Pesatu ni jukwaa la habari, elimu ya kifedha, na ujasiriamali Tanzania. Pata taarifa mpya za biashara, uwekezaji, ajira, kilimo, mitindo, na burudani kwa Kiswahili, pamoja na mwongozo wa kufanikisha mafanikio yako.
NMB yawawezesha vijana kufikia uhuru wa kifedha.Ukuaji wa teknolojia na mabadiliko ya kiuchumi katika karne ya 21 yanalazimisha jamii, hasa nguvu kazi ya baadaye, kuwa na uelewa mpana wa usimamizi wa rasilimali fedha. Nchini Tanzania, hitaji la elimu ya fedha kwa vijana limekuwa jambo la kipaumbele sio tu kwa serikali, bali pia kwa taasisi kubwa za kifedha zinazolenga kuleta maendeleo endelevu. Katika muktadha huu, Benki ya NMB imeendelea kuwa mstari wa mbele kuhakikisha kuwa kundi hili muhimu linapata maarifa sahihi yatakayowasaidia kufanya maamuzi sahihi ya kiuchumi.
Yaliyomo
Katika hatua madhubuti ya kusogeza maarifa haya karibu na jamii, Benki ya NMB imesisitiza umuhimu wa kupeleka elimu ya fedha kwa umma sambamba na kupanua huduma rasmi za kifedha. Hatua hii inalenga kuziba pengo la ujumuishaji wa kifedha (financial inclusion), ambalo kwa muda mrefu limekuwa changamoto kwa vijana wengi wanaoshindwa kufikia fursa za kibenki kutokana na ukosefu wa taarifa sahihi.
Changamoto na Umuhimu wa Elimu ya Fedha kwa Vijana Tanzania
Ili kuelewa ukubwa wa hatua inayochukuliwa na NMB, ni lazima kwanza tuangalie mazingira halisi ya kiuchumi ya kijana wa Kitanzania. Vijana wengi wanahitimu masomo au kuingia kwenye sekta isiyo rasmi ya biashara wakiwa na ujuzi wa kuzalisha fedha, lakini wakiwa na mapungufu makubwa katika kusimamia kile wanachokipata. Bila elimu ya fedha kwa vijana, juhudi nyingi za kujikwamua kiuchumi huishia njiani kutokana na matumizi yasiyo na mpango, ukosefu wa utamaduni wa kuweka akiba, na hofu ya kutumia bidhaa za kibenki.
Ujumuishaji wa kifedha wa kidijitali unahitaji vijana kuelewa mambo manne makuu:
Kuweka Akiba kwa Malengo: Sio tu kuweka fedha iliyobaki, bali kutenga fungu maalum kwa ajili ya uwekezaji au dharura za baadaye.
Kupanga Matumizi (Budgeting): Kudhibiti mtiririko wa fedha na kutofautisha kati ya “mahitaji ya lazima” na “matamanio ya muda mfupi.”
Kutumia Huduma za Kidijitali kwa Usalama: Kulinda taarifa za siri za kibenki dhidi ya matapeli wa kimtandao wanapotumia programu za simu (Apps) na huduma za USSD.
Kukopa kwa Uwajibikaji: Kuelewa kwamba mkopo sio fedha ya bure, bali ni mtaji unaopaswa kuzalisha faida na kurejeshwa kwa wakati ili kujenga uaminifu wa kifedha (creditworthiness).
NMB Inavyoeneza Elimu ya Fedha kwa Vijana Kupitia Matamasha ya Jamii
Ubunifu katika kufikia makundi lengwa ni siri kubwa ya mafanikio ya NMB. Badala ya kusubiri wateja wafike matawini, benki hiyo imehamishia nguvu zake kule ambako vijana wanapatikana kwa wingi—kwenye matamasha ya kijamii, kidini, na kitamaduni.
Akizungumza hivi karibuni katika Tamasha la Twen’Zetu kwa Yesu 2026 lililofanyika katika Viwanja vya Tanganyika Packers, Kawe, jijini Dar es Salaam, Afisa Mkuu wa Wateja Binafsi na Biashara wa NMB, Filbert Mponzi, alifafanua kwa kina mkakati huu. Mponzi alibainisha kuwa vijana wanapaswa kujifunza kusimamia fedha zao mapema na kutumia teknolojia pamoja na vipaji vyao kujenga vyanzo vya kipato endelevu.
“Ujana ni wakati sahihi wa kuweka misingi ya kiuchumi. Kupitia teknolojia tuliyonayo leo, kijana anaweza kuanzisha biashara, akasave, na akalipa mikopo kupitia simu yake ya mkononi. Tunachofanya NMB ni kuwapa dira na zana sahihi za kufanikisha hilo,” alisema Mponzi.
Katika tamasha hilo lililokusanya maelfu ya washiriki, NMB haikuwa mdhamini tu, bali iligeuza viwanja hivyo kuwa darasa kubwa la wazi. Wataalamu wa benki hiyo walitoa elimu ya kina kuhusu:
Akiba: Jinsi ya kufungua na kuendesha akaunti zisizo na makato makubwa zinazofaa kwa vijana na wajasiriamali wadogo.
Mikopo: Vigezo vya kupata mikopo ya kibiashara na jinsi ya kuitumia kwa tija bila kuathiri mtiririko wa fedha (cash flow).
Bima: Umuhimu wa kulinda biashara, afya, na maisha dhidi ya majanga yanayoweza kurudisha nyuma maendeleo.
Huduma za Kidijitali: Jinsi ya kutumia mifumo ya kidijitali kufanya miamala kwa urahisi, haraka, na kwa usalama wa hali ya juu.
Huduma za Kibenki Zilizosogezwa Karibu: “Bank on Wheels”
Kielelezo cha juu cha dhamira ya NMB katika kuleta ujumuishaji wa kifedha kilionekana kupitia uwepo wa Tawi Linalotembea la NMB—Bank on Wheels. Teknolojia hii ya kisasa iliruhusu washiriki wa tamasha hilo kupata huduma zote za kibenki papo hapo viwanjani.
Pamoja na mawakala wa benki hiyo (NMB Wakala), huduma mbalimbali za kifedha zilitolewa kwa kasi, zikiwemo kufungua akaunti mpya, kuweka na kutoa fedha, na kusajili huduma za benki kwenye simu. Hii iliondoa urasimu na kuwapa vijana fursa ya kufanyia kazi nadharia waliyoipata kwenye mafunzo mara moja.
Umuhimu wa maono haya ya NMB uliungwa mkono na viongozi wa kiroho na kijamii waliokuwepo. Mkuu wa Kanisa la Kiinjili la Kilutheri Tanzania (KKKT), Askofu Dk. Alex Malasusa, alitoa wito mzito kwa vijana akitaka waunganishe fursa za kiuchumi na maadili mema. Alisisitiza kuwa mafanikio ya kifedha yanapaswa kwenda sambamba na uaminifu, uadilifu, na uwajibikaji kwa jamii.
Kwa upande wa washiriki, faida za darasa hilo la kifedha zilikuwa dhahiri. Mmoja wa washiriki wa tamasha hilo, Jennifer Minja, alieleza namna mafunzo hayo yalivyobadili mtazamo wake. Jennifer alisema mafunzo hayo yameongeza uelewa wake kuhusu umuhimu wa kuwa na akaunti ya benki, nidhamu ya akiba, na matumizi yanayowajibika ya mikopo.
“Zamani nilidhani mikopo ni kwa ajili ya wafanyabiashara wakubwa tu, lakini leo nimejifunza kuwa hata mimi kama kijana ninaweza kukopa kwa uwajibikaji na kukuza mtaji wangu kidogo kidogo,” amesema Jennifer.
Katika ulimwengu wa sasa wa uchumi wa kidijitali (gig economy), elimu ya fedha kwa vijana haihusu tu kuhifadhi fedha chini ya mto au kwenye akaunti ya kawaida ya akiba. Inahusu jinsi unavyoweza kuifanya teknolojia ikuzalishie fedha ukiwa umelala.
Hebu fikiria hili: Unapotumia huduma za kidijitali za NMB, haufanyi miamala tu; unatengeneza “alama za kidijitali” (digital footprint) na historia ya miamala (transaction history) ambayo algoriti za benki zinazingatia unapoomba mikopo ya kidijitali bila dhamana.
Kijana anayeelewa siri hii anajua kuwa kila muamala wa kidijitali anaofanya kwa usahihi ni hatua moja mbele kuelekea kupata mtaji mkubwa zaidi wa biashara yake ya mtandaoni au maudhui ya kidijitali (content creation).
