KITUO CHA FORODHA MOMBA KUBADILI BIASHARA

Kituo cha forodha Momba kubadili Biashara. Mkoa wa Songwe unaendelea kugonga vichwa vya habari kama kitovu kipya cha ukuaji wa uchumi kusini mwa Tanzania. Katika kile kinachoonekana kama hatua kubwa ya kimkakati, Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania imetoa tamko rasmi kuhusu mpango wa ujenzi wa Kituo cha Forodha Momba.

Hatua hii inatarajiwa kubadilisha kabisa sura ya biashara ya mipakani kati ya Tanzania na nchi jirani.

Soma zaidi: TANCIS kuboeresha vituo vya forodha

Ahadi ya Serikali Bungeni: Kituo cha Forodha Momba ni Kipaumbele

Suala la ujenzi wa miundombinu ya mipakani limekuwa likisubiriwa kwa hamu na wakazi wa Jimbo la Momba na wafanyabiashara wa kanda ya kusini. Naibu Waziri wa Fedha, Laurent Deogratius Luswetula (Mb), akijibu swali la Mbunge wa Momba, Condester Michael Sichalwe, amewahakikishia Watanzania kuwa mchakato wa Kituo cha Forodha Momba haujasimama, bali upo katika hatua muhimu za maandalizi.

Mhe. Luswetula alibainisha kuwa Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) tayari inaendelea na kazi kubwa ya kufanya tathmini ya mahitaji ya ujenzi wa kituo hicho. Hii ni pamoja na upembuzi yakinifu (feasibility study) ambao ndio msingi wa mradi wowote mkubwa wa miundombinu. Upembuzi huu unalenga kuhakikisha kuwa fedha za walipakodi zinatumika katika mradi ambao utakuwa na tija ya muda mrefu kwa nchi.

Kwanini Momba Inahitaji Kituo cha Forodha Sasa?

Momba ni lango muhimu. Ongezeko la shughuli za kibiashara katika mpaka wa Tanzania na nchi jirani kama Zambia limefanya uhitaji wa Kituo cha Forodha Momba kuwa wa lazima zaidi kuliko wakati mwingine wowote. Kwa sasa, wafanyabiashara wengi wanakumbana na changamoto za urasimu na ukosefu wa huduma za karibu, hali inayopelekea baadhi yao kutumia njia zisizo rasmi.

Ujenzi wa kituo hiki utasaidia katika:

1. Usimamizi wa Mapato: TRA itaweza kukusanya mapato ya serikali kwa ufanisi zaidi kwa kuwa na kituo rasmi chenye mifumo ya kisasa.
2. Udhibiti wa Bidhaa: Kuzuia uingizaji wa bidhaa haramu na kulinda soko la ndani la Tanzania.
3. Urahisi wa Biashara: Kupunguza muda unaotumiwa na wasafirishaji mipakani, jambo ambalo litaongeza mzunguko wa fedha katika Jimbo la Momba na Mkoa wa Songwe kwa ujumla.

Soma zaidi : Mfumo mpya wa TRA kuogeza Mapato ya Forodha

Vigezo na Hatua za Maandalizi ya Mradi

Serikali imeweka wazi kuwa ujenzi wa vituo vya forodha nchini haufanyiki kwa kukurupuka. Kuna taratibu na kanuni za kimataifa, hasa zile za Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC), ambazo lazima zifuatwe. Kwa upande wa Kituo cha Forodha Momba, kuna mambo makuu matano yanayozingatiwa:

• Upembuzi Yakinifu na Utambuzi wa Eneo: Serikali inahitaji eneo la kimkakati ambalo litakuwa na nafasi ya kutosha kwa ajili ya ofisi, maegesho ya malori, na ghala za bidhaa.
• Utayari wa Nchi Jirani: Biashara ya mipakani ni ya pande mbili. Serikali ya Tanzania inashirikiana na nchi jirani kuhakikisha kuwa kituo kitakachojengwa upande mmoja kinaoana na miundombinu ya upande wa pili (One-Stop Border Post Concept).
• Usalama: Maeneo ya mipakani ni nyeti. Tathmini ya kiusalama ni lazima ifanyike ili kuhakikisha kituo hakitumiki kwa vitendo vinavyoweza kuhatarisha amani ya nchi.
• Upatikanaji wa Fedha: Mradi huu mkubwa unategemea bajeti ya serikali. Mhe. Luswetula amesisitiza kuwa ujenzi utaanza mara baada ya fedha kutengwa na mradi kutangazwa kwenye Gazeti la Jumuiya ya Afrika Mashariki.
• Umuhimu wa Kiuchumi: Tathmini inaangalia kama kiasi cha biashara kinachopita Momba kinatosheleza uwekezaji wa mabilioni ya shilingi.

Soma kwa undani zaidi : Ahadi ya TRA kwa mawakala wa Forodha

Faida kwa Mkazi wa Kawaida wa Momba na Songwe

Mbali na takwimu za serikali na makusanyo ya kodi, Kituo cha Forodha Momba kitakuwa na athari ya moja kwa moja kwa maisha ya wananchi. Pindi ujenzi utakapokamilika, tunatarajia kuona ongezeko la ajira kwa vijana wa Momba — kuanzia kazi za ujenzi hadi ajira za kudumu ndani ya kituo na sekta ya usafirishaji.

Pia, biashara ndogondogo kama mama ntilie, wenye nyumba za kulala wageni (lodges), na watoa huduma za kifedha watanufaika na ongezeko la watu wanaopita katika mpaka huo. Hii ndiyo maana ya “kuchochea uchumi wa ndani” ambayo serikali imekuwa ikiihubiri.

Soma zaidi :Mfumo wa TANCIS unavyofanya kazi vituo vya Forodha

Maelekezo ya Serikali kwa TRA

Katika kuhitimisha majibu yake bungeni, Mhe. Naibu Waziri ametoa agizo kwa Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) kuharakisha mchakato wa tathmini hiyo. Kwa kuwa tathmini ipo katika hatua za mwisho, ni matumaini ya wengi kuwa katika mwaka ujao wa fedha, tutaona hatua madhubuti za ujenzi zikianza kuonekana kwa vitendo.

Serikali imedhamiria kuifanya Tanzania kuwa kitovu cha biashara (Logistics Hub) kwa nchi za Kusini mwa Afrika (SADC), na Kituo cha Forodha Momba ni kiungo muhimu katika mnyororo huo.

Siri iliyojificha nyuma ya Kituo cha Forodha Momba

Wakati wengi wakitazama Kituo cha Forodha Momba kama jengo la kukusanyia kodi tu, wachambuzi wa mambo ya kiuchumi wanahisi kuna “Twist” kubwa zaidi. Inasemekana kuwa eneo hilo lina uwezekano wa kugeuka kuwa Eneo Maalum la Kiuchumi (Special Economic Zone – SEZ).

Hii inamaanisha kuwa siku zijazo, Momba haitakuwa tu mahali pa kupitisha bidhaa, bali mahali ambapo viwanda vitajengwa ili kuongeza thamani ya bidhaa za Tanzania kabla hazijaingia sokoni Zambia na DRC. Hivyo basi, Kituo cha Forodha Momba si mwisho wa safari, bali ni mwanzo wa kuifanya Momba kuwa “Dubai ya Nyanda za Juu Kusini”.

Ujenzi wa Kituo cha Forodha Momba ni hatua inayostahili pongezi. Ni wazi kuwa serikali ya awamu ya sita imedhamiria kufungua fursa za kiuchumi kila kona ya nchi. Kinachotakiwa sasa ni kwa wananchi wa Songwe na wafanyabiashara kwa ujumla kujiandaa kwa ajili ya fursa hizi pindi milango ya kituo hiki itakapofunguliwa rasmi.