WATOA HUDUMA KUPEWA MWONGOZO MPYA NA TISEZA

Watoa huduma kupewa mwongozo mpya na TISEZA . Katika jitihada za kuhakikisha kuwa Tanzania inaendelea kuwa kivutio kikuu cha mitaji barani Afrika, Mamlaka ya Uwekezaji na Maeneo Maalum ya Kiuchumi Tanzania (TISEZA) imepiga hatua nyingine muhimu. Katika kikao cha kihistoria kilichofanyika jijini Dar es Salaam, TISEZA imekutana na zaidi ya watoa huduma 100 wa sekta ya uwekezaji. Lengo kuu la mkutano huu si lingine bali ni kuimarisha mazingira ya uwekezaji Tanzania kwa kuwarasimisha watoa huduma hao na kuhakikisha wanatoa huduma zenye viwango vya kimataifa.

Sekta ya uwekezaji ni uti wa mgongo wa uchumi wa kisasa. Hata hivyo, bila mfumo thabiti wa kusimamia wale wanaowaongoza wawekezaji wanapofika nchini, juhudi za serikali zinaweza kukwama. Hatua hii ya TISEZA inakuja wakati muafaka ambapo ushindani wa kuvutia mitaji ya kigeni (FDI) ni mkubwa, na nchi zinazofanya vizuri ni zile zenye mifumo ya uwazi na usalama.

Soma kwa undani zaidi : Mazingira wezeshi ya uwekezaji Tanzania

Kwa Nini TISEZA Inalenga Kuboresha Mazingira ya Uwekezaji Tanzania?

Mkurugenzi Mtendaji wa TISEZA, Gireald Teri, amesema kuwa uamuzi wa kuwaita watoa huduma hawa unatokana na ukweli kwamba wao ndio kiungo cha kwanza kati ya mwekezaji na fursa zilizopo nchini. Mazingira ya uwekezaji Tanzania yanategemea sana weledi wa wanasheria, wahasibu, washauri wa kodi, na mawakala wa ardhi.

“Wawekezaji wengi wakija kufanya biashara na wawekezaji nchini huwa wanatumia kada mbalimbali za watoa huduma hapa nchini. Wanatafuta wanasheria wa kuwasaidia kusajili makampuni, wataalamu wa kutafuta ardhi kwa ajili ya viwanda, na wataalamu wa hesabu na kodi,” amesema Teri.

Ikiwa watoa huduma hawa watakuwa na weledi mdogo au kukosa uaminifu, athari yake ni moja kwa moja kwa sifa ya nchi. Kwa kuwarasimisha, TISEZA inatengeneza “safu ya ulinzi” itakayohakikisha kila mwekezaji anayekanyaga ardhi ya Tanzania anapata huduma sahihi kwa gharama halali, jambo ambalo ni nguzo kuu katika kuboresha mazingira ya uwekezaji Tanzania.

Soma Zaidi : Serikali yazidi kuwekeza kwenye mazingira ya uwekezaji

Vita Dhidi ya Matapeli na Urasimishaji wa Huduma

Moja ya changamoto kubwa inayoweza kuharibu mazingira ya uwekezaji Tanzania ni kuwepo kwa watu wasio waaminifu au “matapeli” ambao hujifanya washauri wa uwekezaji. Watu hawa mara nyingi huwatoza wawekezaji gharama kubwa zisizo na msingi au kutoa taarifa za uongo kuhusu sheria na taratibu za nchi.

TISEZA imeamua kukabiliana na hali hii kwa kutoa vyeti na leseni za muda maalum (mwaka mmoja) kwa watoa huduma waliofanyiwa uhakiki. Hatua hii itawasaidia wawekezaji kuwatambua kwa urahisi wataalamu waliosajiliwa na mamlaka husika.

“Tunawafanyia semina na kuwapa leseni za kuwatazama kwa kipindi cha mwaka mmoja. Tunawafundisha namna ya kutoa huduma ili kuepuka wawekezaji kutumia watu ambao ni matapeli, ambao mwisho wa siku wanachafua taswira ya nchi yetu kama sehemu salama,” amesema Teri.

Faida za Urasimishaji kwa Wadau wa Uwekezaji

Marekebisho haya hayatufaidi serikali pekee, bali pia yanawanufaisha watoa huduma wenyewe na wawekezaji. Mathias Mhina kutoka Ofisi ya Wanasheria ya FIN & LAW, ambaye alikuwa mshiriki wa mkutano huo, amebainisha kuwa urasimishaji utaleta “ushindani wa haki”.

Wakati huduma zinapokuwa rasmi, bei za huduma za kisheria na kitalamu zinakuwa wazi na zenye ushindani. Hii inamuondolea mwekezaji hofu ya “kupigwa” bei kubwa na kumpa uhuru wa kufanya maamuzi ya haraka ya kuwekeza mitaji yake nchini. Hili ni ongezeko kubwa la thamani katika mazingira ya uwekezaji Tanzania kwani linapunguza gharama za kufanya biashara (Cost of doing business).

Jukumu la Elimu na Semina katika Kukuza Weledi

William Karage, Mwezeshaji kutoka TISEZA, amesema kuwa mpango huu ni sehemu ya mkakati mpana wa serikali wa kuboresha mazingira ya biashara. Kupitia semina zinazotolewa, watoa huduma wanajifunza mabadiliko ya hivi karibuni ya kisheria, sera mpya za kodi, na taratibu za kisasa za usajili wa miradi chini ya maeneo maalum ya kiuchumi (EPZ na SEZ).

Uwekezaji wenye tija huleta matokeo chanya yafuatayo:

1. Ongezeko la Ajira: Miradi mipya inamaanisha nafasi mpya za kazi kwa vijana wa Kitanzania.
2. Mapato ya Serikali: Kodi zinazolipwa na kampuni zilizofanikiwa husaidia kujenga miundombinu kama barabara na hospitali.
3. Teknolojia Mpya: Wawekezaji wa kigeni huleta teknolojia ya kisasa inayosaidia kukuza viwanda vya ndani.

Haya yote yanawezekana tu ikiwa mazingira ya uwekezaji Tanzania yatakuwa rafiki na yenye kutabirika.

Soma kwa undani zaidi : Serikali kuendeleza kuweka mazingira rafiki ya uwekezaji

Mtazamo wa Baadaye: Digitali na Usimamizi wa Watoa Huduma

Katika miaka ya hivi karibuni, Tanzania imepiga hatua kubwa katika kurahisisha mifumo ya usajili kupitia “Single Window System”. Hata hivyo, mguso wa kibinadamu bado unahitajika. TISEZA inalenga kuunganisha urasimishaji huu wa watoa huduma na mifumo ya kidijitali. Katika siku za usoni, mwekezaji akiwa nchini kwake anaweza kuingia kwenye kanzi data (database) ya TISEZA na kuona orodha ya watoa huduma wenye leseni hai.

Hii itaondoa kabisa nafasi ya madalali wasio rasmi na kuimarisha imani ya kimataifa. Tanzania haishindani tu na nchi jirani za Afrika Mashariki, bali inashindana na dunia nzima. Kwa hiyo, ubora wa mazingira ya uwekezaji Tanzania ni kigezo namba moja cha ushindi.

Changamoto Zinazofanyiwa Kazi

Licha ya jitihada hizi, bado kuna kazi ya kufanya. TISEZA inatambua kuwa urasimu (red tape) bado unaweza kuwa kikwazo. Hivyo, kikao hiki na watoa huduma ni mwanzo wa mazungumzo ya kudumu ya jinsi ya kupunguza muda unaotumika kuanzisha mradi kuanzia hatua ya wazo hadi uzalishaji (Time to Market).

Soma zaidi : Serikali yazidi kuhimiza uwekezaji nchini

Upande wa Pili wa Sarafu ya Uwekezaji

Hapa kuna jambo ambalo wengi hawalizungumzii: Je, nini kitatokea ikiwa mtoa huduma aliyerasimishwa na TISEZA atashindwa kutoa huduma kwa viwango vilivyotarajiwa?

TISEZA imeweka wazi kuwa leseni hizi si za kudumu. Kuna mfumo wa “Blacklisting”. Mtoa huduma yeyote atakayebainika kushiriki katika vitendo vya kudhulumu mwekezaji au kutoa ushauri potofu kwa makusudi ili kukwepa kodi, hatapoteza tu leseni yake ya TISEZA, bali jina lake litachapishwa hadharani kama onyo kwa wengine.

Hii ina maana kwamba mazingira ya uwekezaji Tanzania sasa yanalindwa na “mjeledi” wa kisheria. Urasimishaji huu siyo tu nembo ya sifa, bali ni mkataba wa uwajibikaji. Kwa mara ya kwanza, mtoa huduma wa Kitanzania anakuwa na dhima ya moja kwa moja kwa serikali kuhusu jinsi anavyomshika mkono mgeni. Hii inabadilisha mchezo mzima—kutoka kwenye udalali wa mtaani hadi kwenye uwakilishi wa kitaalamu wenye hadhi ya kiserikali.

Jitihada za TISEZA ni kielelezo cha dhamira ya dhati ya serikali ya awamu ya sita katika kukuza uchumi. Kwa kuhakikisha watoa huduma zaidi ya 100 wanakuwa sehemu ya mfumo rasmi, nchi inapunguza vihatarishi na kuongeza tija.

Mazingira ya uwekezaji Tanzania sasa yanatabirika zaidi, salama zaidi, na yenye faida zaidi kwa kila mhusika.