Pesatu ni jukwaa la habari, elimu ya kifedha, na ujasiriamali Tanzania. Pata taarifa mpya za biashara, uwekezaji, ajira, kilimo, mitindo, na burudani kwa Kiswahili, pamoja na mwongozo wa kufanikisha mafanikio yako.
PesaTu ni kitengo cha habari cha MediaPix ambacho huandika makala za biashara na uchumi wa Tanzania na Afrika Mashariki kwa ujumla. Waasisi wa kampuni wana uzoefu mkubwa kwenye tasnia ya habari na mawasiliano wakiwa kwenye fani hio tangu mwaka 1905.
PesaTu inamlenga kila mtu ambaye kwa namna moja au nyingine anaguswa na anapenda kujua/ kufuatilia masuala mbalimbali ya kiuchumi ya nchi ikiwemo ujasiriamali, uwekezaji, viwanda, kilimo na hisa.
TIE na Vodacom kuboresha elimu ya Kidijitali.Maelfu ya walimu kote nchini Tanzania sasa wapo katika hatua mpya ya kufaidika na mafunzo ya maendeleo ya kitaaluma kupitia matumizi ya teknolojia ya kisasa.
Yaliyomo
Hatua hii kubwa inalenga kuongeza umahiri wa ufundishaji, kuongeza kiwango cha ufaulu wa wanafunzi, na hatimaye kuchochea maendeleo ya kiuchumi na kijamii ya taifa kupitia elimu bora na ya kisasa.
Ufanisi na mafanikio haya yanatokana na ushirikiano wa kimkakati kati ya Taasisi ya Elimu Tanzania (TIE) na mfuko wa Vodacom Tanzania Foundation. Ushirikiano huu unalenga kutekeleza kwa ufanisi Programu ya Mafunzo Endelevu ya Walimu Kazini (TCPD/MEWAKA), ambayo imewezesha kuimarishwa kwa matumizi ya Mfumo wa Usimamizi wa Kujifunza (Learning Management System – LMS) pamoja na ukarabati na ujenzi wa Vituo vya Rasilimali za Walimu (Teachers’ Resource Centres – TRC) nchini.
Hatua Mpya Katika Kuimarisha Elimu ya Kidijitali Tanzania
Katika hafla ya kwanza ya aina yake iliyofanyika katika Shule ya Msingi Naurei, iliyopo wilayani Arusha, Mkuu wa Wilaya ya Arumeru, Neema Lugangira, ameongoza hafla ya kukabidhi na kuzindua rasmi Kituo cha Rasilimali za Walimu. Kituo hiki ni cha kwanza kati ya vituo 50 vinavyotarajiwa kujengwa na kukarabatiwa katika maeneo mbalimbali nchini ili kuongeza kasi ya maendeleo ya elimu.
Akizungumza na wadau wa elimu, walimu, na wananchi waliohudhuria hafla hiyo, Lugangira amesisitiza kuwa uwekezaji wowote unaofanywa kwa walimu ni uwekezaji wa moja kwa moja katika mstakabali wa nchi nzima.
“Leo nimekuja kuzindua kituo hiki, na hili sio jambo dogo maana kituo hiki kitaongeza ubora wa elimu hapa nchini. Pia ni uthibitisho wa wazi kwamba Serikali na sekta binafsi zikishirikiana kuimarisha miundombinu, teknolojia, na mifumo inayomwezesha mwalimu kujifunza na kujiendeleza wakati wote, matokeo yake ni kuboresha elimu kwa ujumla wake. Mwalimu anayepata maarifa mapya, anayeongeza kiwango cha elimu alichonacho na kutumia teknolojia kwa ufanisi, huongeza nafasi ya wanafunzi kufaulu na kufikia ndoto zao,”amesema Lugangira.
Uzinduzi huu unaweka msingi imara wa jinsi elimu ya kidijitali Tanzania inavyoweza kuvuka kutoka kwenye nadharia na kuwa uhalisia unaowafikia walimu wa shule za msingi na sekondari hata waliopo katika maeneo ya pembezoni.
Uhalisia wa Hali Halisi na Changamoto Zinazokabili Elimu ya Kidijitali
Pamoja na mafanikio haya, jitihada za kuboresha mfumo wa elimu zinategemea sana utafiti na takwimu halisi kutoka nyanjani. Mkuu wa Wilaya alieleza kuwa tathmini ya kina ya mahitaji ya programu ya TCPD/MEWAKA ilifanyika ili kubaini ukubwa wa uhitaji.
Tathmini hiyo ilihusisha:
Vituo vya Rasilimali za Walimu (TRC) 178
Zaidi ya walimu 350 kutoka shule mbalimbali
Wadau mbalimbali wa sekta ya elimu na teknolojia
Matokeo ya tathmini hiyo yalionyesha kuwa walimu wengi nchini wana hamasa na hamu kubwa ya kujifunza na kutumia teknolojia katika ufundishaji wa kila siku. Takwimu zilionyesha kuwa asilimia 99 ya walimu waliofanyiwa tathmini wanafahamu uwepo wa mfumo wa kujifunzia wa LMS, huku asilimia 71 wakiwa na uelewa wa msingi wa matumizi ya Teknolojia ya Habari na Mawasiliano (TEHAMA).
Hata hivyo, ripoti hiyo pia iliweka wazi changamoto kadhaa ambazo bado zinakwamisha matumizi kamili ya mifumo hii ya kidijitali, ikiwa ni pamoja na:
Uhaba wa Vifaa vya TEHAMA: Ukosefu wa kompyuta na vishikwambi vya kutosha kwa ajili ya walimu.
Changamoto za Intaneti: Kutokufika au kusuasua kwa mtandao wa intaneti, hasa katika maeneo ya vijijini na pembezoni.
Usaidizi wa Kiufundi: Ukosefu wa wataalamu wa kutosha wa kutoa msaada wa kiufundi pale mifumo au vifaa vinapopata itilafu.
Lugangira ameeleza kuwa changamoto hizi zinahitaji ushirikiano endelevu ili kuhakikisha kuwa mpango wa elimu ya kidijitali Tanzania unawafikia walimu wote bila kuacha mtu yeyote nyuma.
“Mafanikio ya TCPD/MEWAKA hayategemei motisha ya mwalimu pekee. Yanahitaji uwekezaji mkubwa katika vifaa, uwepo wa mtandao thabiti wa intaneti, mafunzo ya vitendo, na mifumo imara. Ndio maana ushirikiano kati ya serikali na sekta binafsi una umuhimu mkubwa katika kuhakikisha walimu wanapata mazingira bora ya kujifunza,”ameongeza Lugangira huku akiipongeza Vodacom Tanzania Foundation na kutoa wito kwa makampuni mengine kuiga mfano huo.
Mchango wa Vodacom Tanzania Foundation Katika Sekta ya Elimu
Kwa upande wake, Mkurugenzi wa Vodacom Tanzania Foundation, Zuweina Farah, ameeleza kuwa uwekezaji katika taaluma na uwezo wa walimu ni moja ya njia bora na za haraka zaidi zinazoleta matokeo makubwa katika kuboresha mfumo wa elimu na kukuza uchumi wa kidijitali nchini.
Farah amebainisha kuwa mfuko huo unatambua walimu kama nguzo kuu ya mabadiliko ya elimu nchini:
“Tunafahamu kuwa walimu ndiyo nguzo ya maendeleo ya elimu. Wanapopewa fursa za kujifunza na kutumia teknolojia kwa ufanisi, matokeo chanya huonekana moja kwa moja kwa wanafunzi na jamii kwa ujumla. Hii ndiyo sababu Vodacom Tanzania Foundation imeamua kuwekeza katika mifumo na miundombinu inayowezesha maendeleo ya walimu kwa njia endelevu,” amesema Zuweina Farah.
Mfumo wa LMS Bila Bando (Zero-Rated Data)
Moja ya hatua kubwa zilizochukuliwa kupunguza vikwazo vya matumizi ya teknolojia ni uamuzi wa Vodacom kuondoa gharama za intaneti wakati walimu wanapotumia mfumo wa kujifunzia wa LMS. Kupitia ushirikiano huu na TIE, mwalimu yeyote anayetumia mtandao wa Vodacom anaweza kuingia kwenye mfumo wa LMS na kujifunza kozi mbalimbali za kitaaluma bila kutumia bando au kiasi chochote cha fedha.
Hatua hii inalenga kuondoa kikwazo cha kifedha ambacho kimekuwa kikiwakwaza walimu wengi waliopo maeneo ya mashambani au wenye kipato cha kawaida. Farah amesisitiza kuwa sekta binafsi ina fursa na wajibu wa kuharakisha mageuzi ya elimu kwa kuwekeza katika miundombinu ya mtandao, vifaa vya kidijitali, na ubunifu unaoendana na mahitaji ya karne ya 21.
Mageuzi ya Ujenzi wa vituo
Mageuzi haya ya ujenzi wa vituo 50 vya TRC na matumizi ya LMS bila bando ni hatua kubwa sana kuelekea mustakabali wa elimu ya kidijitali Tanzania. Kupitia ushirikiano huu wa TIE na Vodacom, njia imefunguka kwa maelfu ya walimu kujinoa kitaaluma.
Je, kumfundisha mwalimu matumizi ya TEHAMA kupitia LMS inatosha kubadilisha darasa la Kitanzania?
Ukweli ni kwamba, elimu ya kidijitali haitakiwi kuishia tu kama chombo cha mwalimu kujifunzia kwenye vituo vya TRC au kupitia simu yake ya mkononi; lazima ibadilike na kuwa chombo cha mwanafunzi kujifunzia darasani.
Mwalimu anapopata mafunzo ya kidijitali kupitia LMS bila kuwa na miundombinu ya kidijitali ndani ya darasa analofundishia (kama vile chawiti/projector, kompyuta mpakato za wanafunzi, au ubao wa kidijitali), kuna hatari ya kutokea kwa “pengo la utendaji” (execution gap). Mwalimu anakuwa na ujuzi wa karne ya 21, lakini anatakiwa kufundisha kwa kutumia chaki na ubao wa mbao wa karne ya 19!
Ili azma ya elimu ya kidijitali Tanzania ifikie kilele chake halisi, mabadiliko haya lazima yavuke mipaka ya vituo vya walimu (TRCs) na kuingia moja kwa moja ndani ya kuta nne za madarasa ya wanafunzi wetu. Teknolojia isimuwezeshe tu mwalimu kuandaa somo, bali iwe sehemu ya uzoefu wa kila siku wa mwanafunzi anapowaona walimu wakitumia zana za kidijitali kufundishia.
