kutoka bara la Afrika na mataifa mengine duniani.

Soma Pia:TPDC YAWEKA REKODI YA MAPATO NA MIRADI YA GESI ASILIA

Dkt. Mwasaga anaongoza Tume ya TEHAMA Tanzania (ICTC), taasisi yenye jukumu la msingi katika kuendeleza mageuzi ya kidijitali Tanzania, ubunifu wa TEHAMA, ujuzi wa teknolojia, na ukuaji wa jumla wa mfumo wa kiikolojia wa ubunifu nchini.

Ushiriki wake katika jukwaa hili la kimataifa unakuja wakati ambapo nchi inaendelea kuongeza mkazo katika matumizi ya teknolojia kama nyenzo kuu ya kukuza uchumi wa kidijitali na kuongeza ushindani wa taifa katika ngazi ya kikanda na kimataifa.

Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania imeweka mipango thabiti ya kiteknolojia miongoni mwa vipaumbele vyake kuu vya mwaka wa fedha 2026/27. Mipango hii inajumuisha matumizi ya Akili Mnemba, Uchanganuzi wa Data Kubwa (Big Data), na teknolojia ya Blockchain katika kuboresha mifumo ya utendaji kazi wa Serikali, ukusanyaji wa mapato, na uchochezi wa ukuaji wa uchumi wa kidijitali.

Zaidi ya hayo, Tanzania imeweka mwelekeo wa muda mrefu kupitia mpango wa kitaifa wa maendeleo ya miundombinu ya TEHAMA wa mwaka 2026–2036.

“Tanzania inaendelea kuvuka hatua ya kuzungumzia tu masuala ya kiteknolojia na sasa inaangalia kwa kina miundombinu, ujuzi, na teknolojia mpya zinazohitajika kujenga uchumi wa kisasa. Hatua hii inadhihirisha ukomavu wa mageuzi ya kidijitali Tanzania,” amesema Olubunmi Fabanwo, Mwanzilishi na Mratibu wa Africa Blockchain Festival.

“Hili linaifanya Tanzania kuwa mshiriki muhimu na wa kimkakati katika mjadala wa teknolojia barani Afrika. Iwe tunazungumzia AI, blockchain, malipo ya kidijitali au miundombinu ya teknolojia, nafasi iliyopo sasa ni kwa nchi za Afrika kuamua jinsi teknolojia hizi zitakavyotatua changamoto zao za kiuchumi na kuleta fursa za kweli kwa wananchi wao.”

Mwelekeo Mpya wa Mageuzi ya Kidijitali Tanzania na Nafasi ya AI na Blockchain

Akili Mnemba imeendelea kupata nafasi kubwa na ya kipekee katika mwelekeo wa teknolojia nchini Tanzania. Serikali imekuwa ikiendeleza mfumo wa Mkakati wa Kitaifa wa Akili Mnemba (National AI Strategy), unaolenga maeneo vipaumbele kama vile kukuza ujuzi wa AI, utafiti na ubunifu, ujenzi wa miundombinu imara, matumizi yenye kuwajibika, na usimamizi bora wa data.

“Teknolojia ya Blockchain haiwezi tena kuangaliwa peke yake bila kuhusishwa na AI, data, usalama wa mtandao, utambulisho wa kidijitali, na mifumo ya malipo,” ameongeza Fabanwo.

“Teknolojia hizi zinaanza kuungana kwa kasi kubwa. Kasi ya mageuzi ya kidijitali Tanzania inatoa fursa ya kujenga ujuzi wa ndani na kulea kampuni za kitanzania zinazoweza kushiriki kikamilifu katika maendeleo hayo, badala ya kusubiri suluhisho zitakazotengenezwa nje ya Afrika ziamue mwelekeo wa uchumi wake wa kidijitali.”

Mabadiliko Katika Sekta ya Fedha na Mali za Kidijitali

Mabadiliko makubwa pia yanaendelea kushuhudiwa katika sekta ya fedha nchini Tanzania. Benki Kuu ya Tanzania (BoT) imeendelea kufuatilia kwa karibu maendeleo ya mali za kidijitali, Teknolojia ya Madaftari Yaliyotawanywa (Distributed Ledger Technology – DLT), sarafu za kidijitali za benki kuu (CBDC), teknolojia za usimamizi wa kifedha (SupTech/RegTech), na miundombinu ya kidijitali ya umma kama sehemu ya mageuzi ya mifumo ya malipo.

Hata hivyo, ni muhimu kutambua kuwa sarafu za kidijitali za kibinafsi kama cryptocurrency bado hazitambuliwi kama fedha halali za malipo nchini Tanzania. Tahadhari mbalimbali zinaendelea kutolewa kuhusu ulinzi wa watumiaji, usalama wa kifedha, mabadiliko makubwa ya thamani (volatility), na hatari za usalama wa mtandao.

Soma Pia:TPDC YAWEKA REKODI YA MAPATO NA MIRADI YA GESI ASILIA

Pamoja na tahadhari hizo, teknolojia ya msingi inayotumika kuendesha mifumo hiyo (blockchain) inaendelea kuchunguzwa na kufanyiwa majaribio kutokana na uwezo wake mkubwa wa kutumika katika miundombinu mbalimbali ya kifedha na ya serikali.

“Kilicho muhimu zaidi ni kwamba mijadala hii inaendelea kwa uwazi,” alisema Fabanwo. “Ubunifu unaowajibika unahitaji wasimamizi wa sheria, kampuni za teknolojia, taasisi za fedha, na watengenezaji wa mifumo kuelewa fursa pamoja na hatari zilizopo. Africa Blockchain Festival imeundwa kuwakutanisha wadau hawa wote mahali pamoja badala ya kila upande kujenga msimamo wake kwa kujitenga.”

Mfumo wa Stablecoin na Mustakabali wa Malipo ya Kuvuka Mipaka

Moja ya maeneo makuu yatakayojadiliwa kwa kina katika tamasha hilo ni matumizi yanayoongezeka ya stablecoin na teknolojia za blockchain katika kurahisisha malipo ya kuvuka mipaka (cross-border payments).

Jukwaa la stablecoin la Minisend, ambalo ni Mshirika Rasmi wa Malipo (Official Payment Partner) wa Africa Blockchain Festival 2026, linatengeneza mfumo wa malipo unaowawezesha watu na biashara kupokea stablecoin kama USDC na USDT kupitia mitandao tofauti ya blockchain. Baadaye, mfumo huo unaunganisha fedha hizo na njia za kifedha zinazofahamika na kutumiwa kwa urahisi na watumiaji wa kawaida.

Hii ni sehemu ya mabadiliko makubwa yanayoonekana katika sekta ya blockchain barani Afrika. Mjadala umeanza kuondoka kwenye biashara ya kubahatisha ya sarafu za kidijitali (crypto trading) pekee na kuelekea kwenye matumizi ya moja kwa moja ya kiuchumi kama vile malipo ya kila siku, kutuma fedha nyumbani (remittance), malipo ya wafanyabiashara, na uratibu wa settlement za kuvuka mipaka.

Kwa nchi kama Tanzania, ambako huduma za fedha kwa njia ya simu za mkononi (mobile money) na malipo ya kidijitali tayari ni sehemu ya maisha ya kila siku ya wananchi, mabadiliko haya yana umuhimu mkubwa wa kimkakati.

“Watu wa Afrika Mashariki tayari wanaelewa na kutumia fedha za kidijitali kwa sababu mamilioni ya watu hutumia huduma za kifedha za simu kila siku,” alisema Fabanwo. “Swali linalofuata ni jinsi miundombinu mipya ya teknolojia inavyoweza kuunga mkono tabia hiyo na kuipanua. Katika muktadha huu wa mageuzi ya kidijitali Tanzania, nchi inapaswa kuwa mezani wakati sekta inapojadili mustakabali wa malipo, settlement, na fedha za kidijitali barani Afrika.”

Kukuza Ubunifu wa Fintech na Kuunganisha Tanzania na Afrika

Tanzania imechukua hatua madhubuti za kuweka mazingira salama ambapo teknolojia mpya za kifedha zinaweza kujaribiwa chini ya usimamizi wa kisheria. Kanuni za Fintech Regulatory Sandbox za Benki Kuu ya Tanzania za mwaka 2024 zinaweka mfumo rasmi wa kuruhusu majaribio ya bidhaa na huduma bunifu za kifedha chini ya uangalizi wa karibu wa wasimamizi.

Pamoja na mkakati mpana wa uchumi wa kidijitali, uwekezaji katika miundombinu ya TEHAMA, na ajenda inayokua ya AI, hatua hizi zinaonyesha wazi kuwa mageuzi ya kidijitali Tanzania si maneno tu, bali ni mpango mkakati wa kuweka teknolojia kama injini kuu ya ukuaji wa uchumi.

Kwa kampuni changa (startups) za Tanzania na wataalamu wa teknolojia, fursa mpya zinajitokeza katika maeneo kama vile:

• Fintech: Zana mpya za kifedha na mifumo ya malipo.
• Akili Mnemba (AI): Kuchanganua data na kurahisisha huduma.
• Blockchain na Usalama wa Mtandao: Kuimarisha ulinzi wa data na uwazi.
• Cloud Computing na Data Analytics: Uhifadhi na uchanganuzi wa taarifa kubwa.

Africa Blockchain Festival 2026 imejengwa kwenye nguzo tatu kuu: Capital (Mtaji), Code (Mifumo ya Teknolojia), na Continuity (Uendelevu). Siku ya kwanza itajikita kwenye uwekezaji, usimamizi wa kisheria, na miundombinu ya kifedha. Siku ya pili itawajenga zaidi watengenezaji wa teknolojia na wabunifu kupitia warsha, maonyesho ya mifumo ya smart contracts, hackathons, na mijadala ya muunganiko wa blockchain, AI, na uchumi wa wabunifu (creator economy).

Tamasha hilo limemtangaza Inkryptus kama Title Sponsor, huku washiriki wengine wakijumuisha VALR, Nairobi International Financial Centre, ADI Foundation, MEXC, Minisend, na Passpoint. Ushiriki wa Dkt. Mwasaga unaonyesha nia thabiti ya kuhakikisha sauti ya Tanzania inasikika katika viwango vya kikanda.

Soma Pia:TTCL YAENDELEZA FURSA ZA KIDIJITALI TANZANIA

“Mustakabali wa teknolojia Afrika haupaswi kuamuliwa na Nairobi, Lagos, au Johannesburg pekee,” alihitimisha Fabanwo. “Dar es Salaam nayo ina nafasi yake ya kipekee. Tanzania ina vijana wenye vipaji vikubwa, uchumi wa kidijitali unaokua kwa kasi, na Serikali inayozidi kuwekeza kwenye teknolojia mpya. Ni muhimu sana Tanzania kuwa sehemu ya msingi ya mijadala hii.”

Kuhusu Africa Blockchain Festival

Africa Blockchain Festival (ABF) ni mkutano mkuu wa kimataifa unaohusu Blockchain, Web3, na Akili Mnemba. Mkutano huu unawakutanisha wabunifu, wawekezaji, watunga sera, waendelezaji wa mifumo (developers), wajasiriamali, na viongozi wa biashara kwa lengo la kuendeleza mageuzi ya kidijitali, kuvutia uwekezaji wa kimkakati, na kuharakisha ukuaji wa uchumi wa kidijitali kote barani Afrika.

Mabadiliko ya Sura: Nini Kinachofuata Baada ya Mikutano Hii?

Pamoja na uwakilishi mzuri na ushiriki wa viongozi wa kitaifa katika mikutano ya kikanda kama Africa Blockchain Festival 2026, swali la msingi kwa Mtanzania wa kawaida linabaki kuwa: Teknolojia hizi zitagusa vipi maisha ya kila siku mtaani?

Mageuzi ya kweli hayatapimwa tu kwa idadi ya mikutano inayohudhuriwa jijini Nairobi au sera zinazoandikwa kwenye karatasi, bali kwa jinsi yanavyoweza kutatua changamoto za halisi za wananchi. Hapa ndipo mageuzi ya kidijitali Tanzania yanapokutana na mtihani wake mkubwa wa kiutendaji.

Ukweli ni kwamba, ikiwa mageuzi ya kidijitali Tanzania yatabaki kuwa mada za hotelini na kwenye kumbi za mikutano pekee, nchi itakuwa imekosa fursa adhimu. Lakini ikiwa vijana wabunifu wa kitanzania watachukua Code na fursa za Capital zitakazotoka Nairobi na kuzileta nyumbani kutatua kero za afya, elimu, na kilimo, basi Tanzania haitakuwa tu msikilizaji kwenye meza ya Afrika Mashariki bali itakuwa kiongozi mkuu anayeonyesha njia ya jinsi teknolojia inavyoweza kuondoa umaskini na kujenga uchumi jumuishi wa kesho.