NDEJEMBI AAGIZA UKAGUZI WA MAGHALA YA MAFUTA

Ndejembi aagiza ukaguzi wa Maghala ya Mafuta.Katika hali inayolenga kulinda uchumi wa nchi na kuhakikisha huduma za kijamii hazisimami, Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania imechukua hatua madhubuti kuimarisha usalama wa mafuta Tanzania. Waziri wa Nishati, Deogratius Ndejembi, ametoa agizo zito kwa Mamlaka ya Udhibiti wa Huduma za Nishati na Maji (EWURA) kufanya ukaguzi wa kina katika maghala yote ya kuhifadhia mafuta nchini ili kubaini na kudhibiti wafanyabiashara wenye nia ya kuficha nishati hiyo muhimu.

Hatua hii inakuja wakati ambapo mivutano ya kijiopolitika katika eneo la Mashariki ya Kati ikiendelea kutishia mnyororo wa usambazaji wa nishati duniani. Kwa Tanzania, msimamo wa serikali ni kuwa hakuna kisingizio chochote kitakachokubalika kwa mfanyabiashara yeyote kusababisha uhaba wa bandia kwa lengo la kusubiri bei ipande sokoni.

Soma zaidi : Timu maalum kuundwa kufatilia maghala ya mafuta

Mikakati ya Serikali Kuimarisha Usalama wa Mafuta Tanzania

Akizungumza jijini Dodoma wakati wa kikao na taasisi zilizo chini ya Wizara ya Nishati, Ndejembi amewahakikishia Watanzania kuwa nchi iko salama. Lengo kuu la ziara na maelekezo yake ni kuhakikisha kuwa usalama wa mafuta Tanzania unatafsiriwa kwa vitendo kupitia upatikanaji wa nishati hiyo kwenye vituo vyote vya mafuta nchini, kuanzia mijini hadi vijijini.

“Nchi ina usalama mkubwa wa mafuta. Serikali imejipanga vizuri kuhakikisha wananchi katika maeneo yote wanapata huduma bila vikwazo. Hivyo basi, EWURA anapaswa kuhakikisha hakuna mafuta yanayofichwa katika maghala ya kuhifadhi,”amesisitiza Ndejembi.

Ili kuongeza nguvu katika usimamizi huu, Waziri ameelekeza kuundwa kwa timu maalum ya wataalamu itakayofuatilia mwenendo wa uingizaji wa mafuta nchini. Timu hii itahusisha wadau muhimu kama:

1. Wakala wa Uagizaji wa Mafuta kwa Pamoja (PBPA)
2. Mamlaka ya Udhibiti wa Huduma za Nishati na Maji (EWURA)
3. Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC)
4. Vyombo vya Ulinzi na Usalama

Kazi ya timu hii itakuwa ni kufuatilia hatua kwa hatua mafuta yote yaliyoagizwa ambayo yapo njiani kuja nchini ili yafike kwa wakati. Hii ni hatua ya kimkakati ya kuzuia tamaa ya baadhi ya wafanyabiashara ambao wanaweza kujaribu kukiuka mikataba na kupeleka mafuta kwenye nchi jirani ambako bei imepanda maradufu.

Soma zaidi : Uwepo wa maghala ya mafuta

Akiba ya Mafuta na Takwimu za PBPA na TPDC

Moja ya nguzo kuu za usalama wa mafuta Tanzania ni uwepo wa akiba ya kutosha inayoweza kuhimili mitikisiko ya soko la dunia kwa muda mrefu. Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati, Dkt. James Mataragio, ametoa kauli ya faraja kwa kusema kuwa nchi ina akiba ya kutosha ya mafuta inayoweza kutosheleza mahitaji hadi mwezi Julai 2026.

Uhakika huu unatokana na hatua za awali zilizochukuliwa na serikali kushirikiana na taasisi zake kuhakikisha kunakuwa na gharama himilivu. Takwimu zilizotolewa na Mtendaji Mkuu wa PBPA, Erasto Simon, zinaonyesha picha halisi ya nguvu ya akiba yetu:

• Petroli: Lita milioni 474 (Inatosheleza siku 78)
• Dizeli: Lita milioni 392 (Inatosheleza siku 50)
• Mafuta ya Ndege: Lita milioni 55 (Inatosheleza siku 91)

Takwimu hizi zinajumuisha mafuta yaliyopo tayari ndani ya nchi na yale yaliyo kwenye meli yakielekea bandari zetu. Hii inadhihirisha kuwa juhudi za TPDC katika kusaini mikataba na wazabuni mapema zimezaa matunda katika kulinda uchumi wa taifa dhidi ya mfumuko wa bei za nishati.

Soma kwa undani zaidi : Wanaoficha mafuta kukiona

Jukumu la EWURA katika Kudhibiti Soko

Mkurugenzi Mkuu wa EWURA, Dkt. James Andilile, amebainisha kuwa kwa sasa soko la mafuta nchini liko imara na hakuna mfumuko wa bei usio wa kawaida. Jukumu la mamlaka hiyo sasa ni kuhakikisha kuwa hali hiyo ya utulivu haichafuliwi na mbinu za kitapeli za kuficha bidhaa. EWURA inaendelea kushirikiana na waagizaji na wauzaji ili kutatua changamoto za kiufundi kwa haraka, ikizingatia kuwa nishati ni injini ya maendeleo ya viwanda na usafirishaji.

Udhibiti huu ni muhimu kwa sababu mafuta yanagusa kila nyanja ya maisha ya Mtanzania. Kuanzia nauli za daladala, gharama za kusafirisha mazao kutoka mashambani kwenda sokoni, hadi uendeshaji wa mitambo ya viwandani, yote yanategemea uthabiti wa sekta ya nishati.

Soma zaidi : Ukomeshaji wa uhaba wa mafuta

Changamoto za Kimataifa na Ustahimilivu wa Tanzania

Ingawa hali ya biashara ya mafuta duniani haijatulia kutokana na migogoro ya Mashariki ya Kati, Tanzania imeweza kujitofautisha kupitia mfumo wake wa uagizaji wa mafuta kwa pamoja (Bulk Procurement System). Mfumo huu unaruhusu serikali kuwa na sauti ya pamoja na uwezo wa kujadiliana bei nzuri, jambo linalochangia kwa kiasi kikubwa katika usalama wa mafuta Tanzania.

Waziri Ndejembi ameweka wazi kuwa serikali haitavumilia ukiukwaji wa mikataba. “Hali ya biashara ya mafuta huko duniani si ya kuridhisha, baadhi ya nchi bei imepanda maradufu. Wafanyabiashara wasiingie tamaa, sitarajii kuona mikataba tuliyoingia ikikiukwa,” amesema.

Je, Tanzania Inaweza Kuwa “Hub” ya Nishati Kusini mwa Jangwa la Sahara?

Wakati mataifa mengi yakihangaika na uhaba wa mafuta, takwimu za akiba ya Tanzania hadi mwaka 2026 zinaashiria jambo kubwa zaidi kuliko utulivu wa ndani tu. Kwa kuimarisha usalama wa mafuta Tanzania, nchi inajipambanua kama kitovu (hub) cha nishati kwa nchi zisizo na bandari (landlocked countries) kama Zambia, Malawi, DRC, na Uganda.

Ikiwa Tanzania itaendelea kuwa na ziada na usimamizi madhubuti wa maghala, tunaweza kuona mabadiliko ya kiuchumi ambapo Tanzania haishanyi tu biashara ya kupitisha mafuta, bali inakuwa mdhibiti mkuu wa bei za nishati katika ukanda wa Afrika Mashariki na Kati.

Hii ina maana kuwa ulinzi wa maghala yetu leo, ni ufunguo wa utawala wa kiuchumi wa kikanda kesho. Usalama huu si tu kwa ajili ya kuwasha taa au kuendesha magari yetu, bali ni silaha ya kidiplomasia na kiuchumi itakayoifanya Tanzania kuwa “Dubai ya Afrika Mashariki” katika sekta ya mafuta na gesi.

Kwa kumalizia, juhudi za Deogratius Ndejembi na timu nzima ya Wizara ya Nishati ni kielelezo cha uongozi unaotazama mbali. Kupitia usimamizi thabiti wa EWURA, PBPA, na TPDC, usalama wa mafuta Tanzania unabaki kuwa kipaumbele namba moja. Watanzania wanaweza kuendelea na shughuli zao za kila siku kwa amani, wakijua kuwa serikali yao imeweka kinga madhubuti dhidi ya misukosuko ya kiuchumi inayoweza kutokana na nishati.