SERIKALI YAPONGEZWA JUU YA KIMA CHINI CHA MSHAHARA

Serikali yapongezwa juu ya kima chini cha mshahara.Katika hatua inayotajwa kuwa ni ukombozi kwa wafanyakazi nchini Tanzania, Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Ustawi na Maendeleo ya Jamii imetoa pongezi za dhati kwa Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania. Pongezi hizo zinakuja baada ya kutangazwa kwa amri mpya ya kima cha chini cha mishahara sekta binafsi, hatua ambayo inaakisi dhamira ya dhati ya Rais katika kuboresha hali ya maisha na ustawi wa wananchi wake.

Mwenyekiti wa Kamati hiyo, Hawa Mchafu, ametoa kauli hiyo mjini Dodoma Januari 15, 2026. Katika kikao hicho muhimu cha kupokea taarifa za utendaji wa Ofisi ya Waziri Mkuu (Kazi, Ajira na Mahusiano), ilionekana wazi kuwa mabadiliko ya kisheria na kikanuni katika masuala ya ajira yanalenga kuleta tija na usawa mahali pa kazi.

Mafanikio ya Ofisi ya Waziri Mkuu na Kima cha Chini cha Mishahara Sekta Binafsi

Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu (Kazi, Ajira na Mahusiano),Deus Sangu, amewasilisha taarifa ya utekelezaji ya kuanzia mwezi Julai hadi Desemba 2025. Katika ripoti yake, moja ya mafanikio makubwa yaliyopokelewa kwa hisia chanya ni kutangazwa kwa kima cha chini cha mishahara sekta binafsi kupitia Tangazo la Serikali Namba 606A.

Sheria hii mpya imeanza kutumika rasmi mwezi Januari 2026, ikitoa mwongozo mpya wa malipo kwa sekta mbalimbali ambazo kwa muda mrefu zimekuwa zikihitaji maboresho. Hii si tu hatua ya kiuchumi, bali ni hitaji la kijamii linalolinda utu wa mfanyakazi wa kitanzania dhidi ya gharama za maisha zinazopanda.

Maboresho ya Hifadhi ya Jamii na Kinga kwa Wafanyakazi

Mbali na suala la kima cha chini cha mishahara sekta binafsi, Wizara imefanikiwa kuanzisha mafao ya pensheni na akiba kwa wanachama wa Skimu ya Taifa ya Hifadhi ya Jamii kwa wale waliojiajiri. Hii ni hatua ya kimapinduzi kwa sababu inagusa kundi kubwa la wajasiriamali wadogo na wa kati (SMEs) ambao hapo awali walikuwa nje ya mfumo rasmi wa hifadhi ya jamii.

Aidha, kukamilika kwa Sera ya Taifa ya Kinga ya Jamii ya mwaka 2023, inayotarajiwa kuzinduliwa rasmi mwezi Februari 2026, kutaongeza wigo wa ulinzi kwa wananchi wasiojiweza na wale walio katika mazingira hatarishi. Serikali imejipanga kuhakikisha kuwa kila Mtanzania anaguswa na matunda ya ukuaji wa uchumi wa nchi.

Changamoto Zinazohitaji Usimamizi Imara wa Kisheria

Licha ya mafanikio hayo katika kusimamia kima cha chini cha mishahara sekta binafsi,Hawa Mchafu ameitaka Serikali kutobweteka. Kamati imeelekeza Ofisi ya Waziri Mkuu kuweka mkakati madhubuti wa kushughulikia changamoto sugu ambazo bado zinaididimiza sekta ya kazi nchini.

1. Ajira kwa Watoto: Kumekuwa na malalamiko ya kuendelea kwa matumizi ya nguvu kazi ya watoto katika baadhi ya mikoa, jambo ambalo ni kinyume na sheria za kitaifa na kimataifa.
2. Michango ya Hifadhi ya Jamii: Baadhi ya waajiri katika sekta binafsi wamekuwa wakikaidi kuwasilisha michango ya wafanyakazi wao kwenye mifuko kama NSSF na PSSSF, jambo linalohatarisha maisha ya baada ya kustaafu ya wafanyakazi hao.
3. Mikataba ya Muda Mfupi: Tatizo la kukatishwa kwa mikataba ya ajira bila kufuata taratibu (arbitrary termination) limeonekana kukua, huku wafanyakazi wengi wakikosa haki zao za msingi pale ajira zao zinapokoma ghafla.

Kamati imesisitiza kuwa, kutekelezwa kwa kima cha chini cha mishahara sekta binafsi lazima kuende sambamba na ulinzi wa mikataba ya kazi ili mfanyakazi awe na uhakika wa kipato chake kwa muda mrefu.

Jukumu la Mifuko ya Hifadhi ya Jamii (PSSSF na NSSF)

Mkurugenzi Mkuu wa Mfuko wa Hifadhi ya Jamii kwa Watumishi wa Umma (PSSSF), Fortunatus Magambo, ameeleza kuwa mfuko wake unaendelea kuwa imara. Katika kipindi hiki, kasi ya ulipaji wa mafao imeongezeka, hali inayopunguza kero kwa wastaafu.

Wajumbe wa kamati pia walitoa ushauri kwa mifuko hii kuelekeza uwekezaji wao kwenye miradi ya kimkakati. Kwa kutumia TEHAMA, mifuko imeweza kurahisisha huduma, lakini sasa inatakiwa kuwekeza kwenye viwanda na miundombinu itakayozalisha ajira mpya kwa vijana. Ajira hizi mpya ndizo zitakazowezesha watu wengi zaidi kulipwa kima cha chini cha mishahara sekta binafsi na kuchangia katika mifuko hiyo, hivyo kutengeneza mzunguko endelevu wa kiuchumi.

Umuhimu wa Mafunzo na Ujuzi kwa Watanzania

Waziri Sangu amebainisha kuwa Serikali haikuishia tu kwenye sheria, bali imewekeza katika kukuza ujuzi. Takriban wakulima na wasindikaji wadogo 1,000 katika mikoa ya Dodoma, Singida, Iringa, na Mbeya wamepatiwa mafunzo ya kuongeza tija. Vilevile, jumla ya Watanzania 1,432 wamefanikiwa kupata ajira nje ya nchi kupitia uratibu wa Ofisi ya Waziri Mkuu hadi kufikia Novemba 2025.

Fursa hizi za nje zinasaidia kupunguza shinikizo la ajira ndani ya nchi huku zikiongeza fedha za kigeni (remittances) ambazo ni muhimu kwa uchumi wa taifa. Hata hivyo, msisitizo mkubwa unabaki kuwa na mazingira bora ya kazi ndani ya nchi kwa kuzingatia kima cha chini cha mishahara sekta binafsi.

Hitimisho na Mtazamo wa Baadaye

Hatua ya Kamati ya Bunge kuipongeza serikali ni ishara kuwa kuna ushirikiano mkubwa kati ya muhimili wa utungaji sheria na utendaji. Mwaka 2026 unaonekana kuwa mwaka wa mabadiliko makubwa katika sekta ya kazi. Mashirika kama OSHA, CMA, na WCF yanatarajiwa kutoa taarifa zao ili kukamilisha picha kamili ya ustawi wa wafanyakazi nchini.

Kila mwajiri sasa ana wajibu wa kuhakikisha anazingatia kima cha chini cha mishahara sekta binafsi kama ilivyoelekezwa na serikali, kwani kufanya hivyo si tu ni kutii sheria, bali ni kuchochea ari ya kazi na kuongeza uzalishaji.

Siri ya Mafanikio ya Kima cha Chini cha Mishahara Sekta Binafsi

Wakati wengi wakilalamika kuwa gharama za uendeshaji zitapanda, takwimu za kiuchumi za mwaka 2026 zinaonyesha kuwa makampuni yanayolipa zaidi ya kima hicho yameona ongezeko la asilimia 40 katika uaminifu wa wafanyakazi (employee retention). Hii inamaanisha kuwa, kwa kulipa kima cha chini cha mishahara sekta binafsi au zaidi, kampuni inapunguza gharama za kutafuta na kufundisha wafanyakazi wapya kila mwezi.

Kima cha chini cha mishahara sekta binafsi si tena kiwango cha chini cha malipo, bali imekuwa ni “brand identity”. Makampuni yanayotangaza kuzingatia kima hiki yanapata mikataba mikubwa zaidi ya kimataifa kwa sababu yanachukuliwa kuwa ni “Ethical Employers”.

Kwa hiyo, badala ya kuona kima hiki kama mzigo, waajiri wa Tanzania wanapaswa kukiona kama tiketi yao ya kuingia katika masoko ya kimataifa yenye thamani kubwa. Ni mchezo wa kisaikolojia ambapo unapolipa vizuri, unavuna faida mara mbili zaidi kupitia ufanisi na sifa njema ya kampuni yako!