Sekta ya madini nchini Tanzania imeingia katika kurasa nyingine katika jitihada za kuhakikisha rasilimali za nchi zinawanufaisha Watanzania kwa usahihi na tija. Serikali ya Tanzania imetangaza kuanzishwa kwa kituo cha kisasa kitakachozingatia Teknolojia ya Madini Muhimu.

Hatua hii ni sehemu ya mkakati mpana wa “Madini Vision 2030” unaolenga kuifanya Tanzania kuwa kitovu cha madini mkakati barani Afrika.

Uamuzi huu umekuja kufuatia mazungumzo muhimu yaliyofanyika jijini Dodoma, katika ofisi za Wizara ya Madini zilizopo Mtumba. Waziri wa Madini,Anthony Mavunde, alikutana na ujumbe mzito wa wataalamu sita kutoka nchini Korea Kusini, wakiongozwa na Seong-Jun Cho kutoka Taasisi ya Jiosayansi na Rasilimali Madini ya Korea (KIGAM).Huu ni mwanzo wa safari ya mabadiliko makubwa katika utafiti na uchimbaji wa madini nchini.

TANZANIA,KOREA KUSINI KUSHIRIKIANA MRADI WA BIL 40 -pesatu.co.tz

Faida za Kituo cha Teknolojia ya Madini Muhimu kwa Uchumi wa Taifa

Uwekezaji huu ambao unatajwa kugharimu takriban Shilingi Bilioni 40 za Kitanzania (sawa na bilioni 21.8 za Korea), si tu mradi wa majengo, bali ni kituo cha maarifa. Kupitia Teknolojia ya Madini Muhimu, Tanzania itakuwa na uwezo wa kufanya utafiti wa kina wa madini ambayo kwa sasa yanatafutwa kwa udi na uvumba duniani kote, kama vile nikeli, kofia, na lithium.

Waziri Mavunde amesisitiza kuwa mradi huu ni matokeo ya moja kwa moja ya Makubaliano ya Mashirikiano (MoU) yaliyosainiwa mwaka 2024 kati ya Taasisi ya Jiolojia na Utafiti wa Madini Tanzania (GST) na KIGAM. Lengo kuu ni kuhakikisha kuwa kufikia mwaka 2030, eneo la Tanzania lililofanyiwa utafiti wa kina linaongezeka kutoka asilimia ndogo ya sasa hadi kufikia asilimia 50.

Maeneo Muhimu ya Mradi wa KIGAM na GST:

Ujenzi wa Kituo cha Kisasa: Kituo hiki kitakuwa na maabara na vifaa vya kisasa ambavyo havijawahi kuwepo nchini.
Mfumo wa Kidijitali wa Taarifa (Digital Mineral Information System): Hii itasaidia kuhifadhi na kuchambua data za madini kwa kutumia mifumo ya kompyuta ya hali ya juu.
Ujuzi kwa Wataalamu wa GST: Wataalamu wazawa watapata mafunzo ya daraja la kwanza kutoka kwa wenzao wa Korea Kusini.
Utekelezaji wa Mifumo ya ESG: Kuzingatia mazingira, jamii, na utawala bora katika sekta ya madini.

Kuwawezesha Wachimbaji Wadogo Kupitia Sayansi

Moja ya changamoto kubwa inayowakabili wachimbaji wadogo nchini Tanzania ni ukosefu wa taarifa sahihi za maeneo yenye madini. Hali hii hupelekea wachimbaji wengi kuchimba “kwa kubahatisha,” jambo ambalo hupoteza muda na rasilimali fedha. Hata hivyo, ujio wa Teknolojia ya Madini Muhimu unakwenda kumaliza kilio hiki.

Mavunde amebainisha kuwa mradi huu utatoa fursa kwa wachimbaji wadogo kupatiwa mafunzo maalum. Mafunzo haya yatawasaidia kuelewa namna ya kutumia taarifa za kijiolojia zinazozalishwa na GST ili kuongeza ufanisi. Badala ya kuchimba mashimo mengi yasiyo na tija, mchimba mdogo sasa ataongozwa na sayansi ya kisasa.

Aidha, Serikali imekuwa ikitekeleza mradi wa kuwezesha vijana na wanawake kwenye sekta ya madini (Mining Becomes Tums – MBT). Waziri amewaomba washirika wa Korea Kusini (KIGAM) kuangalia namna ya kuingiza teknolojia zao katika kusaidia kundi hili muhimu la kijamii ili waweze kufanya uchimbaji wenye faida na endelevu.

Kuelekea Miaka Mitano ya Mageuzi (2027 – 2031)

Msimamizi mkuu wa mradi huo kutoka Korea,Seong-Jun Cho, ameeleza kuwa utekelezaji kamili unatarajiwa kuanza mwaka 2027 na kudumu kwa kipindi cha miaka mitano hadi mwaka 2031. Katika kipindi hiki, msisitizo mkubwa utawekwa kwenye madini ya nikeli, ambayo ni kiungo muhimu katika utengenezaji wa betri za magari ya umeme (EVs).

Hii ina maana kwamba Tanzania inajiweka katika nafasi ya kimkakati kwenye soko la kimataifa la nishati safi. Kupitia Teknolojia ya Madini Muhimu, nchi haitakuwa tu muuzaji wa malighafi, bali itakuwa na uwezo wa kutoa taarifa za kitaalamu zinazovutia wawekezaji wakubwa wa viwanda vya teknolojia duniani.

Waziri Mavunde pia ametoa wito kwa wataalamu wa GST na KIGAM kutoishia tu kwenye madini ya kimkakati, bali kutumia teknolojia hiyo pia katika kutafiti madini ya metali. Hii itasaidia kupanua wigo wa mapato ya serikali na kuongeza nafasi za ajira kwa vijana wa Kitanzania wanaohitimu katika fani za jiolojia na uhandisi wa madini.

Zaidi ya Nikeli na Dhahabu

Tunapozungumzia Teknolojia ya Madini Muhimu, wengi wanafikiria betri za simu au magari. Lakini je, unajua kuwa teknolojia hii mpya inayokuja kupitia KIGAM inaweza kufichua siri ambazo zimejificha chini ya ardhi ya Tanzania kwa mamilioni ya miaka?

Inasemekana kuwa vifaa hivi vya kisasa vina uwezo wa kutambua “Rare Earth Elements” (REE) ambavyo ni adimu mno duniani. Lakini Wataalamu wa ndani wanong’ona kuwa teknolojia hii inaweza pia kutumika kugundua vyanzo vipya vya nishati ya jotoardhi (geothermal) na madini yanayotumika katika teknolojia ya anga za juu.

Hii ina maana kuwa, kupitia mradi huu wa Bilioni 40, Tanzania huenda isiishie tu kuwa tajiri wa madini, bali ikawa kituo kikuu cha utafiti wa kisayansi ambacho nchi jirani zitalazimika kuja Dodoma “kuchota maji” ya maarifa.

Tanzania haijengi tu kituo cha madini; inajenga “Silicon Valley” ya madini barani Afrika.