GRIDI YA TAIFA KUIBADILI KIGOMA KIUCHUMI

Gridi ya Taifa Kuibadili Kigoma Kiuchumi . Mkoa wa Kigoma, maarufu kama “Mwisho wa Reli,” sasa unashuhudia mabadiliko makubwa ya kihistoria katika sekta ya nishati. Kwa miongo kadhaa, mkoa huu ulitegemea majenereta ya mafuta mazito (diesel) ambayo yalikuwa yakigharimu serikali mabilioni ya shilingi. Hata hivyo, kukamilika kwa hatua muhimu za kuunganisha umeme wa gridi Kigoma kumeanza kuleta tabasamu kwa wananchi na watumiaji wa nishati nchini.

Naibu Waziri wa Nishati,Salome Makamba, ametoa pongezi za dhati kwa Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO) kwa kazi nzuri ya kusimamia mradi huu ambao si tu unaleta mwanga, bali unaleta ukombozi wa kiuchumi.

Soma zaidi : Umeme kuwashwa kigoma

Bilioni 58 Kuokolewa: Faida za Kiuchumi za Umeme wa Gridi Kigoma

Moja ya mafanikio makubwa ya kuleta umeme wa gridi Kigoma ni upunguzaji wa gharama za uendeshaji. Kabla ya kuunganishwa kwenye gridi ya taifa, mkoa ulikuwa ukitumia takribani Shilingi bilioni 58 kila mwaka kwa ajili ya kununua mafuta na vipuri vya majenereta.

• Uokoaji wa Fedha za Kigeni: Fedha zilizokuwa zikitumika kununua mafuta ya nje sasa zinaweza kuelekezwa kwenye miradi mingine ya kijamii kama afya na elimu.
• Utulivu wa Bei: Nishati ya gridi ni rahisi na yenye bei thabiti ikilinganishwa na nishati ya majenereta ambayo hupanda kulingana na bei ya mafuta duniani.
• Upunguzaji wa Kelele na Uchafuzi: Majenereta makubwa yalisababisha uchafuzi wa mazingira na kelele, jambo ambalo sasa linabaki kuwa historia.

Soma zaidi : Wabunge walia na gharama

Kituo cha Kidahwe: Moyo wa Umeme wa Gridi Kigoma

Salome Makamba alitembelea kituo kikubwa cha kupoza umeme cha Kidahwe, ambacho ndicho kitakuwa kitovu cha nishati kwa mikoa ya Magharibi. Kituo hiki kipya kimeundwa kuwa na uwezo wa megawati 192, ongezeko kubwa sana ikilinganishwa na megawati 30 zinazotumika sasa mkoani humo.

“Niwapongeze TANESCO kwa kufikisha umeme wa gridi Kigoma hasa baada ya kukamilisha mradi kutoka Nyakanazi hadi Kigoma na kwa kuamua kutumia fedha zenu za ndani shilingi bilioni tano kukamilisha kituo cha muda cha Kidahwe,” alisema Mhe. Salome wakati wa ziara yake ya tarehe 6 Machi 2026.

Ubunifu huu wa kutumia fedha za ndani (Internal Revenue) kwa ajili ya kituo cha muda umeonyesha ukomavu wa TANESCO katika kutatua kero za wananchi kwa haraka wakati mradi mkubwa ukiendelea.

Soma kwa undani zaidi : Matumizi ya umeme kuongezeka

Athari kwa Usafirishaji na Biashara ya Kimataifa

Uunganishaji wa umeme wa gridi Kigoma unaenda mbali zaidi ya kuwasha taa majumbani. Ni chachu ya usafirishaji wa kisasa na biashara ya kimataifa:

1. Treni ya Mwendo Kasi (SGR): Ili SGR iweze kufanya kazi kwa ufanisi kuelekea mikoa ya magharibi na nchi jirani, nishati ya uhakika ni lazima. Kituo cha Kidahwe ndicho kitakacholisha mfumo huu wa kisasa wa reli.
2. Biashara na Nchi Jirani: Tanzania inajipanga kuwa kitovu cha nishati (Energy Hub) kwa nchi za Afrika Mashariki na Kati. Kupitia Kigoma, nchi inaweza kuuza umeme kwa nchi jirani za Burundi na DRC.
3. Viwanda na Uwekezaji: Mkoa wa Kigoma sasa unakuwa kivutio kwa wawekezaji wa viwanda vya kusindika mazao ya kilimo (kama mawese) kwa sababu ya uhakika wa nishati.

Maelezo ya Kiufundi: Miradi Inayoungana

Mhandisi Ramadhan Uwessu, Mratibu wa Mradi wa Kusafirisha umeme wa msongo wa kilovolti 400 kutoka Nyakanazi hadi Kigoma, amebainisha kuwa mradi huu ni mtandao mpana:

Hivi sasa, mradi umefikia asilimia 47 ya utekelezaji wake. Serikali ya Tanzania, kwa kushirikiana na Benki ya Maendeleo ya Afrika (AfDB) na Mfuko wa Maendeleo wa Watu wa Korea Kusini (EDCF), zimewekeza jumla ya Shilingi bilioni 434 ili kuhakikisha umeme wa gridi Kigoma unakuwa wa uhakika wa asilimia 100.

Soma zaidi : Kigoma kuzima magenereta

Wito wa Serikali na Ulinzi wa Miundombinu

Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan, amekuwa mstari wa mbele kutoa fedha kwa ajili ya miradi ya kimkakati. Mhe. Salome amewakumbusha wananchi kuwa miundombinu hii ni mali yao.

“Ni wajibu wa kila mwananchi kulinda miundombinu ya umeme. Serikali inatoa fedha nyingi, hivyo lazima tuithamini na kuilinda dhidi ya hujuma,” alisisitiza Naibu Waziri. Ulinzi wa miundombinu utahakikisha kuwa gharama za matengenezo haziongezeki kutokana na uharibifu wa makusudi.

Changamoto na Hatua za Baadaye

Licha ya mafanikio haya, bado kuna kazi ya kufanya hadi mwezi Novemba 2026, ambapo mradi unatarajiwa kukamilika kikamilifu. TANESCO inaendelea na kazi ya upanuzi wa vituo na kusimika nguzo katika maeneo korofi ili kuhakikisha kuwa hata maeneo ya vijijini mkoani Kigoma yanapata nishati hii ya gridi.

“Zahanati ya Umeme” Kigoma

Hapa ndipo mambo yanapovutia zaidi. Wakati wengi wakidhani kuwa umeme wa gridi Kigoma ni kwa ajili ya viwanda na taa tu, kuna siri kubwa inayokuja: “Kigoma kuwa Battery ya Ukanda wa Maziwa Makuu.”

Kutokana na kuunganishwa kwa njia za kV 400 kutoka Nyakanazi, Tabora, na Sumbawanga, mkoa wa Kigoma unageuka kuwa “Zahanati ya Nishati.” Hii ina maana kwamba mkoa huu hautakuwa tu mtumiaji, bali utakuwa kituo kikuu cha kuhifadhi na kuelekeza umeme (Smart Grid Hub).

Ikitokea hitilafu yoyote katika gridi ya taifa upande wa Mashariki, Kidahwe itakuwa na uwezo wa “kulisha” mikoa mingine kupitia mfumo wake wa kisasa wa udhibiti. Kwa mara ya kwanza, Kigoma haitategemea tena Dar es Salaam au Iringa; badala yake, mikoa mingine itaanza kuitegemea Kigoma kwa utulivu wa umeme. Huu ndio ule msemo wa “aliyekuwa wa mwisho, sasa anakuwa wa kwanza.”

Kigoma sasa si mwisho wa reli, bali ni kitovu cha mapinduzi ya nishati!