TRA YATOA UTARATIBU MPYA UINGIZAJI MAFUTA YA KULA

TRA yatoa utaratibu mpya uingizaji mafuta ya kula. Mamlaka ya Mapato Tanzania (TRA) imetangaza rasmi kuanza kwa mchakato wa utekelezaji wa utaratibu mpya wa kuingiza mafuta ya kula nchini, hatua inayolenga kurahisisha biashara kati ya Tanzania Bara na Zanzibar. Mabadiliko haya yanakuja kama sehemu ya mikakati ya Serikali ya Awamu ya Sita chini ya Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan katika kuhakikisha mazingira ya biashara yanaboreka na kodi inalipwa kwa hiari na haki.

Akizungumza jijini Dar es Salaam wakati wa ziara ya Kamati ya Bajeti ya Baraza la Wawakilishi la Zanzibar, Kamishna Mkuu wa TRA, Yusuph Mwenda, amebainisha kuwa Mamlaka hiyo tayari imeanza kuchukua hatua madhubuti. Hatua hizi ni pamoja na kuunda kamati ndogo ya wataalam itakayohakikisha kuwa utekelezaji wa mfumo huu unakuwa na tija kwa pande zote mbili za Muungano.

Soma zaidi : TRA kuwachukulia hatua waingizaji mafuta ya kula

Kamati ya Wataalam na Utaratibu Mpya wa Kuingiza Mafuta ya Kula

Ili kuhakikisha kuwa hakuna mkwamo katika utekelezaji, TRA imeshirikiana na wadau mbalimbali kuunda kamati maalum. Kamati hii inahusisha:

• Wizara ya Kilimo kupitia Bodi ya Nafaka na Mazao Mchanganyiko.
• Maofisa waandamizi wa Forodha (Customs).
• Waagizaji wakubwa wa mafuta ya kula nchini.

Lengo la kamati hii ni kuweka miongozo ya kiufundi itakayotumika kuanza kutumika kwa utaratibu mpya wa kuingiza mafuta ya kula hivi karibuni. Mwenda amesisitiza kuwa lengo si tu kukusanya kodi, bali ni kuchochea ukuaji wa uchumi wa buluu na kuimarisha bandari ndogo ndogo ambazo zimekuwa zikitumika kama vituo vikuu vya usafirishaji wa bidhaa hiyo.

Soma zaidi : TRA yatangaza ujio mpya wa ukusanyaji

Kuchangamsha Bandari za Bagamoyo, Mbweni na Kunduchi

Moja ya faida kubwa za utaratibu huu ni kufufua na kuchangamsha shughuli za kiuchumi katika bandari za mikoa ya Pwani na Dar es Salaam. Bandari za Bagamoyo, Mbweni, na Kunduchi zimetajwa kuwa ndizo zitakazotumika zaidi katika uingizaji wa mafuta hayo. Hii itatoa fursa za ajira kwa vijana na kuongeza mzunguko wa fedha kwa wafanyabiashara wadogo wa maeneo hayo.

Punguzo la Kodi na Ulinzi wa Viwanda vya Ndani

Katika kile kinachoonekana kama habari njema kwa wafanyabiashara, Kamishna Mwenda ametangaza kuwa kutakuwa na punguzo la kodi kwa mafuta yanayoingia Tanzania Bara kutokea Zanzibar.

“Tutatoa punguzo kwa mafuta yanayoingia Tanzania Bara kutoka Zanzibar ili kuwawezesha wanaoingiza mafuta hayo kupata faida, Serikali kupata kodi na pia kulinda viwanda vya ndani,” amesema Mwenda.

Hii ni mizani muhimu sana. Serikali inatambua kuwa kuna viwanda vingi vya usafishaji mafuta (refineries) ndani ya Tanzania Bara. Hivyo, utaratibu mpya wa kuingiza mafuta ya kula umeandaliwa kwa namna ambayo hautaua viwanda vya ndani, bali utaleta ushindani wenye afya utakaopelekea bei ya mafuta ya kula kushuka kwa mlaji wa mwisho (mwananchi).

Soma kwa undani zaidi : TRA yachukua hatua wanaoficha mafuta

Onyo Kali Dhidi ya Magendo na Ukwepaji Kodi

Pamoja na kutoa nafuu hizo, TRA haijalegeza kamba katika suala la usimamizi wa sheria. Kamishna Mwenda ametoa onyo kali kwa wafanyabiashara ambao wanafikiria kutumia mwanya wa utaratibu huu kufanya biashara za magendo.

Serikali imejipanga na mifumo ya kisasa ya ufuatiliaji wa bidhaa tangu zinapoingia bandarini hadi sokoni. Yeyote atakayebainika kukiuka utaratibu mpya wa kuingiza mafuta ya kula kwa kuingiza bidhaa kinyume cha sheria, hatua kali za kisheria zitachukuliwa dhidi yake, ikiwemo kutaifishwa kwa bidhaa na faini kubwa.

Mfumo wa IDRAS: Mapinduzi ya Kidijitali TRA

Katika ziara hiyo, Kamati ya Bajeti ya Baraza la Wawakilishi ilijifunza namna mfumo wa Integrated Domestic Revenue Administration System (IDRAS) unavyofanya kazi. Mfumo huu ni moyo wa mapinduzi ya kodi Tanzania kwa sasa. Unawawezesha walipakodi:

1. Kupata huduma popote walipo bila kufika ofisi za TRA.
2. Kupunguza mwingiliano wa ana kwa ana kati ya mtumishi na mlipakodi (kuzuia rushwa).
3. Kuokoa muda na gharama za uendeshaji biashara.

Mwenyekiti wa Kamati hiyo, Ali Suleiman Ameir, ameipongeza TRA kwa kutumia teknolojia hii ambayo inafanya ukusanyaji wa mapato kuwa wa uwazi na wenye ufanisi mkubwa.

Soma zaidi : Utaratibu mpya kutoa vibali

Umuhimu wa Kodi kwa Maendeleo ya Taifa

Ali Suleiman Ameir amesisitiza kuwa kodi inayokusanywa kupitia utaratibu mpya wa kuingiza mafuta ya kula na vyanzo vingine ndiyo inayojenga barabara, hospitali, na kugharamia miradi mikubwa kama SGR na Bwawa la Mwalimu Nyerere. Aliahidi kuwa Baraza la Wawakilishi litaendelea kutoa elimu kwa jamii ili wananchi waelewe kuwa kulipa kodi si adhabu, bali ni uzalendo.

Wajumbe wa kamati hiyo waliongeza kuwa, udhibiti wa magendo ni jukumu la kila mwananchi. Ikiwa soko litajaa bidhaa za magendo, Serikali itakosa mapato na viwanda vyetu vitafungwa, jambo litakalosababisha ukosefu wa ajira kwa vijana wetu.

Je, Huu ni Utaratibu wa Mafuta tu, au Kuna Zaidi?

Hapa ndipo mambo yanapovutia. Wakati wadau wengi wakitazama utaratibu mpya wa kuingiza mafuta ya kula kama njia ya kupata mafuta ya kupikia kwa bei nafuu, wachambuzi wa masuala ya uchumi wanabaini kitu kingine kikubwa: “The Zanzibar Gateway.”

Inasemekana kuwa utaratibu huu ni majaribio ya (pilot project) kwa ajili ya bidhaa nyingine nyingi kama sukari na mchele. Ikiwa mfumo huu utafanikiwa katika mafuta ya kula, huenda Zanzibar ikawa kitovu kikuu cha usambazaji (Logistics Hub) kwa kanda nzima ya Afrika Mashariki kupitia Tanzania Bara.

Lakini kuna siri moja ambayo wafanyabiashara wengi bado hawajaing’amua: Utaratibu mpya wa kuingiza mafuta ya kula unakuja na “Digital Stamp” maalum ya kielektroniki ambayo itafuatilia kila dumu la mafuta kuanzia linapotoka bandari ya Zanzibar hadi linapofika jikoni kwako. Hii ina maana kuwa, kwa mara ya kwanza, mwananchi ataweza kuhakiki ubora na usalama wa mafuta anayotumia kwa kutumia simu yake ya mkononi tu!

Hivyo, utaratibu huu si tu kuhusu kodi na biashara, bali ni kuhusu usalama wa afya ya Mtanzania. Mafuta yoyote yatakayopatikana mtaani bila alama hiyo ya kidijitali yatachukuliwa kuwa ni sumu au magendo