Pesatu ni jukwaa la habari, elimu ya kifedha, na ujasiriamali Tanzania. Pata taarifa mpya za biashara, uwekezaji, ajira, kilimo, mitindo, na burudani kwa Kiswahili, pamoja na mwongozo wa kufanikisha mafanikio yako.
Brela yaja na mfumo mpya wa kupima madiwani kuchochea ukuaji wa Biashara.Katika jitihada za kuhakikisha kuwa mazingira ya biashara nchini Tanzania yanazidi kuimarika, Wakala wa Usajili wa Biashara na Leseni (BRELA) imekuja na mbinu mpya na ya kimkakati. Safari hii, nguvu imeelekezwa kwa viongozi wa ngazi ya jamii—madiwani.
Yaliyomo
Hatua hii inalenga kuhakikisha kuwa usajili wa biashara BRELA unakuwa kipaumbele kuanzia ngazi ya kata ili kuchochea ukuaji wa uchumi wa mtu mmoja mmoja na taifa kwa ujumla.
BRELA na Mapinduzi ya Utendaji kwa Madiwani
Afisa Mtendaji Mkuu wa BRELA, Godfrey Nyaisa, ameweka wazi kuwa taasisi hiyo sasa itaanza kupima utendaji wa madiwani kulingana na kasi ya ukuaji wa biashara katika maeneo yao. Akizungumza jijini Dodoma wakati wa semina maalum kwa madiwani wa Halmashauri ya Jiji la Dodoma, Nyaisa amesisitiza kuwa diwani hatapimwa tu kwa siasa, bali kwa idadi ya biashara mpya zinazosajiliwa na jinsi anavyoweka mazingira rafiki kwa wafanyabiashara wadogo na wa kati (SMEs).
Mfumo huu mpya ni sehemu ya mkakati mpana wa serikali wa kuhakikisha kuwa huduma za usajili wa biashara BRELA zinawafikia wananchi wengi zaidi, hususan wale waliopo pembezoni ambao wamekuwa wakikwama kurasimisha biashara zao kwa kukosa uelewa au miongozo sahihi.
Faida za Usajili wa Biashara BRELA kwa Mjasiriamali wa Kitanzania
Kwa nini BRELA inasisitiza urasimishaji kwa nguvu hivi sasa? Jibu liko katika usalama na fursa. Bw. Nyaisa alibainisha kuwa biashara isiyosajiliwa ni biashara “iliyojificha” ambayo haiwezi kukua kupita kiwango fulani. Kupitia usajili wa biashara BRELA, mjasiriamali anapata faida zifuatazo:
Upatikanaji wa Mikopo: Benki na taasisi nyingi za kifedha nchini Tanzania hazitoi mikopo mikubwa kwa biashara ambazo hazina utambulisho wa kisheria. Usajili ndio ufunguo wa mtaji.
Masoko ya Ndani na Nje: Ili kuuza bidhaa kwenye maduka makubwa (supermarkets) au kusafirisha bidhaa nje ya nchi, cheti cha usajili ni hitaji la lazima.
Ulinzi wa Jina la Biashara: Unaposajili, unahakikisha kuwa hakuna mtu mwingine anayeweza kutumia jina lako la biashara na kufaidika na sifa uliyojijengea.
Kujenga Imani: Wateja wana imani zaidi na biashara iliyosajiliwa na inayotambulika na mamlaka za kiserikali.
Katika semina hiyo, Nyaisa hakusita kutoa onyo kali dhidi ya shughuli haramu. Alisisitiza kuwa madiwani wana wajibu wa kuhakikisha maeneo yao hayawi maficho ya wahalifu wanaozalisha bidhaa bandia, kama vile pombe haramu. Urasimishaji haumaanishi tu kusajili jina, bali ni kufuata taratibu zote za kisheria zinazoongoza biashara husika.
“BRELA inalenga kukuza biashara ndogondogo ili ziweze kurasimishwa. Hatua hii itawawezesha wafanyabiashara kupata mikopo, kupanua shughuli zao na kufikia masoko mapana zaidi ndani na nje ya nchi,” amesema Nyaisa.
Moja ya mambo ya kuvutia katika mkakati huu wa BRELA ni msisitizo kwa vijana. Takwimu zinaonyesha kuwa kundi kubwa la wafanyabiashara nchini ni vijana. Hata hivyo, wengi wao bado wanaendesha biashara zao “vichochoroni”. Nyaisa alieleza kuwa kuna umuhimu wa kuweka mazingira yatakayowawezesha vijana kutumia elimu yao kujiajiri kupitia biashara endelevu.
Aidha, BRELA imeanza kufuatilia na kusajili bunifu (patents) kutoka katika taasisi za elimu kuanzia shule za msingi hadi vyuo vikuu. Lengo ni kuhakikisha kuwa mawazo ya vijana hayapotei, bali yanageuzwa kuwa bidhaa za kibiashara zinazoweza kusajiliwa na kutoa ajira. Hii inaashiria kuwa usajili wa biashara BRELA sasa unaenda mbali zaidi ya kutoa leseni tu, bali unalinda akili na ubunifu wa Mtanzania.
Changamoto za Biashara za Kifamilia
Jambo lingine muhimu lililoibuliwa ni migogoro katika biashara za kifamilia. Watanzania wengi huanzisha biashara na wanafamilia lakini wanashindwa kuweka wazi umiliki. Nyaisa amewashauri wamiliki wa biashara hizi kuhakikisha wanawaorodhesha wanahisa (shareholders) wote wakati wa kufanya usajili wa biashara BRELA. Hii itasaidia kuepusha migogoro ya mirathi au umiliki pindi mmoja wa waanzilishi anapofariki au anapotaka kujiondoa.
Naibu Meya wa Jiji la Dodoma, Bakari Fundikira, ameipongeza mafunzo hayo akisema yatawawezesha madiwani kutoa mwongozo sahihi kwa wananchi wao. Alifafanua tofauti kati ya leseni ambazo mara nyingi huwachanganya wafanyabiashara:
Leseni Kundi “B”: Hizi ni kwa ajili ya biashara zinazofanyika ndani ya halmashauri moja pekee.
Leseni Kundi “A”: Hizi ni leseni za kitaifa na kimataifa. Mfanyabiashara mwenye leseni hii anaweza kufanya kazi nchi nzima na hata nje ya nchi bila kutozwa tozo za ziada za leseni kundi B katika maeneo mengine.
Huu ni uelewa muhimu ambao unapaswa kuambatana na mchakato wa usajili wa biashara BRELA ili mfanyabiashara ajue mipaka na fursa zake tangu siku ya kwanza.
Kuimarika kwa uchumi wa Tanzania kunategemea sana mzunguko wa biashara rasmi. Katika miaka mitano iliyopita, takwimu za BRELA zinaonyesha ongezeko kubwa la usajili, jambo linalotia moyo. Hata hivyo, safari bado ni ndefu. Kwa kuwatumia madiwani kama “mabalozi” wa urasimishaji, tunatarajia kuona ongezeko la biashara zinazochangia kodi na kutengeneza ajira za kudumu.
Lakini hapa ndipo penye siri kubwa: Je, unajua kuwa usajili wa biashara BRELA unaweza kuwa ndio “cheti chako cha kuzaliwa” kibiashara ambacho kitakufanya uwe milionea kabla hata ya mwaka kuisha? Watu wengi hudhani kusajili ni kwa ajili ya kulipa kodi tu, lakini ukweli ni kwamba bila cheti hicho, hata kama una wazo la bilioni moja, ulimwengu wa uwekezaji hautakutambua. Diwani wako sasa yuko hapo kukusukuma—si kwa sababu anataka kodi yako, bali kwa sababu anapimwa kwa jinsi anavyokusaidia wewe kuwa tajiri anayefuata nchini Tanzania! Usisubiri kesho, anza mchakato wako leo na uone milango ya kimataifa ikifunguka.
