Bima ya afya kwa wote yaleta tumaini jipya.Sekta ya afya nchini Tanzania imeingia katika ukurasa mpya wa kihistoria baada ya Serikali imetangaza rasmi kuanza kwa utekelezaji wa mpango kabambe wa Bima ya Afya kwa Wote kwa Huduma za Afya Bora, Endelevu na za Uhakika kwa Watanzania. Hatua hii si tu ya kimkakati bali ni ukombozi kwa mamilioni ya wananchi ambao kwa muda mrefu wamekuwa wakikabiliwa na changamoto ya gharama kubwa za matibabu wakati wa dharura au magonjwa ya muda mrefu.

Kuanzia Januari 26, 2026, mfumo wa utoaji huduma za afya utabadilika kwa kiasi kikubwa, ukilenga kumpunguzia mwananchi mzigo wa papo kwa papo (out-of-pocket expenditure) anapofuata matibabu hospitalini.

BIMA YA AFYA KWA WOTE YALETA TUMAINI JIPYA_pesatu.co.tz

Maana ya Bima ya Afya kwa Wote kwa Huduma za Afya Bora, Endelevu na za Uhakika kwa Watanzania

Unapozungumzia Bima ya Afya kwa Wote kwa Huduma za Afya Bora, Endelevu na za Uhakika kwa Watanzania, unazungumzia mfumo ambao unamhakikishia kila mwananchi, bila kujali kipato chake, kupata matibabu bila vikwazo vya kifedha. Waziri wa Afya,Mohamed Mchengerwa, amesisitiza kuwa huu ni mkakati wa makusudi wa Serikali kuhakikisha huduma za afya zinakuwa haki na si anasa.

Gharama na Wanufaika wa Mpango Huu

Moja ya maswali ambayo Watanzania wengi wamekuwa wakijiuliza ni kuhusu gharama. Serikali imeweka utaratibu rafiki ambapo:

Kaya: Itachangia kiasi cha Shilingi 150,000 kwa mwaka.
Idadi ya watu: Gharama hii inahusisha watu hadi sita (6) ndani ya kaya moja.
Mchanganuo wa Kaya: Mwanachama mkuu, mwenza wake (mke/mume), pamoja na wategemezi wanne (4).

Hii ina maana kuwa kwa Shilingi 12,500 tu kwa mwezi (ukigawanya ile 150,000), familia nzima inapata kinga ya matibabu mwaka mzima. Huu ni uwekezaji mdogo sana ukilinganisha na gharama za upasuaji au matibabu ya magonjwa ya kuambukiza na yasiyoambukiza ambayo yanaweza kugharimu mamilioni ya fedha.

Jukumu la TIRA na Usimamizi wa Sheria ya Bima

Ili kuhakikisha kuwa Bima ya Afya kwa Wote kwa Huduma za Afya Bora, Endelevu na za Uhakika kwa Watanzania inafanya kazi kwa ufanisi, Mamlaka ya Usimamizi wa Bima Tanzania (TIRA) imepewa jukumu la kusimamia skimu zote za bima.

Kamishna wa Bima Tanzania, Dkt. Baghayo Saqware, ameeleza kuwa TIRA imewekeza katika mifumo ya kisasa ya kidijitali ili kufuatilia utoaji wa huduma. Lengo ni kuhakikisha kuwa mwanachama hapotezi haki yake anapofika hospitalini.

Vipaumbele vya TIRA katika Utekelezaji:

Elimu kwa Umma: Kuhakikisha kila Mtanzania, kuanzia mjini hadi vijijini, anaelewa umuhimu wa kujiunga na bima hii.
Ulinzi wa Mtumiaji: Kupitia muongozo maalum wa kushughulikia malalamiko, mwanachama atakuwa na sehemu ya kusemea iwapo atanyimwa huduma au kupata huduma duni.
Usimamizi wa Skimu: Kuhakikisha kampuni na skimu za bima zina ukwasi wa kutosha kulipia madai ya hospitali ili huduma zisikwame.

Makundi Maalum na Kinga kwa Wasio na Uwezo

Serikali imejipambanua kama mlezi wa wanyonge. Katika kutekeleza Bima ya Afya kwa Wote kwa Huduma za Afya Bora, Endelevu na za Uhakika kwa Watanzania, wale wasio na uwezo kabisa hawataachwa nyuma.

Waziri Mchengerwa ameweka wazi kuwa makundi yafuatayo yataendelea kugharamiwa na Serikali:

Wazee: Wale waliofikia umri wa kustaafu na wasio na kipato.
Watoto: Hususan watoto walio katika mazingira magumu.
Wajawazito: Ili kupunguza vifo vya mama na mtoto.
Watu wenye Ulemavu: Ili kuondoa vikwazo vya kiuchumi katika kupata huduma za kibingwa.

Uamuzi huu unathibitisha kuwa falsafa ya “Bima ya Afya kwa Wote” haina maana ya “Bima kwa Wenye Fedha tu,” bali ni mfumo jumuishi unaozingatia usawa na utu.

Umuhimu wa Mfumo wa Rufaa

Ili mfumo huu uwe endelevu, ni lazima wananchi wafuate utaratibu wa rufaa. Huwezi kuanzia Hospitali ya Taifa ya Muhimbili kwa ajili ya kutibiwa mafua. Mpango wa Bima ya Afya kwa Wote kwa Huduma za Afya Bora, Endelevu na za Uhakika kwa Watanzania unahimiza matumizi ya vituo vya afya vya ngazi ya msingi (Dispensary na Health Centers) kabla ya kwenda ngazi za juu. Hii itasaidia kupunguza msongano katika hospitali kubwa na kuhakikisha madaktari bingwa wanashughulikia kesi zinazohitaji utaalamu wao pekee.

Changamoto na Ufumbuzi: Mtazamo wa TIRA

Dkt. Saqware amebainisha kuwa safari ya kuelekea ufanisi wa asilimia 100 inaweza kuwa na changamoto, lakini TIRA imejiandaa. Kupitia mifumo ya TEHAMA, itakuwa rahisi kutambua mwanachama na kuhakiki huduma anazopata kwa muda halisi (Real-time tracking). Hii itapunguza udanganyifu (fraud) ambao umekuwa ukiathiri skimu nyingi za bima huko nyuma.

Pia, ushirikiano kati ya Serikali za Mitaa na Wizara ya Afya ni muhimu. Elimu inatakiwa kutolewa ngazi ya vijiji ili wananchi waelewe kuwa Shilingi 150,000 ni akiba ya afya na si kodi. Ni kinga inayokuja kukusaidia wakati ambapo huna hata senti mfukoni.

Lakini kwa sasa, ukweli unabaki kuwa: kujiunga na bima hii ni sawa na kuwa na mwavuli wakati wa jua; hata kama mvua hainyeshi, unajisikia salama.