GAWIO LA SERIKALI LAONGEZEKA KWA ASILIMIA 30

Gawio la Serikali laongezeka kwa asilimia 30.Ufanisi wa mashirika na kampuni za umma nchini Tanzania umezidi kuonesha matokeo chanya baada ya makusanyo ya serikali kuongezeka kwa kiwango kikubwa. Katika mwaka wa fedha wa 2025/26, gawio la serikali kutoka taasisi za umma pamoja na michango mingine kutoka kwa kampuni ambazo serikali ina hisa chache limepaa kwa asilimia 30 ikilinganishwa na mwaka uliopita.

Hatua hii ni kielelezo tosha cha kuimarika kwa mifumo ya usimamizi wa uwekezaji na uwajibikaji wa hali ya juu katika sekta ya umma.

Katika kipindi hiki cha mwaka wa fedha, Ofisi ya Msajili wa Hazina imefanikiwa kukusanya jumla ya Shilingi bilioni 1,327 ($1.327$ trilioni). Fedha hizo zilikabidhiwa rasmi kwa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania,Dkt. Samia Suluhu Hassan, siku ya Jumanne, Juni 30, 2026, katika Ikulu ya Dar es Salaam.

Ukusanyaji wa Gawio la Serikali kutoka Taasisi za Umma na Thamani ya Uwekezaji

Akipokea makusanyo hayo ya kihistoria, Rais Samia Suluhu Hassan alieleza kuridhishwa kwake na ongezeko hilo la asilimia 30. Alibainisha kuwa kasi hii mpya ya ukuaji inadhihirisha wazi kwamba juhudi zinazochukuliwa na serikali yake katika kuimarisha nidhamu, ufanisi, na uwajibikaji ndani ya mashirika ya umma zimeanza kuzaa matunda yanayoonekana.

Soma Pia:RAIS MWINYI ATAKA USHIRIKIANO WA KIFEDHA – PesaTu

Mkuu huyo wa nchi hakusita kuwapongeza wenyeviti wa bodi pamoja na watendaji wakuu (CEOs) wa mashirika yote ya umma na kampuni binafsi ambazo serikali ina umiliki wa hisa chache. Amepongeza jitihada zao za kuendelea kuboresha mifumo ya ukusanyaji wa mapato, kuongeza thamani ya uwekezaji, na kuhakikisha kuwa gawio la serikali kutoka taasisi za umma kinaendelea kuwa chanzo cha kuaminika cha mapato ya ndani.

Hata hivyo, Rais Samia ametoa onyo kali kwa viongozi hao, akitaka mafanikio hayo yasiwazidishie kuridhika au kubweteka. Amesisitiza kuwa kuanzia sasa, kila taasisi itapimwa kwa vigezo vikuu vinne:

• Thamani halisi inayozalishwa kwa jamii.
• Kiwango cha mapato na faida inayowasilishwa serikalini.
• Ubora wa huduma zinazotolewa kwa wananchi.
• Uwezo wa taasisi kujitegemea na kupunguza utegemezi wa ruzuku kutoka serikali kuu.

Soma Pia:UWEKEZAJI MADINI TANZANIA WAONGEZA FURSA

“Hatupaswi kubweteka hata kidogo. Badala yake, mafanikio haya yawe chachu na nguvu mpya ya kutusukuma kufanya vizuri zaidi,” amesema kwa msisitizo Rais Samia, akiongeza kuwa katika mwaka ujao wa fedha, anatarajia kuona kiwango kikubwa zaidi cha makusanyo.

Mchanganuo wa Fedha Zilizokusanywa na Msajili wa Hazina

Ili kuelewa vyema jinsi gawio la serikali kutoka taasisi za umma lilivyofikia rekodi hiyo, Ofisi ya Msajili wa Hazina inayosimamia jumla ya taasisi na kampuni 308—zenye thamani ya uwekezaji wa Sh92.3 trilioni—ilitoa mchanganuo wa kina wa vyanzo vya fedha hizo hadi kufikia Juni 29, 2026.

Mchanganuo huo wa mapato unajumuisha maeneo makuu matatu kama inavyooneshwa kwenye jedwali lifuatalo:

Msajili wa Hazina, Nehemiah Mchechu, amefafanua kuwa kiasi hiki cha sasa kimeongezeka kwa takriban Shilingi bilioni 300 ikilinganishwa na Shilingi trilioni 1.028 zilizokusanywa katika mwaka wa fedha wa 2024/25. Ongezeko hili kubwa linaashiria kuwa uwekezaji wa fedha za walipakodi unalipa na unaleta matokeo yanayopimika.

Falsafa ya 4Rs na Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050

Nidhamu hii mpya ya kifedha imechangiwa kwa kiasi kikubwa na utekelezaji wa mageuzi ya kimfumo kupitia falsafa ya Rais Samia ya 4Rs (Reconciliation, Resilience, Reforms, and Rebuilding). Katika muktadha huu, mkazo mkubwa uliwekwa kwenye Reforms (Mageuzi) na Rebuilding (Kujenga Upya).

Soma Pia :UBIA WA UMMA NA BINAFSI NI CHANZO CHA UTAJIRI

Waziri wa Nchi, Ofisi ya Rais, Mipango na Uwekezaji, Prof. Kitila Mkumbo, amebainisha kuwa kuongezeka kwa gawio la serikali kutoka taasisi za umma ni ushahidi thabiti wa jinsi mageuzi ya kiuchumi yanavyofanya kazi nchini.

Ameeleza kuwa falsafa hiyo haijazisaidia tu taasisi za umma, bali imejenga mazingira wezeshi hata kwa sekta binafsi kuchangia kikamilifu katika uchumi wa nchi.

Mageuzi haya yanakuja wakati muafaka ambapo Tanzania inaanza rasmi utekelezaji wa Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050 unaoanza Julai 1, 2026. Chini ya Dira hii mpya, taasisi za umma zinatarajiwa kuwa nguzo kuu ya kujenga uchumi shindani na jumuishi.

Rais Samia ametoa kauli thabiti akisema, “Utekelezaji wa Dira 2050 unahitaji taasisi zenye uwezo wa kushindana kimataifa. Taasisi zinazofanya vibaya zitafutiwe dawa haraka ili twende pamoja.”

Wakati gawio la serikali kutoka taasisi za umma likiongezeka na kufikia Sh1.327 trilioni.