JKCI YAWATAKA WANANCHI KUJUA ‘NAMBA ZAO

JKCI yawataka wananchi kujua namba zao.Magonjwa yasiyoambukiza yamekuwa changamoto kubwa ya kiafya duniani kote, na Tanzania haijabaki nyuma katika mapambano haya. Katika siku za hivi karibuni, kumekuwa na ongezeko la ghafla la vifo na matatizo ya kiafya yanayotokana na magonjwa ya mfumo wa damu na moyo.

Ili kukabiliana na hali hii, wananchi kote nchini wametakiwa kufahamu hali zao za kiafya mapema iwezekanavyo kwa kupima viashiria muhimu vinavyohusiana na magonjwa yasiyoambukiza. Lengo kuu ni kuepuka madhara makubwa yanayoweza kusababishwa na magonjwa hayo, ambayo mara nyingi hushambulia mwili bila kuonyesha dalili zozote katika hatua za awali.

Wito huo wa kimkakati umetolewa na Meneja wa Huduma za Utawala kutoka Taasisi ya Moyo Jakaya Kikwete (JKCI), Joachim Asenga. Alikuwa akizungumza wakati wa Maonyesho ya Wiki ya Utumishi wa Umma yanayoendelea jijini Dodoma, ambapo taasisi hiyo imeweka kambi maalum kwa ajili ya kuhudumia jamii.

Soma zaidi : Umuhimu wa utunzaji wa Afya

Kampeni ya “Jua Namba Zako” na Umuhimu wa Afya ya Moyo Tanzania

Akifafanua kuhusu ushiriki wao katika maonyesho hayo, Asenga alisema JKCI inashiriki kikamilifu kwa kutoa elimu ya kina kwa wananchi kuhusu huduma mbalimbali za kibingwa zinazotolewa na taasisi hiyo. Aidha, wametumia fursa hiyo kuhamasisha kampeni kabambe inayojulikana kama “Jua Namba Zako”. Kampeni hii ina nia ya makusudi ya kuwasaidia Watanzania kufahamu hali zao halisi za kiafya na kuchukua hatua za mapema za kujikinga dhidi ya magonjwa yasiyoambukiza.

Magonjwa haya yanapozungumzwa, swala la afya ya moyo Tanzania huchukua nafasi ya mbele kutokana na ukweli kwamba moyo ndio injini ya mwili wa binadamu. Asenga alibainisha kuwa namba hizo muhimu ambazo kila mwananchi anapaswa kuzifahamu kwa usalama wake ni pamoja na:

• Shinikizo la damu (Blood Pressure): Ili kujua kama una presha ya juu au ya chini.
• Mapigo ya moyo: Kuchunguza kasi na mtiririko wa mapigo ya chombo hiki muhimu.
• Kiwango cha sukari kwenye damu: Kugundua viashiria vya ugonjwa wa kisukari.
• Uwiano wa uzito kwa urefu (BMI): Kufahamu kama una uzito uliokithiri au unene wa kupitiliza unaohatarisha afya.
• Kiwango cha mafuta kwenye damu (Cholesterol): Kuzuia kuziba kwa mishipa ya damu.

“Watu wengi huamini wana afya njema kwa sababu tu hawajisikii wagonjwa au hawana dalili zozote za nje,” alisema Asenga kwa masikitiko. “Lakini ukweli wa kitaalamu ni kwamba, magonjwa mengi yasiyoambukiza, hasa yale yanayogusa mifumo ya damu, huanza kimya kimya bila kuonyesha dalili za awali. Ndiyo maana ni muhimu kwa kila mtu kujua namba zake ili kuokoa maisha yake.”

Alionya kwa msisitizo kuwa magonjwa hayo yasipotambuliwa na kudhibitiwa mapema, yanaweza kusababisha madhara makubwa ambayo yanagharimu fedha nyingi kutibu na hata kupoteza maisha. Madhara hayo ni pamoja na kiharusi (stroke), kupooza kwa viungo, mshtuko wa ghafla wa moyo, na figo kushindwa kufanya kazi kwa ufanisi.

Soma zaidi: Uchangiaji wa bima za Afya inavyosaidia kwa jamii

Huduma za Bure Dodoma: Hatua Kuelekea Ustawi wa Jamii

Katika kuonyesha ukarimu na wajibu wao kwa jamii, Asenga amewataka wananchi wote wa mkoa wa Dodoma, maeneo ya jirani, pamoja na watumishi wa umma wanaoshiriki maonyesho hayo, kutembelea banda la JKCI. Ndani ya banda hilo, kuna wataalamu waliobobea ambao wanatoa vipimo vya afya na ushauri wa kitaalamu bila malipo yoyote.

“Niwakaribishe wananchi wote kufika katika banda letu la JKCI. Vipimo vyote muhimu vinatolewa bure kabisa. Hii ni fursa ya kipekee na muhimu sana kwa kila mtu kujua hali yake ya afya kabla ya matatizo makubwa na ya gharama kubwa kutokea,” ameongeza Asenga.

Kwa upande wake, Daktari bingwa kutoka JKCI, Dk. Daud Geofrey Gwirenza, ameoa takwimu za awali zinazoonyesha jinsi mwitikio ulivyo na kwa nini suala hili linapaswa kupewa kipaumbele. Alisema kuwa ndani ya siku tatu tu za kwanza za ushiriki wao katika maonyesho hayo ya Dodoma, takribani watu 170 wamejitokeza na kupatiwa vipimo mbalimbali vya afya.

Hata hivyo, jambo la kushtusha na linalopaswa kuamsha ari ya watu kupima ni kwamba, kati ya hao watu 170, zaidi ya wagonjwa 20 walikutwa na viashiria hatarishi na kupewa rufaa mara moja kwa ajili ya uchunguzi wa kina na matibabu zaidi katika hospitali kubwa.

Dk. Gwirenza ameeleza kuwa takwimu hizi ni kielelezo tosha cha jinsi gani matatizo ya afya ya moyo Tanzania yanavyonyemelea jamii chini kwa chini. Zinaonyesha umuhimu mkubwa wa wananchi kujitokeza kwa wingi kupima afya zao mara kwa mara ili kubaini changamoto hizo mapema kabla hazijaleta madhara yasiyorekebishika.

Soma kwa undani: zaidi: Fahamu kitabu cha upandikizaji wa Moyo

Makundi Yaliyo Kwenye Hatari Zaidi ya Magonjwa ya Moyo

Dk. Gwirenza hakusita kuweka wazi makundi ya watu ambao wanapaswa kuwa makini zaidi na kufanya vipimo hivi kama mtindo wao wa maisha. Alitaja makundi yaliyo katika hatari kubwa ya kupata magonjwa ya moyo kuwa ni pamoja na:

1. Watu wenye uzito uliopitiliza au unene uliokithiri.
2. Watu wenye historia ya magonjwa ya presha, kisukari, au lehemu (cholesterol) katika familia zao (vinasaba).
3. Watu wanaovuta sigara au kutumia bidhaa za tumbaku.
4. Watu tayari wanaishi na ugonjwa wa kisukari.
5. Wale wote walio katika mazingira au mitindo ya maisha inayowaweka hatarini kupata kisukari au shinikizo la juu la damu (kama vile kutofanya mazoezi na ulaji usiofaa).

Soma zaidi: Utowekaji wa Dawa za Asili

Je, Namba za Simu Zina Uhusiano Gani na Moyo Wako?

Tunapoishi katika ulimwengu wa kidijitali, kampeni ya “Jua Namba Zako” inachukua sura mpya kabisa nchini Tanzania. Umewahi kufikiria kuwa namba unazozitazama kila siku kwenye kioo cha simu yako zinaweza kuwa chanzo cha matatizo ya moyo wako?

Wakati wataalamu wa JKCI wakisisitiza kujua namba za shinikizo la damu au sukari ili kuboresha afya ya moyo Tanzania, tafiti mpya za kisaikolojia na kitabibu zinaonyesha kuwa “namba” nyingine kama vile saa unazotumia kwenye mitandao ya kijamii (Screen Time), idadi ya meseji za ‘stress’ unazopokea, na hata salio la namba yako ya akaunti ya benki au ujumbe wa madeni kwenye simu, zina mchango mkubwa katika kupandisha mapigo ya moyo!

Msongo wa mawazo unaotokana na namba za kidijitali unachochea uzalishaji wa homoni ya cortisol na adrenaline, ambazo kwa muda mrefu husababisha shinikizo la juu la damu. Kwa hiyo, unapoenda kwenye banda la JKCI kupima namba zako za kibaolojia, anza pia kufanya “digital detox” ili kulinda moyo wako. Zima simu yako mapema usiku, punguza namba ya masaa unayochati, na badala yake ongeza namba ya hatua unazotembea kwa miguu kila siku.

Afya ya moyo wako haitegemei tu kile kinachoendelea ndani ya mishipa yako, bali pia jinsi unavyoruhusu namba za ulimwengu wa kisasa kukuathiri kisaikolojia.