HATUA MPYA YA MAFANIKIO YA MADINI TANZANIA

Hatua mpya ya mafanikio ya madini Tanzania . Katika ulimwengu wa sasa, Sekta ya Madini Tanzania na Maendeleo ya Uchumi ni mada ambazo haziwezi kutenganishwa. Katika kilele cha Kongamano la Kimataifa la Madini (Mining Indaba) lililofanyika Cape Town, Afrika Kusini, Waziri wa Madini, Anthony Mavunde, ametoa pongezi za dhati kwa Chemba ya Migodi Tanzania (TCM).

Pongezi hizi zinakuja wakati nchi ikiwa katika hatua muhimu ya kuimarisha rasilimali zake kwa manufaa ya vizazi vya sasa na vijavyo.

Waziri Mavunde amesisitiza kuwa mafanikio yanayoshuhudiwa sasa ni matokeo ya ushirikiano wa dhati kati ya serikali na sekta binafsi. Kupitia ushirikiano huu, Tanzania inajiandaa kuandika historia mpya katika ramani ya uchimbaji madini duniani, hususan katika madini mkakati.

Ushirikiano wa Kimkakati: Sekta ya Madini Tanzania na Maendeleo ya Uchumi

Uhusiano kati ya Sekta ya Madini Tanzania na Maendeleo ya Uchumi umezidi kuimarika kupitia juhudi za wanachama wa TCM. Katika hafla iliyofadhiliwa na kampuni za Alistair, ALN, na Benki ya NMB, Waziri Mavunde amesema kuwa mchango wa sekta hii katika Pato la Taifa (GDP), utoaji wa ajira, na upatikanaji wa fedha za kigeni ni nguzo kuu ya ustawi wa nchi.

“Mafanikio tunayoyaona leo hayawezi kutenganishwa na umoja wa wadau wa madini. Serikali imejidhibiti katika kuweka mazingira wezesha, lakini wadau kama TCM ndio injini inayochochea ukuaji huu,” amesema Waziri Mavunde. Hii inaashiria kuwa ili nchi iendelee, ni lazima kuwepo na uwazi na kufanya kazi kama timu moja kati ya wawekezaji na wasimamizi wa sera.

Miradi Mkubwa: Mradi wa Niobium na Mapinduzi ya Viwanda

Moja ya mambo makubwa yaliyotajwa na Waziri ni mipango ya Serikali ya kusaini mikataba 13 ya uwekezaji katika miradi mikubwa ya madini. Kati ya miradi hiyo, mradi wa uchimbaji na uchakataji wa madini ya niobium unatajwa kuwa na thamani ya zaidi ya shilingi trilioni 1.

Hii ni hatua kubwa kwa Sekta ya Madini Tanzania na Maendeleo ya Uchumi, kwani mradi huu utaifanya Tanzania kuwa mzalishaji wa tatu mkubwa wa niobium duniani, ikifuata nyuma ya mataifa makubwa kama Canada na Brazil. Niobium ni madini muhimu yanayotumika katika kutengeneza aloi za chuma zinazostahimili joto kali, roketi, na vifaa vya kisasa vya kielektroniki.

Vision 2030: “Madini ni Maisha na Utajiri”

Waziri Mavunde ametumia jukwaa hilo kutoa wito wa kuongeza kasi katika utafiti. Kwa sasa, ni asilimia 16 tu ya nchi iliyofanyiwa utafiti wa kina wa kijiolojia. Chini ya mpango wa Vision 2030: Madini ni Maisha na Utajiri, Serikali inalenga kuvuka asilimia hiyo ili kugundua maeneo mapya yenye utajiri.

Lengo kuu la Vision 2030 ni kuhakikisha kuwa madini yanakuwa kitovu cha uchumi wa taifa. Hii inajumuisha kuongeza thamani ya madini (value addition) hapa nchini badala ya kusafirisha madini ghafi pekee. Hatua hii itasaidia kutengeneza ajira nyingi zaidi kwa vijana wa Kitanzania na kukuza teknolojia ya ndani.

Changamoto na Mapendekezo ya Chemba ya Migodi (TCM)

Mwenyekiti wa Chemba ya Migodi, Mhandisi Philbert Rweymamu, akizungumza kwa niaba ya wawekezaji, amempongeza Waziri Mavunde kwa kuaminiwa tena kuongoza wizara hiyo. Hata hivyo, alibainisha maeneo kadhaa yanayohitaji marekebisho ili kuharakisha kasi ya Sekta ya Madini Tanzania na Maendeleo ya Uchumi.

Miongoni mwa maeneo hayo ni:

1. Kanuni za Fedha za Kigeni: Kurahisisha mchakato wa matumizi ya fedha za kigeni kwa kampuni za madini.
2. Ushirikishwaji wa Wazawa (Local Content): Kuweka miongozo iliyo wazi itakayowezesha Watanzania wengi zaidi kushiriki katika mnyororo wa thamani.
3. Mikutano ya Mara kwa Mara: Kurejesha utaratibu wa wizara na TCM kukutana mara kwa mara ili kutatua vikwazo vya kiutendaji kwa haraka.

Jukumu la Tume ya Madini na Diplomasia ya Kiuchumi

Balozi wa Tanzania nchini Afrika Kusini, James amesisitiza kuwa mlango wa uwekezaji uko wazi. Alimpongeza Mwenyekiti wa Tume ya Madini, Dkt. Janeth Lekashingo, kwa kuiwakilisha nchi vyema katika midahalo ya Mining Indaba. Hii inaonyesha kuwa diplomasia ya kiuchumi ni nyenzo muhimu katika kuvutia mitaji mikubwa kutoka nje ambayo itachochea Sekta ya Madini Tanzania na Maendeleo ya Uchumi.

Ustawi wa Jamii: Madini kwa Ajili ya Watu

Mavunde alisisitiza kuwa uwekezaji wowote usipobadilisha maisha ya watu wa kawaida, unakuwa haujatimiza lengo. Miradi ya madini lazima ichangie katika huduma za jamii kama afya, elimu, na maji katika maeneo yanayozunguka migodi. Ustawi wa jamii ndio kipimo cha mwisho cha mafanikio ya sekta hii.

Siri Iliyofichwa Chini ya Ardhi ya Tanzania

Huku tukizungumzia Sekta ya Madini Tanzania na Maendeleo ya Uchumi, kuna siri moja ambayo wengi hawaijui. Wakati dunia ikikimbilia madini ya niobium na dhahabu, wataalamu wa kijiolojia wanadokeza kuwa Tanzania inaweza kuwa imekalia “hazina ya kijani” (green minerals) ambayo haijawahi kushuhudiwa barani Afrika.

Je, ikiwa miaka mitano ijayo, Tanzania haitakuwa tu mzalishaji wa madini, bali itakuwa kituo kikuu cha kutengeneza betri za magari ya umeme (EV batteries) duniani kote? Twist halisi ni kwamba, utajiri wa Tanzania haupo tu kwenye madini yenyewe, bali kwenye uwezo wetu wa kugeuza mchanga kuwa teknolojia. Mapinduzi haya hayataishia kwenye Pato la Taifa pekee, bali yataingia hadi mfukoni mwa kila Mtanzania anayethubutu kuwekeza kwenye elimu ya ufundi na teknolojia ya madini.

Sekta ya Madini Tanzania na Maendeleo ya Uchumi si hadithi ya kesho—ni uhalisia wa leo unaojengwa kwa jasho la wachimbaji wetu na akili za wataalamu wetu.