NMB NA TAMISA WAFUNGUA FURSA MPYA ZA FEDHA MIGODINI

NMB na TAMISA wafungua fursa mpya za fedha Migodini.Sekta ya madini nchini Tanzania inazidi kushuhudia mabadiliko makubwa ya kiutendaji na kiuchumi, huku maendeleo ya hivi karibuni yakifungua milango ya dhahabu kwa watoa huduma na wasambazaji wazawa.

Katika hatua ya kihistoria inayolenga kuondoa kikwazo kikuu cha ukosefu wa mtaji wa kutosha, Benki ya NMB kwa kushirikiana na Chama cha Watoa Huduma na Wasambazaji katika Sekta ya Madini Tanzania (TAMISA) zimeingia kwenye mkataba wa makubaliano ya kimkakati wa miaka mitano.

Soma Pia:TANZANIA MWENYEJI WA MKUTANO AFRIKA NA GCC

Ushirikiano huu sio tu kwamba unaleta mapinduzi katika utoaji wa huduma za kifedha sekta ya madini, bali pia unalenga kuweka msingi imara wa kiuchumi kwa wajasiriamali na makampuni ya ndani yanayofanya biashara ndani ya mnyororo wa thamani wa migodi.

Kwa miaka mingi, watoa huduma wazawa wamekuwa wakikabiliwa na changamoto kadhaa wakati wa kuwania kandarasi na zabuni kubwa katika migodi mbalimbali nchini. Miongoni mwa changamoto hizo ni pamoja na ukosefu wa mitaji ya kuwekeza kwenye vifaa vya kisasa, ukosefu wa dhamana zinazokubalika na taasisi za kifedha, pamoja na uelewa mdogo wa usimamizi wa fedha katika miradi mikubwa.

Hata hivyo, makubaliano haya mapya kati ya NMB na TAMISA yanakuja kama mkombozi wa kweli anayeleta masuluhisho ya kina kwa changamoto hizi zote.

Mkataba wa Miaka Mitano: Dira Mpya ya Huduma za Kifedha Sekta ya Madini

Makubaliano haya ya miaka mitano kati ya NMB na TAMISA yameundwa mahsusi ili kuhakikisha kuwa wanachama wa chama hicho wanapata fursa stahiki za kuendeleza biashara zao. Kupitia mfumo huu wa ushirikiano, Benki ya NMB itakuwa na jukumu la kupokea, kutathmini, na kufadhili miradi mbalimbali ya wanachama wa TAMISA inayokidhi vigezo na viwango vya kukopesheka.

Mbali na utoaji wa mikopo na mitaji ya utendaji kazi, mkataba huu unazingatia nguzo kuu tatu zinazolenga kumpa mjasiriamali wa Kitanzania uwezo wa kushindana kimataifa:

1. Upatikanaji wa Mitaji na Ufadhili wa Miradi: Watoa huduma wazawa sasa wataweza kupata mikopo ya muda mfupi na mrefu, pamoja na dhamana za kibenki (Bank Guarantees / Performance Bonds) zinazotakiwa wakati wa kuwania zabuni katika migodi mikubwa.
2. Elimu ya Fedha na Usimamizi wa Biashara: Benki ya NMB itatoa mafunzo maalum kwa wanachama wa TAMISA ili kuwajengea uwezo wa kusimamia mzunguko wa fedha (cash flow), kuandaa hesabu za biashara zilizokaguliwa, na kusimamia mikataba ya kibiashara kwa ufanisi.
3. Ushauri wa Kitalaalamu na Utekelezaji wa Kandarasi: Wasambazaji watapatiwa ushauri wa kitaalamu wa jinsi ya kuendesha biashara zao kwa viwango vinavyotakiwa na makampuni ya kimataifa ya uchimbaji madini, hivyo kupunguza hatari za utekelezaji wa miradi.

Hatua hii inadhihirisha wazi jinsi huduma za kifedha sekta ya madini zinavyotoka kwenye mfumo wa kibenki wa mazoea na kuwa mfumo wa kimkakati unaolenga kuinua maendeleo ya uchumi wa wazawa (Local Content).

Kwa Nini Mtaji Umekuwa Kikwazo Kikuu kwa Watoa Huduma Migodini?

Akiweka msisitizo wakati wa hafla ya utiaji saini makubaliano hayo, Afisa Mkuu wa Wateja Binafsi na Biashara wa Benki ya NMB, Filbert Mponzi, alibainisha kuwa chanzo kikuu cha watoa huduma wengi kushindwa kufikia uwezo wao kamili kimekuwa ni ukosefu wa mtaji unaokidhi mahitaji ya miradi ya migodini. Sekta ya madini inahitaji uwekezaji mkubwa wa kifedha pamoja na mashine au vifaa vya kisasa.

Soma Pia:TTCL YAENDELEZA FURSA ZA KIDIJITALI TANZANIA

Mara nyingi, makampuni ya ndani yamekuwa yakishinda zabuni lakini yanafaili kutekeleza kandarasi hizo kutokana na ukwasi mdogo wa kifedha kabla ya malipo ya kwanza kufanyika kutoka migodini

Ili kukabiliana na changamoto hii kikamilifu, NMB haijaishia tu kusaini mkataba kwenye karatasi; badala yake, imeimarisha miundombinu yake ya kiutendaji kwa kuunda Dawati Maalum la Sekta ya Madini. Dawati hili linahusika moja kwa moja na kuwahudumia wasambazaji, watoa huduma, na wakandarasi wote walio katika mnyororo wa thamani wa sekta hii.

Wataalamu walio katika dawati hili wana uelewa mpana wa mzunguko wa biashara za migodini, jambo linalofanya mchakato wa kutathmini na kutoa mikopo kuwa wa haraka na wenye kuzingatia mazingira halisi ya kazi za migodini. Hatua hii inaleta nafuu kubwa kwa wajasiriamali ambao zamani walikuwa wakipoteza muda mrefu kusubiri tathmini za kibenki zisizozingatia mazingira ya kisekta.

       +-------------------------------------------------------+
       |             BENKI YA NMB & TAMISA MOU                 |
       +-------------------------------------------------------+
                                   |
            +----------------------+----------------------+
            |                                             |
            v                                             v
+-----------------------+                     +-----------------------+
| MKATABA WA MIAKA 5    |                     | DAWATI MAALUM LA      |
| - Mikopo na Mitaji    |                     | SEKTA YA MADINI       |
| - Elimu ya Fedha      |                     | - Tathmini ya Haraka  |
| - Ushauri wa Biashara |                     | - Ufadhili wa Zabuni  |
+-----------------------+                     +-----------------------+
            |                                             |
            +----------------------+----------------------+
                                   |
                                   v
       +-------------------------------------------------------+
       |   UONGEZAJI WA UWEZO WA WATOA HUDUMA WAZAWA MIGODINI  |
       +-------------------------------------------------------+

TAMISA na Mkakati wa Kuongeza Ushindani Katika Kandarasi za Migodini

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Kamati ya Masoko na Uwekezaji wa TAMISA, Dk. Sebastian Ndege, alieleza kuwa makubaliano haya ni hatua kubwa kuelekea ukombozi wa kiuchumi kwa watoa huduma wazawa. Kwa muda mrefu, fursa nyingi za ugavi na utoaji huduma katika migodi mikubwa nchini zimekuwa zikishikiliwa na makampuni ya kigeni kutokana na makampuni ya ndani kukosa uwezo wa kifedha na teknolojia.

Kupitia uboreshaji huu wa huduma za kifedha sekta ya madini, wanachama wa TAMISA sasa watapata fursa zifuatazo za kiutendaji:

• Kushindania Zabuni Kubwa: Kuwa na dhamana ya kibenki na usaidizi wa kifedha kutoka NMB kunayapa makampuni ya wazawa ujasiri na sifa za kuwania kandarasi za mabilioni ya fedha ambazo awali zilikuwa nje ya uwezo wao.
• Ushiriki Wenye Tija: Zaidi ya kupata tu mikataba, wanachama watanufaika na mafunzo yanayohakikisha kuwa kandarasi hizo zinatekelezwa kwa faida na bila kuingia kwenye madeni yasiyolipika.
• Kurasimisha Biashara Ndogo na za Kati: Ushirikiano huu unazisukuma biashara nyingi za kizalendo kuingia kwenye mfumo rasmi wa kibenki na kodi, hatua inayoongeza uaminifu wao mbele ya wawekezaji wa kimataifa.

Mnyororo wa Thamani wa Sekta ya Madini na Fursa Zilizopo

Sekta ya madini nchini Tanzania haihusishi tu uchimbaji wa dhahabu, almasi, au tanzanite; kuna mnyororo mpana wa thamani unaohitaji huduma mbalimbali za kila siku. fursa hizi zinajumuisha:

Ili kunufaika na fursa hizi zote, ni wazi kuwa uwepo wa huduma za kifedha sekta ya madini zilizoboreshwa ndio nguzo inayounganisha wazo la biashara na utekelezaji wake kwa vitendo.

Mustakabali wa Mtaji katika Sekta ya Madini

Wakati wengi wakitazama ushirikiano huu kati ya NMB na TAMISA kama njia tu ya kupata mikopo ya kawaida na kufadhili zabuni za sasa, ukweli uliojificha chini ya ardhi ni mkubwa zaidi. Twist kuu ya makubaliano haya ipo kwenye Mabadiliko ya Kiteknolojia na Kijani (Green Energy Transition) yanayoikabili sekta ya madini duniani kote.

Soma Pia:BANDARI DAR KUANZA KUTUMIA KURASINI LOGISTICS PARK

Ulimwengu unaposogea kwa kasi kuelekea matumizi ya nishati safi na magari ya umeme, mahitaji ya madini ya kimkakati kama vile Lithium, Graphite (Kinywe), Nickel, na Cobalt yanazidi kupanda kwa kasi ya ajabu nchini Tanzania. Migodi ya siku zijazo haitakuwa tu ikitafuta watoa huduma wa kutoa chakula au kusafirisha udongo; itakuwa inatafuta watoa huduma wenye uwezo wa kutoa teknolojia za kisasa zisizochafua mazingira (Carbon-Neutral Logistics), mitambo inayotumia umeme badala ya mafuta ya dizeli, na mifumo ya kilektroniki ya kusimamia taka za migodini.

Kupitia mfumo huu mpya wa huduma za kifedha sekta ya madini, ushirikiano wa NMB na TAMISA hautawapa tu watoa huduma mtaji wa kushindania zabuni za leo.

Hatua iliyochukuliwa na Benki ya NMB na TAMISA ni udhihirisho tosha kuwa sekta binafsi nchini Tanzania ipo tayari kuchukua nafasi ya uongozi katika kuendeleza uchumi wa taifa.