MAVUNDE AZINDUA KIWANDA CHA KUZALISHA MKAA MBADALA

Mavunde azindua kiwanda cha kuzalisha Mkaa Mbadala .Mkoa wa Tabora umeingia katika historia mpya ya uhifadhi wa mazingira na ukuzaji wa sekta ya kilimo nchini Tanzania baada ya Waziri wa Madini, Anthony Mavunde , kuzindua rasmi Kiwanda cha Rafiki Briquettes. Uzinduzi huu ni sehemu ya mkakati kabambe wa Serikali ya Awamu ya Sita, chini ya uongozi wa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan, wa kuhakikisha nchi inahamia kwenye matumizi ya nishati safi na kuachana na uharibifu wa misitu.

Tabora, inayofahamika kama kitovu cha uzalishaji wa tumbaku nchini, imekuwa ikikabiliwa na changamoto kubwa ya ukataji miti kwa ajili ya kuni za kukaushia zao hilo. Hata hivyo, kuanzia Februari 21, 2026, mwelekeo huo umeanza kubadilika rasmi. Kiwanda hiki kipya, kilichogharimu takriban shilingi bilioni 3, kinakuja na suluhisho la kudumu: nishati mbadala ya kukaushia tumbaku.

Soma zaidi : Mapinduzi sekta ya nishati Tanzania

Maono ya Rais Samia na Utekelezaji wa Wizara ya Madini

Waziri Mavunde amesisitiza kuwa ujenzi wa kiwanda hiki ni utekelazaji wa moja kwa moja wa maelekezo ya Rais Samia Suluhu Hassan kuhusu umuhimu wa nishati safi ya kupikia na matumizi ya nishati mbadala viwandani na mashambani.

“Tunachokiona leo hapa Tabora ni mapinduzi ya kijani. Tumekuwa tukipoteza ekari nyingi za misitu kila mwaka ili kukausha tumbaku, lakini sasa tunaleta mkaa mbadala (briquettes) unaotokana na makaa ya mawe ya Kiwira. Hii si tu inalinda mazingira yetu, bali inaongeza ufanisi katika zao la tumbaku,” amesema Waziri Mavunde wakati wa hafla ya uzinduzi huo.

Kwa mujibu wa takwimu, wakulima wa tumbaku mkoani Tabora wanazalisha wastani wa tani 95,000 kwa mwaka. Awali, uzalishaji huu ulitegemea kuni kwa asilimia kubwa, jambo lililopelekea jangwa kuanza kunyemelea mikoa ya Kanda ya Magharibi. Kupitia nishati mbadala ya kukaushia tumbaku, mnyororo wa thamani wa zao hili unakwenda kuwa wa kisasa na wenye tija zaidi.

Soma kwa undani : Mageuzi siku 100 za Rais Samia ya Nishati,Umeme

Faida za Nishati Mbadala ya Kukaushia Tumbaku kwa Mkulima na Mazingira

Matumizi ya mkaa mbadala wa Rafiki Briquettes yana faida nyingi ambazo ni muhimu kwa ukuaji wa uchumi wa mwananchi mmoja mmoja na Taifa kwa ujumla.

1. Uhifadhi wa Misitu na Mazingira

Kila tani moja ya mkaa mbadala inayotumiwa huokoa takriban miti 10 hadi 15 ambayo ingekatwa kwa ajili ya kuni. Hii ina maana kuwa kuanzishwa kwa kiwanda hiki chenye uwezo wa kuzalisha tani 20 kwa siku kutaokoa maelfu ya ekari za misitu ya asili ya Miombo mkoani Tabora.

2. Kupunguza Gharama za Uzalishaji

Tofauti na kuni ambazo zimekuwa adimu na ghali kutokana na umbali wa misitu, nishati mbadala ya kukaushia tumbaku inapatikana kwa urahisi na inawaka kwa muda mrefu zaidi, jambo linalomsaidia mkulima kupunguza gharama za uendeshaji wa tanuru la kukaushia.

3. Ubora wa Zao la Tumbaku

Mkaa mbadala unatoa joto thabiti na lisilo na moshi mwingi mchafu, hali inayosaidia tumbaku kukauka katika kiwango kilekile cha ubora kinachohitajika kwenye soko la kimataifa.

Soma hapa : Korea Kusini yaunga mkono matumizi nishati safi

STAMICO na Kasi ya Ujenzi wa Viwanda vya Mkaa Mbadala

Shirika la Madini la Taifa (STAMICO), chini ya Mkurugenzi Mtendaji Dkt. Venance Mwasse, limekuwa kinara katika kuhakikisha ajenda ya nishati safi inafanikiwa. Dkt. Mwasse amebainisha kuwa uzinduzi wa kiwanda cha Tabora ni mwanzo tu wa safari ndefu ya viwanda sita nchini.

“Tayari tunacho kiwanda Dodoma ambacho ujenzi wake unaendelea, na tunatarajia kujenga vingine vitano katika mikoa mbalimbali ikiwemo Geita. Lengo letu ni kuhakikisha nchi nzima inapata mkaa huu mbadala uliothibitishwa na Shirika la Viwango Tanzania (TBS),” amesema Dkt. Mwasse.

Aidha, STAMICO imeelekezwa na Waziri Mavunde kuongeza uzalishaji wa makaa ya mawe katika Mgodi wa Kiwira ili kutosheleza mahitaji ya viwanda hivi. Hii itaenda sambamba na uzalishaji wa nishati ya umeme, jambo litakalochochea kasi ya maendeleo ya viwanda nchini.

Mchango wa STAMICO Katika Ajira

Kiwanda cha Tabora pekee kinatarajiwa kuzalisha ajira zaidi ya 200, zikiwemo za moja kwa moja na zisizo za moja kwa moja. Hii inajumuisha vijana watakaoajiriwa kiwandani, wasafirishaji, na mawakala wa usambazaji katika mikoa ya Tabora, Kigoma, Katavi, Rukwa, na Singida.

Soma zaidi : Matumizi sahihi ya nishati

Usimamizi na Ushindani wa Kibiashara

Balozi Simon Sirro, Mwenyekiti wa Bodi ya STAMICO, ameweka wazi kuwa shirika hilo haliko kutoa huduma tu, bali kujiendesha kibiashara na kwa ufanisi. Amesisitiza kuwa STAMICO lazima ishindane na makampuni binafsi ya uchimbaji ili kutoa gawio nono kwa Serikali.

“Briquettes zetu zina ubora wa hali ya juu na soko lipo. Ni lazima tuhakikishe usimamizi unakuwa imara ili bidhaa hii iweze kuwafikia wananchi wengi zaidi kwa bei nafuu. Hatuwezi kuendelea kutegemea njia za kizamani wakati tuna rasilimali ya kutosha ya makaa ya mawe,” amesema Balozi Sirro.

Pia, Kamati ya Kudumu ya Bunge ya Nishati na Madini, kupitia Mwenyekiti wake Subira Mgalu, imetoa pongezi kwa STAMICO. Mgalu amebainisha kuwa kuongezeka kwa matumizi ya nishati safi kutoka asilimia 6 hadi 27 ni mafanikio makubwa yanayopaswa kuungwa mkono na kila mdau.

Makubaliano na WETCU: Neema kwa Wakulima wa Tabora

Katika hatua nyingine ya kihistoria, STAMICO imesaini Mkataba wa Makubaliano (MoU) na Chama Kuu cha Ushirika wa Tumbaku Mkoa wa Tabora (WETCU). Makubaliano haya yanalenga kuwaunganisha wakulima wote wa mkoa huo na matumizi ya nishati mbadala ya kukaushia tumbaku.

Kwa kupitia WETCU, wakulima watapata mkaa huo kwa urahisi zaidi, na mawakala wameshapatiwa vyeti na makontena ya kuhifadhia mkaa huo katika mikoa mitano. Hii inahakikisha kuwa hakuna mkulima atakayekwama kufuata teknolojia hii mpya.

Jedwali la Maelezo ya Mradi wa Rafiki Briquettes

Uzinduzi wa Kiwanda cha Rafiki Briquettes mkoani Tabora si tukio la kisiasa tu, bali ni ufunguzi wa milango ya kiuchumi. Tanzania inapoelekea kwenye lengo la asilimia 84 ya wananchi kutumia nishati safi ifikapo mwaka 2034, sekta ya madini imeonyesha kuwa inaweza kuwa muokozi wa sekta ya kilimo.