Mapinduzi ya Kilimo na Ufugaji magereza Tanzania. Katika kile kinachoonekana kama hatua kubwa ya mageuzi ya kiuchumi nchini Tanzania, Serikali imetangaza mkakati mpya wa kuimarisha kilimo na ufugaji Magereza. Hatua hii si tu inalenga kuzalisha chakula kwa ajili ya wafungwa, bali pia kugeuza maeneo yanayomilikiwa na Jeshi la Magereza kuwa mashamba darasa na vituo vikuu vya uzalishaji wa kibiashara nchini.
Mabadiliko haya yanakuja wakati ambapo nchi inajielekeza katika kujitegemea kwa chakula na kupunguza matumizi ya kodi za wananchi katika kugharamia mahitaji ya msingi ya taasisi za kurekebisha tabia. Kupitia ushirikiano wa wizara tatu muhimu, sekta ya kilimo na ufugaji Magereza inatarajiwa kuwa uti wa mgongo wa mapato ya jeshi hilo.

Ushirikiano wa Wizara Tatu: Nguvu ya Pamoja
Waziri wa Mambo ya Ndani ya Nchi,Patrobas Katambi, ameweka wazi kuwa safari hii Jeshi la Magereza halitafanya kazi peke yake. Katika kikao chake cha kwanza na uongozi wa juu wa Jeshi la Magereza jijini Dodoma, amesema kuwa Wizara ya Mambo ya Ndani itashirikiana kwa karibu na Wizara ya Kilimo pamoja na Wizara ya Mifugo na Uvuvi.
Ushirikiano huu unalenga yafuatayo:
- Utaalamu wa Kitaalamu: Wizara ya Kilimo itatoa mbegu bora na wataalamu wa udongo.
- Maboresho ya Mifugo: Wizara ya Mifugo itasaidia katika kutoa mbegu bora za mifugo na mbinu za kisasa za uvuvi kwenye mabwawa ya Magereza.
- Usimamizi wa Ardhi: Kuhakikisha maeneo yote ya jeshi yanapata hati miliki ili kuzuia migogoro na kuwezesha uwekezaji wa muda mrefu.
Uhakika wa Ardhi na Hati Miliki
Moja ya changamoto kubwa iliyokuwa ikikabili sekta ya kilimo na ufugaji Magereza ni ukosefu wa hati miliki katika baadhi ya maeneo.Katambi ametoa agizo la haraka kwa uongozi wa Magereza kutambua mipaka ya maeneo yao yote nchini.
“Ni jukumu letu sasa kuhakikisha maeneo yetu tunayatambua mipaka yake. Yale yasiyo na hati zijulikane ziko wapi na kama hazipo tutafute hati,”amesisitiza Waziri Katambi. Hatua hii itasaidia Jeshi la Magereza kutumia ardhi hiyo kama dhamana ya kimaendeleo na kuingia mikataba ya kibiashara na sekta binafsi inapohitajika.

Teknolojia na Dira ya 2050 katika Kilimo na Ufugaji Magereza
Naibu Waziri wa Mambo ya Ndani,Ayoub Mohamed Mahmoud, ameongeza mwelekeo wa kiteknolojia katika mpango huu. Amesema kuwa Serikali imejipanga kukazia zaidi matumizi ya teknolojia ya kisasa katika viwanda, kilimo, na mifugo ndani ya kuta za gereza.
Lengo ni kuendana na Dira ya Taifa ya Maendeleo ya 2050, ambapo Tanzania inatarajia kuwa na uchumi wa kidijitali na viwanda. Matumizi ya matrekta ya kisasa, mifumo ya umwagiliaji (irrigation), na teknolojia ya kuchakata mazao (processing plants) yatasaidia kuongeza thamani ya bidhaa zinazozalishwa.
Kuachana na Wazabuni: Kujitegemea Kikamilifu
Moja ya habari njema kwa walipa kodi ni mpango wa Jeshi la Magereza kuachana na utegemezi wa wazabuni wa chakula. Kamishna Jenerali wa Jeshi la Magereza (CGP), Jeremiah Katungu, amesema kuwa jeshi lina uwezo wa kujilisha lenyewe kama rasilimali watu (wafungwa) na ardhi vitatumika ipasavyo.
Waziri Katambi ameongeza kuwa: “Hatuhitaji tena wazabuni kwa sasa kama tutajipanga vizuri… kwasababu tuna magereza sehemu mbalimbali ambayo yanaweza kuzalisha mazao yanayokubali kuota sehemu husika.” Hii ina maana kuwa fedha zilizokuwa zikitumika kuwalipa wazabuni sasa zitaelekezwa kwenye miradi mingine ya maendeleo ndani ya jeshi.

Ujasiriamali na Mafunzo kwa Wafungwa
Mbali na uzalishaji wa chakula, sekta ya kilimo na ufugaji Magereza inatumika kama chombo cha kurekebisha tabia na kutoa ujuzi. CGP Jeremiah Katungu alieleza mafanikio yaliyopatikana mwaka 2025:
- Gereza la Arusha: Wafungwa 209 walihitimu mafunzo ya ujasiriamali kwa kushirikiana na Chuo cha Uhasibu Arusha (IAA).
- Ushirikiano na VETA: Jumla ya wafungwa 201 walihitimu mafunzo ya ufundi stadi na kutunukiwa vyeti na Mamlaka ya Elimu na Mafunzo ya Ufundi Stadi (VETA).
Mafunzo haya yanahakikisha kuwa mfungwa anapomaliza kifungo chake, anarudi mtaani akiwa na ujuzi wa kuanzisha mradi wake wa kilimo au ufugaji, jambo linalopunguza uwezekano wa wao kurudia uhalifu.
Jedwali la Takwimu za Mafunzo (2025)
| Kituo cha Mafunzo | Idadi ya Wahitimu | Aina ya Mafunzo |
| Gereza la Arusha (IAA) | 209 | Ujasiriamali na Biashara |
| VETA (Magereza mbalimbali) | 201 | Ufundi Stadi na Kilimo |
| Jumla | 410 | Wataalamu Wapya |
Faida za Kiuchumi za Kilimo na Ufugaji Magereza
Uwekezaji huu una faida pana kwa nchi ya Tanzania:
- Usalama wa Chakula: Uzalishaji mkubwa wa mahindi, maharage, na mbogamboga utasaidia kutosheleza mahitaji ya ndani ya jeshi na ziada kuuzwa sokoni.
- Kupunguza Nakisi ya Bajeti: Jeshi litapunguza utegemezi wa fungu la fedha kutoka Hazina kwa ajili ya chakula.
- Kutoa Ajira: Ingawa wafungwa ndio nguvu kazi kuu, wataalamu wa kilimo na mifugo watapata nafasi za kusimamia miradi hii mikubwa.

Changamoto Zinazotafutiwa Suluhu
Licha ya mipango hii mizuri, Serikali inatambua changamoto zilizopo kama vile:
- Mabadiliko ya tabianchi yanayoathiri mifumo ya mvua.
- Uchovu wa baadhi ya zana za kazi.
- Uhitaji wa mitaji ya awali ya kuimarisha viwanda vya kusindika mazao.
Hata hivyo, kwa ushirikiano huu wa wizara tatu, suluhisho la kudumu linapatikana kupitia bajeti za pamoja na utafutaji wa wawekezaji wa kimkakati.
Je, Magereza Yatakuwa “Supermarket” Mpya ya Tanzania?
Hapa ndipo penye mshangao! Unapofikiria kuhusu kilimo na ufugaji Magereza, unaweza kudhani ni kwa ajili ya kulisha wafungwa pekee. Lakini vyanzo vya ndani vinadokeza kuwa, kuelekea mwaka 2030, Jeshi la Magereza linapanga kuanzisha “Prison Brand Products” – chapa ya bidhaa za Magereza zitakazouzwa katika maduka makubwa (supermarkets) kote nchini.
Fikiria unanunua mchele safi, asali ya asili, au nyama bora ya ng’ombe iliyozalishwa kwa kufuata viwango vya kimataifa, yote ikiwa na nembo ya Jeshi la Magereza! Hii itamaanisha kuwa mfungwa hatakuwa tu mlaji wa kodi zako, bali atakuwa “mfanyakazi” anayechangia kwenye pato la taifa (GDP) na kuweka chakula mezani pako.
Kilimo na ufugaji Magereza si mradi wa gereza tena; ni mradi wa kila Mtanzania!
Discover more from PesaTu – Habari za Biashara na Uchumi Tanzania
Subscribe to get the latest posts sent to your email.

